កម្មដែលចាត់ថ្នាក់ទៅតាមមុខងារ ឬតួនាទីនៃការផ្តល់ផល (កិច្ចចតុក្កៈ) មាន ៤ យ៉ាងដូចខាងក្រោម៖

១. ជនកកម្ម (កម្មបង្កើតផល ឬនាំឲ្យកើត):

ជាកម្មដែលមានតួនាទីនាំឲ្យសត្វចាប់បដិសន្ធិ (កើត) ព្រមទាំងបង្កើតនូវរូបនិងនាម (ខន្ធ ៥) នៅក្នុងភពថ្មី។ ក្រៅពីការនាំឲ្យកើត ជនកកម្មក៏បន្តផ្តល់ផលនៅក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃផងដែរ ទាំងផ្នែកកុសល (សេចក្តីសុខ) និងអកុសល (សេចក្តីទុក្ខ)។

២. ឧបត្ថម្ភកកម្ម (កម្មជួយជ្រោមជ្រែង ឬគាំទ្រ):

ជាកម្មដែលមិនមានតួនាទីបង្កើតផលដោយផ្ទាល់ខ្លួនឯងនោះទេ ប៉ុន្តែវាមានតួនាទីចូលទៅជួយគាំទ្រ ឬជួយជ្រោមជ្រែងដល់ជនកកម្ម។

- បើជនកកម្មផ្តល់ផលជារឿងល្អ (កុសល) ឧបត្ថម្ភកកម្មនឹងជួយឲ្យសេចក្តីសុខនោះកាន់តែចម្រើន និងយូរអង្វែង។

- បើជនកកម្មផ្តល់ផលជារឿងអាក្រក់ (អកុសល) វានឹងជួយបន្ថែមសេចក្តីទុក្ខលំបាកនោះឲ្យកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។

៣. ឧបបីឡកកម្ម (កម្មបៀតបៀន ឬរារាំង):

ជាកម្មដែលមានតួនាទីចូលទៅរារាំង ឬបៀតបៀនផលរបស់កម្មដទៃមិនឲ្យផ្តល់ផលបានពេញលេញ។

ឧទាហរណ៍៖ បុគ្គលម្នាក់កើតមកក្នុងត្រកូលអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ (ផលនៃកុសលកម្ម) ប៉ុន្តែបែរជាត្រូវមានជំងឺប្រចាំកាយព្យាបាលមិនជាសះស្បើយ (អកុសលកម្មចូលមកបៀតបៀន និងរារាំងសេចក្តីសុខ)។

៤. ឧបឃាតកកម្ម (កម្មកាត់ផ្តាច់ ឬបំផ្លាញ):

ជាកម្មដែលមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ចូលមកកាត់ផ្តាច់ ឬបំផ្លាញផលរបស់កម្មដទៃដោយតក់ក្រហល់ មិនឲ្យបន្តការផ្តល់ផលតទៅទៀត ហើយឲ្យផលជារបស់ខ្លួនឯងជំនួសវិញ។

ឧទាហរណ៍៖ បុគ្គលដែលកំពុងរស់នៅមានសុខភាពល្អធម្មតា (អាយុកម្មនៅមាន) ប៉ុន្តែស្រាប់តែជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗ។ នេះហៅថាឧបឃាតកកម្មចូលមកកាត់ផ្តាច់ជីវិត។

------------------------------

#ព្រះពុទ្ធសាសនា #កម្ម៤យ៉ាង #កិច្ចចតុក្កៈ #ជនកកម្ម #ឧបត្ថម្ភកកម្ម #ឧបឃាតកកម្ម