«សេចក្តីសុខក្លែងក្លាយ នៅលើគំនរទុក្ខរបស់អ្នកដទៃ»
«ហេតុអ្វីកាន់តែប្រឹងស្វែងរកក្តីសុខ បែរជាកាន់តែជួបក្តីទុក្ខ?»
«កំហុសដ៏ធំមួយ ដែលមនុស្សទូទៅតែងតែយល់ច្រឡំពេលស្វែងរកសេចក្តីសុខ!»
«អាថ៌កំបាំងនៃច្បាប់កម្មផល៖ វាយគេឈឺខ្លួន ជាន់ឈ្លីគេរមែងវិនាស»
«ទឹកភ្នែកសត្វលោក និងតម្លៃនៃសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ»
«យកក្តីទុក្ខគេធ្វើជាស្ពាន ក្តីវិនាសនឹងរង់ចាំនៅខាងមុខ»
«អត្តូបនាយិកធម៌៖ មេរៀនមាសពីព្រះពុទ្ធ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លៃនៃជីវិត»
«សន្តិភាពផ្លូវចិត្ត ចាប់ផ្តើមចេញពីការមិនបៀតបៀន»
«ច្បាប់កញ្ចក់ឆ្លុះ៖ អ្នកផ្តល់សេចក្តីទុក្ខ នឹងទទួលបានសេចក្តីទុក្ខត្រលប់មកវិញ»
«រឿងកុមារវាយពស់ និងព្រះបន្ទូលដាស់សតិដ៏កម្ររបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ»
តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សយើងកាន់តែប្រឹងប្រែងស្វែងរកក្តីសុខ តែជារឿយៗ បែរជាកាន់តែជួបប្រទះនូវក្តីទុក្ខ និងភាពក្តៅក្រហាយទៅវិញ? ចម្លើយដ៏កម្រមួយ ត្រូវបានព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងកាលពីជាង ២៥០០ ឆ្នាំមុន...
តាមរយៈព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣១ ក្នុងទណ្ឌវគ្គ ទី ១០ រឿងរ៉ាវរបស់កុមារមួយក្រុម ដែលបង្កប់នូវអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅទាក់ទងនឹងច្បាប់កម្មផល និងសេចក្តីមេត្តាករុណា។
នៅក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន ការបៀតបៀនមិនមែនមានត្រឹមតែការវាយដំឡើយ។ ការជិះជាន់កម្លាំងញើសឈាមអ្នកដទៃនៅកន្លែងការងារ ការប្រើពាក្យសម្តីជេរប្រមាថ ឬការគំរាមកំហែងគ្នាតាមបណ្តាញសង្គម... សុទ្ធសឹងតែជាការយកក្តីទុក្ខគេ មកធ្វើជាស្ពានដើម្បីស្វែងរកក្តីសុខឱ្យខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែ សេចក្តីសុខដែលសាងលើគំនរទុក្ខអ្នកដទៃ គឺជាសេចក្តីសុខក្លែងក្លាយ ដែលនាំមកត្រឹមតែវិប្បដិសារី និងភាពក្តៅក្រហាយប៉ុណ្ណោះ។ បើយើងប្រាថ្នាសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ យើងត្រូវចាប់ផ្តើមពីការយល់យោគអធ្យាស្រ័យ និងមានមេត្តាចំពោះសត្វលោក។ កុំយកក្តីសុខខ្លួនឯង ទៅជាន់ឈ្លីលើក្តីសុខរបស់អ្នកដទៃ ។
ការយល់ដឹងពីព្រះគាថានេះ ផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងដល់បុគ្គល និងសង្គមជាតិ៖
កាត់បន្ថយភាពអាត្មានិយម៖ ដាស់តឿនយើងមិនឲ្យមើលឃើញតែផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន រហូតដល់ថ្នាក់ឈ្លានពានអ្នកដទៃ។
ពង្រឹងជំនឿលើច្បាប់កម្មផល៖ ជួយឲ្យយើងខ្លាចរអាក្នុងការធ្វើបាបសត្វលោក ព្រោះអ្នកផ្តល់សេចក្តីទុក្ខ នឹងទទួលបានសេចក្តីទុក្ខត្រលប់មកវិញ។
បណ្តុះសេចក្តីមេត្តា៖ ជួយឲ្យយើងមានចិត្តទូលំទូលាយ ចេះគោរពតម្លៃនៃជីវិតសត្វលោកគ្រប់រូបភាព។
បង្កើតសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត៖ នៅពេលដែលយើងមិនបៀតបៀនគេ ចិត្តរបស់យើងនឹងមិនមានវិប្បដិសារី ធ្វើឲ្យយើងរស់នៅដោយភាពស្ងប់សុខពិតប្រាកដ។
បើយើងប្រាថ្នាសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ យើងត្រូវជួយផ្តល់សេចក្តីសុខដល់អ្នកដទៃ ឬយ៉ាងហោចណាស់ មិនត្រូវយកក្តីសុខខ្លួនឯង ទៅជាន់ឈ្លីលើសេចក្តីសុខរបស់អ្នកដទៃឡើយ។ សន្តិភាពផ្លូវចិត្ត ចាប់ផ្តើមចេញពីការមិនបៀតបៀន! 
ខាងក្រោមនេះគឺជាការលើកយកនូវ ព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣១ ក្នុងទណ្ឌវគ្គ ទី ១០ ព្រមទាំងប្រវត្តិសាច់រឿង សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយ និងឧទាហរណ៍បញ្ជាក់ ដើម្បីឲ្យអ្នកងាយស្រួលយល់ និងអាចយកទៅពិចារណាបាន។
១. ព្រះគាថា និងសេចក្តីប្រែ
បាលី៖ សុខកាមានិ ភូតានិ, យោ ទណ្ឌេន វិហឹសតិ; អត្តនោ សុខមេសានោ, បេច្ច សោ ន លភតេ សុខំ។
សេចក្តីប្រែជាភាសាខ្មែរ៖
សត្វទាំងឡាយ តែងតែចង់បានសេចក្តីសុខ តែបុគ្គលណាសម្លឹងរកសេចក្តីសុខសម្រាប់តែខ្លួនឯង ហើយបែរជាបៀតបៀនសត្វដទៃដោយទណ្ឌៈ (ការវាយដំ ឬអាវុធផ្សេងៗ) បុគ្គលនោះ លុះលះលោកនេះទៅហើយ នឹងមិនបានជួបប្រទះនូវសេចក្តីសុខឡើយ។
២. សាច់រឿងប្រកបដោយគាថា (រឿងកុមារវាយពស់)
ព្រះគាថានេះ ត្រូវបានព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងឡើង នៅក្នុងពេលដែលព្រះអង្គគង់នៅវត្តជេតពន នាក្រុងសាវត្ថី ដោយប្រារព្ធចំពោះកុមារមួយក្រុម។
ដំណើររឿង៖ ថ្ងៃមួយ ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូបានយាងទៅបិណ្ឌបាតនៅក្នុងក្រុងសាវត្ថី។ នៅតាមដងផ្លូវ ព្រះអង្គបានទតឃើញកុមារមួយក្រុម កំពុងកាន់ដំបងនាំគ្នាយកទៅវាយពស់មួយក្បាល។
ការសន្ទនា៖ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់សួរទៅកុមារទាំងនោះថា "ម្នាលកុមារទាំងឡាយ ពួកអ្នកកំពុងធ្វើអ្វី?"។ កុមារទាំងនោះទូលតបថា "បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ពួកយើងកំពុងវាយពស់នេះ ព្រោះពួកយើងខ្លាចវាចឹក។ ពួកយើងចង់បានសេចក្តីសុខ និងសុវត្ថិភាព ទើបវាយវាដើម្បីសម្លាប់ចោល។"
ការទូន្មាន៖ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់មានព្រះបន្ទូលទូន្មានថា "ម្នាលកុមារទាំងឡាយ សត្វពស់នេះក៏ស្រឡាញ់ជីវិត និងចង់បានសេចក្តីសុខដូចជាពួកអ្នកដែរ។ បើអ្នកណាចង់បានសេចក្តីសុខសម្រាប់ខ្លួនឯង តែបែរជាទៅវាយដំ បៀតបៀន ឬសម្លាប់អ្នកដទៃដែលចង់បានសេចក្តីសុខដូចគ្នា អ្នកនោះសូម្បីតែស្លាប់ទៅកាន់បរលោក ក៏នឹងមិនបានជួបសេចក្តីសុខឡើយ។" បន្ទាប់មក ព្រះអង្គក៏ត្រាស់សម្ដែងនូវព្រះគាថាខាងលើនេះ។
លទ្ធផល៖ ក្រោយពីបានស្តាប់ព្រះធម្មទេសនាចប់ កុមារទាំងនោះក៏បានយល់ច្បាស់ពីធម៌ និងបានសម្រេចនូវសោតាបត្តិផល។
៣. សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយយ៉ាងក្បោះក្បាយ
ព្រះគាថានេះ បង្កប់នូវអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅទាក់ទងនឹង ច្បាប់កម្មផល និង សេចក្តីមេត្តាករុណា។
ធម្មជាតិរបស់សត្វលោក៖ ពាក្យថា "សត្វទាំងឡាយតែងចង់បានសេចក្តីសុខ" គឺបញ្ជាក់ថា មិនថាមនុស្ស ឬសត្វតិរច្ឆាននោះទេ សុទ្ធតែស្អប់សេចក្តីទុក្ខ ខ្លាចសេចក្តីស្លាប់ និងស្រឡាញ់ភាពសុខសាន្តដូចគ្នាទាំងអស់។ យើងឈឺចាប់យ៉ាងណា អ្នកដទៃក៏ចេះឈឺចាប់យ៉ាងនោះដែរ។
ភាពអាត្មានិយមនៃការស្វែងរកសេចក្តីសុខ៖ ការដែលយើងចង់បានសេចក្តីសុខ វាជារឿងធម្មជាតិ ប៉ុន្តែបើយើងយកការឈឺចាប់របស់អ្នកដទៃធ្វើជាស្ពាន ដើម្បីចម្លងខ្លួនឯងទៅរកសេចក្តីសុខ វាគឺជាភាពអាត្មានិយមដ៏អាក្រក់បំផុត។ ការប្រើប្រាស់ "ទណ្ឌៈ" (អំណាច កម្លាំងបាយ អាវុធ ឬពាក្យសម្តី) ដើម្បីគាបសង្កត់អ្នកដទៃ មិនមែនជាផ្លូវនាំមកនូវសេចក្តីសុខពិតប្រាកដទេ។
ផលវិបាកតាមច្បាប់កម្មផល៖ ព្រះពុទ្ធសាសនាបង្រៀនថា "ដាំពូជអ្វី នឹងទទួលបានផ្លែនោះ"។ ការសាបព្រួសសេចក្តីទុក្ខដល់អ្នកដទៃ (កម្មអាក្រក់) វានឹងហុចផលជាសេចក្តីទុក្ខត្រលប់មកវិញ ទាំងក្នុងជាតិបច្ចុប្បន្ន (ក្តីកង្វល់ ត្រូវគេស្អប់ខ្ពើម ជាប់ទោសទណ្ឌ) និងក្នុងបរលោក (ការធ្លាក់ទៅកាន់អបាយភូមិ)។ សេចក្តីសុខដែលកើតលើគំនរទុក្ខអ្នកដទៃ គឺជាសេចក្តីសុខសិប្បនិម្មិត និងមិនគង់វង្សឡើយ។
៤. ឧទាហរណ៍បញ្ជាក់ក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង
ដើម្បីឲ្យកាន់តែងាយយល់ សូមពិនិត្យមើលឧទាហរណ៍ខាងក្រោម៖
ក្នុងវិស័យជំនួញ ឬការងារ៖ ថៅកែក្រុមហ៊ុនម្នាក់ ចង់បានប្រាក់ចំណេញច្រើន (សេចក្តីសុខខ្លួនឯង) ទើបបង្ខំឲ្យបុគ្គលិកធ្វើការលើសម៉ោងដោយគ្មានប្រាក់កម្រៃ ឬប្រើប្រាស់ល្បិចបោកប្រាស់អតិថិជន។ ថ្វីត្បិតតែថៅកែនោះទទួលបានលុយច្រើនមែន ប៉ុន្តែសកម្មភាពនោះបានធ្វើឲ្យបុគ្គលិកនិងអតិថិជនរងទុក្ខ។ ទីបំផុត ក្រុមហ៊ុនអាចនឹងត្រូវបិទទ្វារដោយសារផ្លូវច្បាប់ ឬបាត់បង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ហើយបុគ្គលនោះរស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាច គ្មានក្តីសុខផ្លូវចិត្តឡើយ។
ក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ (ការគំរាមកំហែងនៅសាលារៀន ឬកន្លែងការងារ)៖ សិស្សម្នាក់ចូលចិត្តប្រើអំពើហិង្សា និងគំរាមកំហែងសិស្សទន់ខ្សោយ ដើម្បីតម្កើងឫកពា និងធ្វើឲ្យខ្លួនឯងមានអារម្មណ៍ថាអស្ចារ្យ (សេចក្តីសុខខ្លួនឯង)។ សិស្សដែលរងគ្រោះរស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាច (រងទណ្ឌៈ)។ ទង្វើនេះ មិនយូរមិនឆាប់ នឹងធ្វើឲ្យសិស្សទំនើងនោះទទួលរងវិន័យពីសាលា ត្រូវសង្គមស្អប់ខ្ពើម និងមិនមានមិត្តពិតប្រាកដ ដែលជាហេតុនាំឲ្យជីវិតពោរពេញដោយសេចក្តីទុក្ខនៅថ្ងៃអនាគត។
ការបំផ្លាញបរិស្ថាន និងសត្វព្រៃ៖ ជនខិលខូចដែលកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងបរបាញ់សត្វព្រៃយកទៅលក់ ដើម្បីតែបានប្រាក់មកបម្រើសេចក្តីសុខផ្ទាល់ខ្លួន បានធ្វើឲ្យសត្វព្រៃបាត់បង់ជម្រក និងរងក្តីវិនាស។ ផលនៃទង្វើនេះ នឹងត្រលប់មកដាក់ទោសពួកគេវិញតាមរយៈច្បាប់រដ្ឋ និងកម្មផលដែលធ្វើឲ្យជីវិតពោរពេញដោយភាពក្តៅក្រហាយ។
សរុបសេចក្តីមក៖ ព្រះគាថាទី ១៣១ នេះ ជាគន្លឹះដាស់តឿនសតិយើងគ្រប់គ្នាឲ្យប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ អហិង្សា និង ការយោគយល់អធ្យាស្រ័យ។ បើយើងប្រាថ្នាសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ យើងត្រូវជួយផ្តល់សេចក្តីសុខដល់អ្នកដទៃ ឬយ៉ាងហោចណាស់ មិនត្រូវយកក្តីសុខខ្លួនឯង ទៅជាន់ឈ្លីលើសេចក្តីសុខរបស់អ្នកដទៃឡើយ។
អាត្មាភាពសូមធ្វើការអត្ថាធិប្បាយពង្រីកសេចក្តីបន្ថែមទៅលើព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣១ នេះ ឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដោយផ្តោតលើទស្សនវិជ្ជាព្រះពុទ្ធសាសនា ផ្លូវចិត្ត និងការអនុវត្តក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន។
១. ទស្សនវិជ្ជា "យកចិត្តគេ មកដាក់ចិត្តឯង"
ចំណុចស្នូលនៃព្រះគាថានេះ គឺការបង្រៀនអំពីអធ្យាស្រ័យនៃការយល់ចិត្ត (Empathy)។ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ទ្រង់តែងបង្រៀនឲ្យមនុស្សយកខ្លួនឯងជាបន្ទាត់វាស់វែង ហៅថា អត្តូបនាយិកធម៌។
នៅពេលដែលយើងត្រូវគេវាយដំ ឬប្រើពាក្យសម្តីអាក្រក់ស្តីបន្ទោស យើងច្បាស់ជាមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ និងខឹងសម្បារ។
សត្វដទៃ ឬមនុស្សជុំវិញខ្លួនក៏ដូចគ្នា ពួកគេមានសាច់ឈាម មានប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ និងមានអារម្មណ៍ដឹងក្តៅរងាដូចតែយើងដែរ។
ការដែលយើងប្រាថ្នាសេចក្តីសុខតែម្នាក់ឯង ដោយមិនខ្វល់ពីសេចក្តីវិនាសរបស់អ្នកដទៃ គឺជាការបិទបាំងដោយ "អវិជ្ជា" (សេចក្តីល្ងង់ខ្លៅ) ដែលមើលមិនឃើញពីការផ្សារភ្ជាប់គ្នានៃជីវិតលើលោកនេះ។
២. ការពង្រីកអត្ថន័យនៃពាក្យថា "ទណ្ឌៈ" ក្នុងសម័យទំនើប
នៅក្នុងសាច់រឿងដើម ពាក្យថា ទណ្ឌៈ សំដៅលើដំបងដែលកុមារយកទៅវាយពស់។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងបរិបទសង្គមបច្ចុប្បន្ន "ទណ្ឌៈ" ឬការបៀតបៀន ត្រូវបានបែងចែកជាច្រើនទម្រង់ដែលយើងត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន៖
កាយកម្ម (ការបៀតបៀនផ្លូវកាយ)៖ ការប្រើអំពើហិង្សា ការវាយតប់ ឬការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីកម្លាំងញើសឈាមអ្នកដទៃដោយអយុត្តិធម៌។
វចីកម្ម (ការបៀតបៀនផ្លូវសម្តី)៖ ការជេរប្រមាថ ការនិយាយដើម ការមួលបង្កាច់ ឬការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម (Cyberbullying) ដើម្បីវាយប្រហារផ្លូវចិត្តអ្នកដទៃឲ្យរងការអាម៉ាស់។ សម្តីជួនកាលមុតស្រួចជាងកាំបិតទៅទៀត។
មនោកម្ម (ការបៀតបៀនផ្លូវចិត្ត)៖ ការគុំកួន ច្រណែនឈ្នានីស និងការគិតចង់ឲ្យអ្នកដទៃជួបសេចក្តីវិនាស។
៣. សេចក្តីសុខក្លែងក្លាយ និង វិប្បដិសារី (ក្តីក្ដៅក្រហាយក្នុងចិត្ត)
ព្រះគាថាបានបញ្ជាក់ថា បុគ្គលដែលបៀតបៀនគេ "លុះលះលោកនេះទៅហើយ នឹងមិនបានជួបប្រទះនូវសេចក្តីសុខឡើយ"។
ក្នុងបច្ចុប្បន្នជាតិ៖ សេចក្តីសុខដែលបានមកពីការគៀបសង្កត់អ្នកដទៃ គឺជា សេចក្តីសុខក្លែងក្លាយ។ អ្នកដែលធ្វើបាបគេ តែងតែរស់នៅដោយការសង្ស័យ ភ័យខ្លាចគេសងសឹក និងមានវិប្បដិសារី (ការស្តាយក្រោយ និងក្តៅក្រហាយក្នុងចិត្ត) ដែលឆ្អឹងទទឹងកមិនឲ្យពួកគេដេកលក់ស្កប់ស្កល់ឡើយ។
ក្នុងបរលោក (ជាតិមុខ)៖ ថាមពលអវិជ្ជមាន (កម្មអាក្រក់) ដែលបុគ្គលនោះបានសន្សំ នឹងទាញយកវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់គេឲ្យទៅចាប់បដិសន្ធិក្នុងភពដ៏ទាប (អបាយភូមិ) ដែលពោរពេញដោយសេចក្តីទុក្ខសោក។
៤. ផ្លូវឆ្ពោះទៅរកសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ
ផ្ទុយពីអំពើហិង្សា ព្រះពុទ្ធសាសនាបានបង្ហាញផ្លូវក្នុងការស្វែងរកសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ គឺការបណ្តុះនូវ ព្រហ្មវិហារធម៌ ជាពិសេសគឺ មេត្តា (ក្តីស្រឡាញ់ចង់ឲ្យគេបានសុខ) និង ករុណា (ការអាណិតចង់ជួយសង្គ្រោះគេពីសេចក្តីទុក្ខ)។
សេចក្តីសុខពិតប្រាកដ កើតចេញពីចិត្តដែលស្ងប់ មិនមានការប្រកួតប្រជែង ឬចង់ឈ្នះចង់ចាញ់។
នៅពេលដែលយើងផ្តល់សេចក្តីសុខឲ្យអ្នកដទៃ សេចក្តីសុខនោះនឹងចំណាំងផ្លាតត្រលប់មករកយើងវិញដោយស្វ័យប្រវត្តិ។
តើអ្នកគិតថា នៅក្នុងសង្គមដែលពោរពេញដោយការប្រកួតប្រជែងសព្វថ្ងៃនេះ យើងគួរហ្វឹកហាត់ចិត្តយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីអាចថែរក្សាសេចក្តីសុខខ្លួនឯងបាន ដោយមិនក្លាយជាអ្នកបៀតបៀនអ្នកដទៃ?
ការសិក្សាព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣១ និងសាច់រឿងកុមារវាយពស់នេះ ផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនលើសលប់ ទាំងចំពោះការអភិវឌ្ឍផ្លូវចិត្តបុគ្គល និងការរស់នៅក្នុងសង្គម។ ខាងក្រោមនេះគឺជាអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗ៖
១. ព្រះធម៌ដាស់តឿនសតិ និងកាត់បន្ថយភាពអាត្មានិយម
ការយល់ចិត្តអ្នកដទៃ៖ រឿងនេះជួយឱ្យយើងចេះ «យកចិត្តគេមកដាក់ចិត្តឯង»។ វាដាស់តឿនយើងមិនឱ្យមើលឃើញតែសេចក្តីសុខ និងផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន រហូតដល់ថ្នាក់ឈ្លានពាន ឬធ្វើបាបអ្នកដទៃឡើយ។
ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច៖ ក្រុមកុមារវាយពស់ដោយសារតែភាពភ័យខ្លាច (ខ្លាចវាចឹក)។ ការសិក្សារឿងនេះបង្រៀនយើងថា កុំប្រើភាពភ័យខ្លាច ឬភាពមិនច្បាស់លាស់មកធ្វើជាលេសក្នុងការបំផ្លាញ ឬបង្ករបួសស្នាមដល់អ្នកដទៃ។
២. ការពង្រឹងជំនឿលើច្បាប់កម្មផល
យល់ដឹងពីផលវិបាក៖ ព្រះគាថានេះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សេចក្តីសុខដែលសាងឡើងនៅលើគំនរទុក្ខរបស់អ្នកដទៃ មិនមែនជាសេចក្តីសុខពិតប្រាកដទេ ហើយវានឹងហុចផលជាសេចក្តីទុក្ខមកឱ្យយើងវិញទាំងក្នុងជាតិបច្ចុប្បន្ន និងជាតិខាងមុខ។ វាជួយឱ្យយើងខ្លាចរអាក្នុងការធ្វើបាបសត្វលោក។
៣. ការបណ្តុះសេចក្តីមេត្តានិងអហិង្សា
សន្តោសប្រណីចំពោះគ្រប់ជីវិត៖ រឿងនេះបង្ហាញថា សូម្បីតែសត្វតិរច្ឆាន (ដូចជាពស់) ក៏ស្រឡាញ់ជីវិត និងខ្លាចស្លាប់ដូចមនុស្សយើងដែរ។ ការយល់ដឹងបែបនេះ ជួយឱ្យយើងមានចិត្តទូលំទូលាយ មិនសាហាវយង់ឃ្នង និងចេះគោរពតម្លៃនៃជីវិតសត្វលោកគ្រប់រូបភាព។
៤. ការអនុវត្តក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង និងការរស់នៅជាសង្គម
កាត់បន្ថយជម្លោះ៖ បើសិនជាមនុស្សក្នុងសង្គមយកព្រះគាថានេះមកអនុវត្ត នោះអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការគំរាមកំហែងនៅសាលារៀន (Bullying) ការជិះជាន់គ្នានៅកន្លែងធ្វើការ និងសង្គ្រាមនឹងត្រូវកាត់បន្ថយ ព្រោះគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែយល់ថាអ្នកដទៃក៏ចង់បានសេចក្តីសុខដូចខ្លួនដែរ។
សន្តិភាពផ្លូវចិត្ត៖ នៅពេលដែលយើងមិនបៀតបៀនគេ ចិត្តរបស់យើងនឹងមិនមានវិប្បដិសារី (ការស្តាយក្រោយ ឬក្តៅក្រហាយចិត្ត) ធ្វើឱ្យយើងរស់នៅដោយភាពស្ងប់សុខ និងគេងលក់ស្កប់ស្កល់។
សរុបមក ការសិក្សាព្រះគាថានេះមិនមែនគ្រាន់តែជាការរៀនទ្រឹស្តីសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាវិជ្ជាជីវិតដ៏មានតម្លៃ ដែលជួយកែប្រែមនុស្សឱ្យទៅជាបុគ្គលដែលមានគុណធម៌ និងនាំមកនូវសន្តិភាពពិតប្រាកដដល់ខ្លួនឯង និងសង្គមជាតិទាំងមូល។
Tags:
Buddhism
