ឆាណាក្យា (Chanakya) គឺជាអ្នកប្រាជ្ញ សេដ្ឋវិទូ ទស្សនវិទូ និងជារដ្ឋបុរសដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយរូបក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥណ្ឌាបុរាណ។

ឆាណាក្យា (Chanakya) គឺជាអ្នកប្រាជ្ញ សេដ្ឋវិទូ ទស្សនវិទូ និងជារដ្ឋបុរសដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយរូបក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥណ្ឌាបុរាណ។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ទូទៅក្នុងឈ្មោះពីរផ្សេងទៀតគឺ កៅទីល្យា (Kautilya) និង វិស្ណុគុបតា (Vishnugupta)។

ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចសំខាន់ៗអំពីលោក ឆាណាក្យា៖

តួនាទីជាអ្នកកសាងចក្រភព៖ លោកគឺជាទីប្រឹក្សា និងជាគ្រូបង្វឹកដ៏សំខាន់របស់ព្រះចៅ ចាន់ត្រាគុបតា ម៉ៅរ្យា (Chandragupta Maurya) ដែលជាស្ថាបនិកនៃចក្រភពម៉ៅរ្យា។ លោកបានជួយរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រផ្តួលរំលំរាជវង្សនានដា (Nanda Dynasty) និងបង្រួបបង្រួមទឹកដីឥណ្ឌាឱ្យក្លាយជាចក្រភពដ៏ធំមហាសាល។

អ្នកនិពន្ធសៀវភៅសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ៖ លោក ឆាណាក្យា គឺជាអ្នកនិពន្ធគម្ពីរ អត្ថសាស្ត្រ (Arthashastra) ដែលជាសៀវភៅគោលដ៏ទូលំទូលាយស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ ការទូត យុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច។

មរតក និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ៖ លោកត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបិតាវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឥណ្ឌា។ គំនិតយុទ្ធសាស្ត្រ និងការទូតរបស់លោក ត្រូវបានសិក្សា និងលើកយកមកវិភាគដដែលៗក្នុងពិភពលោកសម័យទំនើប។

លោក ឆាណាក្យា រស់នៅក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី៤ មុនគ្រិស្តសករាជ (ប្រហែលឆ្នាំ ៣៥០ ដល់ ២៧៥ មុនគ.ស)។ ប្រវត្តិ និងស្នាដៃលម្អិតរបស់លោក ត្រូវបានកត់ត្រាទុកយ៉ាងក្បោះក្បាយក្នុង Chanakya - World History Encyclopedia]

ឆាណាក្យា Chanakya) គឺជាអ្នកប្រាជ្ញ ទស្សនវិទូ ទីប្រឹក្សានយោបាយ និងជាសេដ្ឋវិទូដ៏ល្បីល្បាញបំផុតម្នាក់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥណ្ឌាបុរាណ។ លោកមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើត ចក្រភពមោរិយៈ (Maurya Empire)។

ខាងក្រោមនេះជាព័ត៌មានសំខាន់ៗអំពីឆាណាក្យា៖

១. ឈ្មោះផ្សេងទៀត

· កៅទិល្យៈ (Kautilya): ជាឈ្មោះដែលលោកប្រើប្រាស់ក្នុងការតែងនិពន្ធសៀវភៅច្បាប់ដ៏ល្បីល្បាញ។

· វិស្ណុគុប្ត (Vishnugupta): ជាឈ្មោះពិតរបស់លោកពីកំណើត។

២. ស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យ

ការបង្កើតចក្រភព: លោកគឺជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នង និងជាគ្រូបង្វឹករបស់ ព្រះបាទចន្ទ្រគុប្ត មោរិយៈ (Chandragupta Maurya) ក្នុងការផ្តួលរំលំរាជវង្សនន្ទៈ (Nanda Dynasty) និងបង្រួបបង្រួមទឹកដីឥណ្ឌាភាគច្រើនឱ្យស្ថិតនៅក្រោមចក្រភពតែមួយ។

៣. ទស្សនវិជ្ជានិងយុទ្ធសាស្ត្រល្បីៗ

· ភាពប្រាកដនិយម (Pragmatism): លោកជឿជាក់លើលទ្ធផលជាក់ស្តែងជាជាងទ្រឹស្តី ایدាលីសនិយម (Idealism)។

· គោលការណ៍សាម៉ា ដានដា ប៊េដា ដានឌូ (Sama, Dama, Bheda, Danda): ជាយុទ្ធសាស្ត្រ៤យ៉ាងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ឬឈ្នះសត្រូវ រួមមាន៖ ការចរចាដោយសន្តិវិធី (Sama), ការផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឬសូកប៉ាន់ (Dama), ការបំបែកបំបាក់ (Bheda), និងការប្រើកម្លាំងបាយឬទណ្ឌកម្ម (Danda)។

Download