រឿងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ផ្ចាញ់នាងចិញ្ចាមានវិកា

**រឿងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ផ្ចាញ់នាងចិញ្ចាមានវិកា**

ដំណើររឿងនេះកើតឡើងនៅក្នុងសម័យពុទ្ធកាល ខណៈដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធកំពុងគង់ប្រថាប់នៅវត្តជេតពន ក្រុងសាវត្ថី។ រឿងនេះបង្ហាញពីការច្រណែនឈ្នានីស និងជ័យជំនះនៃសេចក្តីពិតរបស់ព្រះពុទ្ធអង្គតាមរយៈខន្តីបារមី៖

* **ការផ្តើមគំនិតអាក្រក់៖** ដោយសារតែព្រះពុទ្ធសាសនាមានការរីកចម្រើនខ្លាំង ហើយមានបរិស័ទគោរពជ្រះថ្លាច្រើន ពួកដីរ្ថីយ៍ (អ្នកបួសក្រៅសាសនា) បានបាត់បង់លាភសក្ការៈ និងអ្នកគាំទ្រយ៉ាងច្រើន។ ដោយសេចក្តីច្រណែនឈ្នានីស ពួកគេបានរៀបចំផែនការបំផ្លាញកេរ្តិ៍ឈ្មោះព្រះពុទ្ធអង្គ។ ពួកគេបានបញ្ចុះបញ្ចូលស្ត្រីដ៏ស្រស់ស្អាតម្នាក់ឈ្មោះ **នាងចិញ្ចាមានវិកា** ឱ្យជួយអនុវត្តផែនការនេះ។

* **ល្បិចកលរបស់នាងចិញ្ចា៖** នាងចិញ្ចាបានធ្វើពុតជាដើរចូលទៅកាន់វត្តជេតពននៅពេលល្ងាច (ពេលដែលបរិស័ទត្រឡប់មកពីរាប់បាត្រ ឬស្តាប់ធម៌) ហើយលួចទៅដេកនៅទីអារាមរបស់ពួកដីរ្ថីយ៍ដែលនៅក្បែរនោះ រួចដើរចេញមកវិញនៅពេលព្រឹកព្រលឹម ដើម្បីធ្វើឱ្យគេយល់ច្រឡំថានាងបានស្នាក់នៅកុដិជាមួយព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធនៅពេលយប់។

* **ការចោទប្រកាន់កណ្តាលចំណោម៖** ៨ ឬ ៩ ខែក្រោយមក នាងបានយកដុំឈើ (ខ្លះថាជាផ្តិល) មកចងភ្ជាប់នឹងពោះរបស់នាង ដោយរុំសម្លៀកបំពាក់ពីក្រៅ ធ្វើពុតជាមានគភ៌។ ថ្ងៃមួយ ខណៈដែលព្រះពុទ្ធអង្គកំពុងគង់សម្តែងធម៌ទេសនាដល់ពុទ្ធបរិស័ទយ៉ាងច្រើនកុះករ នាងចិញ្ចាបានដើរចូលទៅកណ្តាលចំណោម រួចចង្អុលមុខចោទប្រកាន់ព្រះអង្គយ៉ាងគឃ្លើនថា ព្រះអង្គទ្រង់មានបន្ទូលតែធម៌ តែមិនព្រមទទួលខុសត្រូវរៀបចំកន្លែងសម្រាលកូនឱ្យនាងដែលកំពុងមានផ្ទៃពោះជាមួយព្រះអង្គនោះទេ។

* **ព្រះតម្រិះដ៏ស្ងប់ស្ងាត់៖** ព្រះពុទ្ធអង្គមិនតបតដោយសេចក្តីក្រោធឡើយ ទ្រង់បានផ្អាកការសម្តែងធម៌ ហើយត្រាស់ទៅកាន់នាងដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងញញឹមថា៖ *"ម្នាលប្អូនស្រី! រឿងដែលនាងនិយាយនេះ មានតែតថាគត និងនាងប៉ុណ្ណោះដែលដឹងច្បាស់ថាពិត ឬមិនពិត"*។

* **អន្តរាគមន៍ពីព្រះឥន្ទ្រ និងការបែកធ្លាយការពិត៖** ដោយសារតែកំដៅនៃអំណាចសីលធម៌ ព្រះឥន្ទ្រ (សក្កទេវរាជ) បានជ្រាបដឹងពីរឿងដ៏អយុត្តិធម៌នេះ ក៏បានបញ្ជាឱ្យទេវបុត្រ ៤ អង្គ កាឡាខ្លួនជាសត្វកណ្តុរ ទៅកាត់ខ្សែកំណាត់ដែលចងដុំឈើនោះកណ្តាលចំណោមមនុស្ស។ ខ្សែពួរក៏ដាច់ ធ្វើឱ្យដុំឈើធ្លាក់មកទង្គិចត្រូវជើងនាងចិញ្ចា បែករឿងពិតកណ្តាលវាលតែម្តង។

* **កម្មផលរបស់នាងចិញ្ចា៖** ពុទ្ធបរិស័ទដែលនៅទីនោះមានសេចក្តីខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ក៏បាននាំគ្នាដេញនាងចេញពីវត្តជេតពន។ គ្រាន់តែនាងរត់ចេញផុតពីគន្លងព្រះនេត្ររបស់ព្រះពុទ្ធអង្គភ្លាម មហាកំសួលដីក៏បានបែកញែក (ព្រះធរណីស្រូប) ទាញយកនាងធ្លាក់ទៅសោយទុក្ខទោសនៅក្នុងនរកអវីចី ទទួលកម្មផលធ្ងន់ធ្ងរដែលខ្លួនបានសាងភ្លាមៗ។

សាច់រឿងនេះជាតំណាងនៃការឈ្នះមារទី៤ របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដែលទ្រង់បានយកឈ្នះលើការចោទប្រកាន់ដោយអយុត្តិធម៌ តាមរយៈសេចក្តីស្ងប់ សច្ចៈ និងព្រះខន្តីបារមី ដូចដែលមានចែងក្នុងមន្ត **ពុទ្ធជ័យមង្គលប្រការទី៤** *(កត្វាន កដ្ឋមុទរំ ឥវ គព្ភិនិយា...)* ដែលប្រជាជនខ្មែរតែងតែសូត្ររាល់ពេលមានកម្មវិធីបុណ្យទានផ្សេងៗ។