រឿងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ផ្ចាញ់ក្រុងមារ

*រឿងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ផ្ចាញ់ក្រុងមារ**

ដំណើររឿងនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលកើតឡើងនៅព្រលប់ថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែវិសាខា មុនពេលព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹងជាព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។ រឿងនេះបង្ហាញពីជ័យជំនះនៃសេចក្តីល្អ និងបារមីធម៌ ទៅលើសេចក្តីអាក្រក់ និងកិលេស៖

* **ការតាំងព្រះទ័យយ៉ាងមុតមាំ៖** ព្រះបរមពោធិសត្វ (ព្រះសិទ្ធត្ថ) បានយាងទៅគង់ភ្នែននៅក្រោមដើមពោធិ៍ព្រឹក្ស នាមាត់ស្ទឹងនេរញ្ជរា ដោយតាំងព្រះទ័យយ៉ាងដាច់អហង្ការថា៖ *"ទោះបីជាសាច់ និងឈាមត្រូវរីងស្ងួតសល់តែស្បែក សរសៃ និងឆ្អឹងក៏ដោយ ប្រសិនបើមិនទាន់បានត្រាស់ដឹងនូវសម្មាសម្ពោធិញាណទេ តថាគតនឹងមិនក្រោកចេញពីទីនេះឡើយ"*។

* **ការវាយលុករបស់ក្រុងមារ៖** **វសវត្តិមារ** (មារាធិរាជ) ដែលជាស្តេចតំណាងឱ្យសេចក្តីស្លាប់ និងកិលេស បានដឹងពីការតាំងចិត្តនេះ ក៏មានសេចក្តីភិតភ័យខ្លាចព្រះអង្គរំដោះខ្លួនផុតពីអំណាចរបស់ខ្លួន។ មារក៏បានកេណ្ឌកងទ័ពបិសាចយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ជិះលើដំរីឈ្មោះ **គិរីមេខលា** មានកម្ពស់ ១៥០ យោជន៍ ព្រមទាំងបង្កើតជាអាវុធ ខ្យល់ព្យុះ ភ្លៀងរន្ទះ និងភ្លើងឆេះសន្ធោសន្ធៅ ដើម្បីមកគំរាមកំហែង និងដេញព្រះអង្គចេញពីបល្ល័ង្ក។

* **ការតទល់ដោយព្រះបារមី៖** ទោះបីជាសេនាមារបញ្ចេញឫទ្ធិអំណាចគួរឱ្យខ្លាចយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ព្រះពោធិសត្វនៅតែគង់សមាធិយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ ដោយទ្រង់នឹកគុណដល់បារមីទាំង ១០ ថ្នាក់ (មានទានបារមី និងសីលបារមីជាដើម) ដែលព្រះអង្គធ្លាប់បានសន្សំមករាប់អសង្ខេយ្យជាតិ ធ្វើជាខែលការពាររាល់អាវុធរបស់មារឱ្យក្លាយទៅជាកម្រងផ្កាទាំងអស់។

* **ការទាមទារយកបល្ល័ង្ក ដោយប្រើកម្លាំងបាយមិនឈ្នះ ក្រុងមារក៏បានប្តូរល្បិច ដោយទាមទារថា រតនបល្ល័ង្កដែលព្រះអង្គកំពុងគង់នោះ គឺជារបស់ខ្លួន ដោយមានកងទ័ពមាររាប់ម៉ឺននាក់ជាសាក្សី។ បន្ទាប់មក មារបានចង្អុលសួរទៅព្រះពោធិសត្វថា៖ *"ចុះអ្នកវិញ តើមាននរណាជាសាក្សី?"*

* **ការហៅព្រះធរណីជាសាក្សី៖** ដោយព្រះអង្គគង់នៅម្នាក់ឯង គ្មានទេវតា ឬមនុស្សណានៅក្បែរ ព្រះពោធិសត្វក៏បានទម្លាក់ព្រះហស្តស្តាំចុះចង្អុលទៅដី (ហៅថា មុទ្រៈផ្ចាញ់មារ) ដើម្បីឱ្យព្រះធរណីជួយធ្វើជាសាក្សីនៃសេចក្តីល្អរបស់ព្រះអង្គ។

* **ការលេចចេញនៃព្រះនាងគង្ហីង (ព្រះធរណី)៖** ភ្លាមនោះ ទេវតាថែរក្សាផែនដី គឺ **ព្រះនាងធរណី** (ដែលខ្មែរយើងនិយមហៅថា ព្រះនាងគង្ហីង) បានផុសចេញមក រួចពោលថា៖ *"ទានបារមីដែលព្រះអង្គបានសាង និងបានច្រួចទឹកទក្សិណោទក (ទឹកដែលស្រក់ពេលវេរទាន) ក្នុងអតីតជាតិ ពិតជាមានច្រើនមហិមាមែន"*។ និយាយចប់ ព្រះនាងក៏បានច្បូតសក់ បង្កើតបានជាទឹកជំនន់ជលសាដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។

* **បរាជ័យនៃក្រុងមារ៖** ទឹកជំនន់ដែលកើតចេញពីសក់ព្រះនាងគង្ហីង គឺតំណាងឱ្យទឹកចិត្តបរិសុទ្ធ និងទានបារមីរបស់ព្រះអង្គ បានបោកបក់កួចយកក្រុងមារ កងទ័ពបិសាច និងដំរីគិរីមេខលា ឱ្យលិចលង់ខ្ចាត់ខ្ចាយបរាជ័យទាំងស្រុង។

* **ការត្រាស់ដឹង៖** ក្រោយពីបានបង្រ្កាបក្រុងមាររួចរាល់ ព្រះអង្គក៏បានតម្កល់ព្រះទ័យជាសមាធិបន្ត រហូតបានត្រាស់ដឹងជាព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធនៅពេលព្រឹកព្រលឹមស្រាងៗ នៃថ្ងៃនោះឯង។

ដំណើររឿងនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាជ័យជំនះទី១ របស់ព្រះពុទ្ធ (ពុទ្ធជ័យមង្គលប្រការទី១) ដែលមានចែងក្នុងមន្ត *"ពាហុំ សហស្សមភិនិម្មិតសាវុធន្តំ..."* តំណាងឱ្យការយកឈ្នះសេចក្តីអាក្រក់ដោយប្រើសេចក្តីល្អ និងបារមីដែលបានសាងដោយខ្លួនឯង។