អាយតនៈ ១២ សំដៅលើ "ទ្វារ" ឬ "ប្រភព" នៃការទទួលដឹងអារម្មណ៍ ដែលភ្ជាប់រវាងខ្លួនយើងទៅនឹងពិភពខាងក្រៅ។

១. អាយតនៈខាងក្នុង ៦ នេះគឺជាសរីរាង្គ ឬទ្វារសម្រាប់ទទួលយកអារម្មណ៍ពីខាងក្រៅ៖

1. ចក្ខុ (ភ្នែក)៖ ជាប្រដាប់សម្រាប់មើល។

2. សោតៈ (ត្រចៀក)៖ ជាប្រដាប់សម្រាប់ស្តាប់ឮ។

3. ឃានៈ (ច្រមុះ)៖ ជាប្រដាប់សម្រាប់ធុំក្លិន។

4. ជិវ្ហា (អណ្តាត)៖ ជាប្រដាប់សម្រាប់ភ្លក់រសជាតិ។

5. កាយ (រាងកាយ)៖ ជាប្រដាប់សម្រាប់ទទួលការប៉ះទង្គិច។

6. មនោ (ចិត្ត)៖ ជាប្រដាប់សម្រាប់គិត ឬទទួលដឹងអារម្មណ៍។

២. អាយតនៈខាងក្រៅ ៦ នេះគឺជាវត្ថុ ឬគោលដៅដែលត្រូវបុកទង្គិចជាមួយអាយតនៈខាងក្នុង៖

1. រូប (រូបភាព)៖ អ្វីៗដែលភ្នែកអាចមើលឃើញ។

2. សទ្ទ (សំឡេង)៖ អ្វីៗដែលត្រចៀកអាចស្តាប់ឮ។

3. គន្ធ (ក្លិន)៖ អ្វីៗដែលច្រមុះអាចធុំបាន (ក្រអូប ស្អុយ...)។

4. រស (រសជាតិ)៖ អ្វីៗដែលអណ្តាតអាចដឹងបាន (ជូរ ចត់ ប្រៃ ផ្អែម...)។

5. ផោដ្ឋព្វ (ការប៉ះពាល់)៖ អ្វីៗដែលមកប៉ះនឹងរាងកាយ (ក្តៅ ត្រជាក់ ទន់ រឹង)។

6. ធម្ម (ធម្មារម្មណ៍)៖ រឿងរ៉ាវ គំនិត ឬមនោសញ្ចេតនា ដែលកើតឡើងនៅក្នុងចិត្ត។

#អាយតនៈ៦

#អាយតនៈខាងក្នុង

#អាយតនៈខាងក្រៅ

#ព្រះពុទ្ធសាសនា

#ធម្មទាន

#Buddhism