សច្ចធម៌នៃជីវិត៖ វិធីស្វែងរកសេចក្តីសុខពិត ដោយមិនបៀតបៀនសត្វលោក
ព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២៖ ច្បាប់កម្មផល នៃការស្វែងរកក្តីសុខដោយអាត្មានិយម
សិល្បៈនៃការរស់នៅ៖ យល់ដឹងពីសមានចិត្ត និងក្តីមេត្តាតាមរយៈនិទានកុមារវាយពស់
រឿងកុមារវាយពស់៖ ហេតុអ្វីព្រះពុទ្ធហាមមិនឲ្យសម្លាប់សត្វ ដើម្បីក្តីសុខខ្លួនឯង?
តើអ្នកកំពុងសាងក្តីសុខខ្លួនឯង លើគំនរទុក្ខអ្នកដទៃឬទេ? (ព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២)
ចង់បានក្តីសុខ តែហេតុអ្វីរឹតតែរងទុក្ខ? នេះជាចម្លើយពីព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ!
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធប្រោសកុមារវាយពស់៖ ពន្លឺនៃក្តីមេត្តា និងការភ្ញាក់រលឹក
ពេលព្រះពុទ្ធជួបកុមារវាយពស់៖ ធម្មទេសនាដែលផ្លាស់ប្តូរការយល់ខុសរបស់មនុស្ស
រឿងនិទានព្រះធម្មបទ៖ ដំណើរស្វែងរកសេចក្តីសុខ ដែលកុមារគ្រប់រូបត្រូវរៀនសូត្រ
នភ្លាមៗ៖
ចង់បានសុខ... កុំធ្វើទុក្ខគេ! (មេរៀនដ៏មានតម្លៃពីព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២) ធ្លាប់ឆ្ងល់ទេ? ហេតុអ្វីមនុស្សជាច្រើនខិតខំស្វែងរកក្តីសុខ... តែទីបំផុតបែរជារឹតតែរងទុក្ខ និងពោរពេញដោយការភ័យខ្លាចទៅវិញ?
នៅក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ មនុស្សគ្រប់រូបសុទ្ធតែប្រាថ្នាចង់បានសេចក្តីសុខ ប៉ុន្តែពេលខ្លះយើងអាចនឹងភ្លេចខ្លួន ទៅស្វែងរកសេចក្តីសុខដោយការបៀតបៀនអ្នកដទៃ។ ចម្លើយដ៏ជ្រាលជ្រៅចំពោះសំណួរនេះ ត្រូវបានព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងតាំងពីជាង ២៥០០ ឆ្នាំមុន តាមរយៈព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២។
អត្ថប្រយោជន៍នៃការអនុវត្តធម៌នេះធ្វើឲ្យយើងមាន "សមានចិត្ត" (ចេះយល់ពីទុក្ខអ្នកដទៃ) ទទួលបានសេចក្តីស្ងប់ផ្លូវចិត្តពិតប្រាកដ រស់នៅដោយគ្មានការភ័យខ្លាច និងរួមចំណែកកសាងសង្គមមួយដែលពោរពេញដោយសុវត្ថិភាព និងការអធ្យាស្រ័យគ្នា។ បើយើងប្រាថ្នាសុខ យើងត្រូវតែផ្តល់សុខដល់អ្នកដទៃជាមុនសិន ឬយ៉ាងហោចណាស់ កុំបំផ្លាញក្តីសុខរបស់អ្នកដទៃទើបជាការប្រសើរ។
មេរៀននេះពិតជាមានតម្លៃណាស់សម្រាប់សង្គមបច្ចុប្បន្ន។ មិនថាអ្នកចង់ឡើងតំណែងការងារ ឬរកស៊ីចង់បានប្រាក់ចំណេញនោះទេ ការជាន់ឈ្លីអ្នកដទៃដើម្បីក្តីសុខខ្លួនឯង គឺជាក្តីសុខក្លែងក្លាយ ដែលនឹងនាំមកនូវគំនុំ និងការភ័យខ្លាច។
ផ្ទុយទៅវិញ សេចក្តីសុខពិតប្រាកដ កើតចេញពីការមិនបៀតបៀនគេ។ ពេលយើងមិនសាងសត្រូវ យើងនឹងដេកលក់ស្រួល គ្មានវិប្បដិសារី ហើយថែមទាំងបានសន្សំកុសលសម្រាប់បរលោកទៀតផង។
បើយើងប្រាថ្នាសុខ យើងត្រូវតែផ្តល់សុខដល់អ្នកដទៃជាមុនសិន។ សូមរស់នៅដោយក្តីមេត្តា ។
ព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២ ដែលស្ថិតនៅក្នុង ទណ្ឌវគ្គ ទី ១០ (វគ្គដែលនិយាយអំពីអាជ្ញា ឬទណ្ឌកម្ម) គឺជាព្រះគាថាមួយដែលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីទ្រឹស្តីនៃក្តីមេត្តា ករុណា និងច្បាប់កម្មផល (អំពើនិងផលនៃអំពើ)។
ខាងក្រោមនេះ គឺជាការលើកយកព្រះគាថា សាច់រឿង សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយ និងឧទាហរណ៍ មកបកស្រាយជូនអ្នកយ៉ាងក្បោះក្បាយ៖
១. ខ្លឹមសារព្រះគាថាទី ១៣២
ជាភាសាបាលី៖
សុខកាមានិ ភូតានិ, យោ ទណ្ឌេន ន ហិង្សតិ; អត្តនោ សុខមេសានោ, បេច្ច សោ លភតេ សុខំ។
ប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរ៖
សត្វទាំងឡាយ តែងប្រាថ្នានូវសេចក្តីសុខ (ដូចៗគ្នា)។ បុគ្គលណា ដែលស្វែងរកសេចក្តីសុខសម្រាប់ខ្លួនឯង ហើយមិនបានបៀតបៀន សត្វដទៃដោយអាជ្ញា (មានដំបង គ្រឿងសស្ត្រាវុធ ឬការធ្វើបាបផ្សេងៗ) បុគ្គលនោះ លុះលះលោកនេះទៅហើយ រមែងទទួលបាននូវសេចក្តីសុខ។
(ចំណាំ៖ ព្រះគាថាទី ១៣២ នេះ គឺជាគូនឹងព្រះគាថាទី ១៣១ ដែលព្រះពុទ្ធបានត្រាស់សម្តែងថា អ្នកដែលចង់បានសុខតែខ្លួនឯង ហើយទៅបៀតបៀនគេ នឹងមិនទទួលបានសេចក្តីសុខឡើយ។)
២. និទានរឿង (ប្រវត្តិទាក់ទងនឹងព្រះគាថា)
ព្រះគាថានេះ ត្រូវបានព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងឡើង នៅក្នុងពេលដែលព្រះអង្គគង់នៅវត្តជេតពន នាក្រុងសាវត្ថី ដោយប្រារព្ធនូវ ក្មេងកុមារមួយក្រុម (រឿងកុមារវាយពស់)។
សាច់រឿងសង្ខេប៖ ថ្ងៃមួយ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបានយាងទៅបិណ្ឌបាតនៅក្នុងក្រុងសាវត្ថី។ ពេលកំពុងយាងតាមផ្លូវ ព្រះអង្គបានទតឃើញក្មេងកុមារមួយក្រុម កំពុងនាំគ្នាយកដំបងវាយសត្វពស់មួយក្បាលយ៉ាងសាហាវ។ ព្រះអង្គក៏បានយាងចូលទៅជិត ហើយត្រាស់សួរទៅកាន់ក្មេងៗទាំងនោះថា៖
ព្រះពុទ្ធ៖ "ម្នាលកុមារទាំងឡាយ! តើពួកអ្នកកំពុងធ្វើអ្វី?"
កុមារ៖ "បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន! ពួកទូលព្រះបង្គំកំពុងតែវាយសម្លាប់ពស់នេះព្រះចៅខា! ។"
ព្រះពុទ្ធ៖ "ហេតុអ្វីបានជាពួកអ្នកត្រូវវាយសម្លាប់វា?"
កុមារ៖ "មកពីពួកទូលព្រះបង្គំខ្លាចវាចឹក។ ពួកទូលព្រះបង្គំចង់បានសេចក្តីសុខ សុវត្ថិភាព ទើបត្រូវសម្លាប់វាចោលព្រះចៅខា!"
ពេលនោះ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ក៏បានប្រោសប្រទានឱវាទថា "ម្នាលកុមារទាំងឡាយ! បើពួកអ្នកប្រាថ្នាសេចក្តីសុខសម្រាប់ខ្លួនឯង តែបែរជាយកដំបងទៅវាយដំសត្វដទៃ ដែលគេក៏ប្រាថ្នាសេចក្តីសុខនិងស្រឡាញ់ជីវិតដូចតែអ្នកដែរនោះ តទៅមុខទៀត ឬក្នុងជាតិមុខ ពួកអ្នកនឹងមិនអាចរកសេចក្តីសុខឃើញឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកដែលចង់បានសុខ ហើយមិនបៀតបៀនគេ ទើបជាអ្នកទទួលបានសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ។"
បន្ទាប់ពីស្តាប់ព្រះធម្មទេសនានេះចប់ កុមារទាំងអស់នោះក៏បានសម្រេចសោតាបត្តិផល។
៣. សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយក្បោះក្បាយ
ព្រះគាថានេះ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅពាក់ព័ន្ធនឹង "ការយកចិត្តគេ មកដាក់ចិត្តឯង" និងទ្រឹស្តីនៃ "អហិង្សា" ដែលជាបេះដូងនៃព្រះពុទ្ធសាសនា។
"សត្វទាំងឡាយ តែងប្រាថ្នាសេចក្តីសុខ" (សុខកាមានិ ភូតានិ)៖ នេះគឺជាសច្ចភាពនៃធម្មជាតិ។ មិនថាជាមនុស្ស សត្វ ទីទ័លក្រ មហាសេដ្ឋី ឬសត្វតូចតាចដូចជាស្រមោច សុទ្ធតែស្រឡាញ់ជីវិត ខ្លាចសេចក្តីស្លាប់ ខ្លាចការឈឺចាប់ និងចង់បានសេចក្តីសុខដូចគ្នាទាំងអស់។ គ្មាននរណាម្នាក់ចង់រងទុក្ខនោះទេ។
"មិនបៀតបៀនគេ ដើម្បីសុខខ្លួនឯង"៖ មនុស្សជាច្រើន តែងតែគិតថា ដើម្បីឲ្យខ្លួនឯងបានសុខ ត្រូវតែកម្ចាត់អ្នកដទៃ ឬជាន់ឈ្លីអ្នកដទៃ។ ប៉ុន្តែព្រះពុទ្ធបង្រៀនថា សេចក្តីសុខដែលបានមកពីការកសាងលើគំនរទុក្ខរបស់អ្នកដទៃ គឺជាសេចក្តីសុខក្លែងក្លាយ និងមិនអាចស្ថិតស្ថេរបានឡើយ ព្រោះវានឹងបង្កើតជា "ពៀរវេរា" (ការចងគំនុំ)។
"លុះលះលោកនេះទៅ រមែងបានសុខ" (បេច្ច សោ លភតេ សុខំ)៖ ការមិនបៀតបៀនគេ គឺជាការសន្សំកុសលកម្ម។ ផលនៃកុសលនេះ មិនត្រឹមតែផ្តល់សេចក្តីស្ងប់ផ្លូវចិត្តក្នុងជាតិនេះទេ (ដេកលក់ស្រួល មិនភ័យខ្លាចគេសងសឹក) ប៉ុន្តែថែមទាំងជាស្ពានចម្លងឲ្យបុគ្គលនោះ ទៅកើតក្នុងសុគតិភព (ឋានសួគ៌ ឬកើតជាមនុស្សមានសេចក្តីសុខ) ក្នុងបរលោកទៀតផង។
៤. ឧទាហរណ៍បញ្ជាក់ក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង
ដើម្បីឲ្យកាន់តែងាយយល់ ខ្ញុំសូមលើកយកឧទាហរណ៍ ៣ យ៉ាងក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្នមកបញ្ជាក់៖
ឧទាហរណ៍ទី ១៖ ក្នុងវិស័យការងារ និងការរកស៊ី
បុគ្គល "ក" ចង់ឡើងតំណែងនិងប្រាក់ខែខ្ពស់ (ស្វែងរកសេចក្តីសុខ)។ ជំនួសឲ្យការនិយាយដើម មួលបង្កាច់ ឬទម្លាក់កំហុសលើមិត្តរួមការងារ (មិនបៀតបៀនដោយអាជ្ញា/វាចា) គាត់បែរជាខិតខំអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពខ្លួនឯង និងជួយជ្រោមជ្រែងក្រុមការងារ។ ទីបំផុត ថៅកែមើលឃើញពីសមត្ថភាពនិងគុណធម៌ ក៏ដំឡើងតំណែងឲ្យគាត់។ គាត់ទទួលបានភាពជោគជ័យ (បានសេចក្តីសុខ) ដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងមានការគោរពស្រឡាញ់ពីអ្នកជុំវិញខ្លួន។
ឧទាហរណ៍ទី ២៖ ការរស់នៅជាមួយសត្វលោក
កសិករម្នាក់ ឃើញសត្វបក្សីមកស៊ីផលដំណាំរបស់ខ្លួន។ គាត់ចង់បានទិន្នផលល្អ (សេចក្តីសុខខ្លួនឯង) ប៉ុន្តែគាត់មិនបានប្រើថ្នាំបំពុល ឬដាក់អន្ទាក់សម្លាប់សត្វស្លាបទាំងនោះទេ (មិនបៀតបៀនសត្វដែលចង់បានចំណី/សេចក្តីសុខដែរ)។ ផ្ទុយទៅវិញ គាត់ប្រើវិធីចងទីងមោង ឬបំពងសំឡេងដើម្បីដេញពួកវា។ ទង្វើនេះ ធ្វើឲ្យគាត់នៅតែអាចការពារដំណាំបាន ហើយចិត្តរបស់គាត់ក៏មិនសៅហ្មងដោយសារការសម្លាប់សត្វ ការពារខ្លួនពីបាបកម្មក្នុងអនាគតជាតិ។
ឧទាហរណ៍ទី ៣៖ ការដោះស្រាយជម្លោះក្នុងសង្គម
យុវជនពីរនាក់មានទំនាស់នឹងគ្នា។ ម្នាក់ៗសុទ្ធតែចង់ឈ្នះ និងចង់រក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់រៀងៗខ្លួន។ ប្រសិនបើពួកគេជ្រើសរើសយកការវាយតប់គ្នា (បៀតបៀនគ្នាដោយដំបង/អាជ្ញា) ពួកគេអាចនឹងត្រូវរបួស ជាប់គុក ឬមានគំនុំតពូជ។ ប៉ុន្តែដោយសារពួកគេយល់ពីធម៌ ពួកគេជ្រើសរើសការសម្របសម្រួល និងអធ្យាស្រ័យឲ្យគ្នា។ លទ្ធផលគឺ ពួកគេទទួលបានសេចក្តីសុខទាំងសងខាង គ្មានការភ័យខ្លាចរហូតដល់ថ្ងៃអនាគត។
សរុបសេចក្តីមក ព្រះគាថាទី ១៣២ នេះ គឺជាពន្លឺបំភ្លឺផ្លូវឲ្យមនុស្សជាតិចេះរស់នៅដោយ ការយោគយល់ អធ្យាស្រ័យ និងប្រកបដោយមេត្តាធម៌។ បើយើងប្រាថ្នាសុខ យើងត្រូវតែផ្តល់សុខដល់អ្នកដទៃជាមុនសិន ឬយ៉ាងហោចណាស់ កុំបំផ្លាញក្តីសុខរបស់អ្នកដទៃទើបជាការប្រសើរ។
ផ្អែកលើប្រព័ន្ធទិន្នន័យ ទស្សនវិជ្ជា និងសច្ចភាពនៃធម្មជាតិ ដើម្បីបកស្រាយអត្ថន័យនៃព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២ នេះ ឲ្យបានក្បោះក្បាយ និងស៊ីជម្រៅបំផុត។
ដើម្បីយល់ឱ្យដល់ឫសគល់នៃព្រះគាថានេះ យើងត្រូវបំបែកអត្ថន័យទៅជាទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗ ដូចខាងក្រោម៖
១. សច្ចភាពនៃជីវិត (ភាពស្មើគ្នានៃសត្វលោក)
ពាក្យថា "សុខកាមានិ ភូតានិ" (សត្វទាំងឡាយតែងប្រាថ្នាសេចក្តីសុខ) គឺជាការប្រកាសនូវសិទ្ធិស្មើគ្នានៃជីវិត ដែលព្រះពុទ្ធបានមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់។
ការយល់ចិត្ត (Empathy): ព្រះពុទ្ធបង្រៀនឱ្យយើងចេះយកចិត្តគេមកដាក់ចិត្តឯង។ នៅពេលដែលយើងយល់ថា ខ្លួនយើងស្រឡាញ់ជីវិត ខ្លាចការឈឺចាប់ និងចង់រស់នៅដោយសុខសាន្តយ៉ាងណា សត្វលោកដទៃ (ទោះជាសត្វតូចតាច ឬមនុស្សដែលយើងស្អប់ក៏ដោយ) ក៏មានទំហំនៃសេចក្តីប្រាថ្នានេះដូចគ្នាបេះបិទ។
ការបំបាត់ភាពអាត្មានិយម៖ ការយល់ដឹងចំណុចនេះ ជួយបំបាត់នូវគំនិត "អាត្មានិយម" ដែលគិតថាខ្លួនឯងខ្ពង់ខ្ពស់ជាងគេ ឬមានសិទ្ធិផ្តាច់មុខក្នុងការទទួលបានសេចក្តីសុខតែម្នាក់ឯង។
២. ការបំភាន់នៃអំពើហិង្សា (ហេតុអ្វីការបៀតបៀនគេមិននាំមកនូវសេចក្តីសុខ?)
នៅក្នុងសង្គម មនុស្សតែងតែមានការយល់ច្រឡំថា ការកម្ចាត់អ្នកដទៃ គឺជាផ្លូវឆ្ពោះទៅរកសេចក្តីសុខ។ ព្រះគាថានេះបានកែតម្រូវការយល់ខុសនេះយ៉ាងច្បាស់លាស់។
សេចក្តីសុខក្លែងក្លាយ៖ ការទទួលបានផលប្រយោជន៍ ឬអំណាច តាមរយៈការកេងប្រវ័ញ្ច ការវាយដំ (ទណ្ឌេន) ឬការមួលបង្កាច់អ្នកដទៃ អាចផ្តល់នូវភាពសប្បាយរីករាយមួយឆាវ។ ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាសេចក្តីសុខពិតទេ។
ការកើតឡើងនូវគំនុំ និងការភ័យខ្លាច៖ តាមច្បាប់ចិត្តសាស្ត្រ អ្នកដែលធ្វើបាបគេ តែងតែរស់នៅក្នុងភាពរវาดរវាង ខ្លាចគេសងសឹក ខ្លាចបាត់បង់អំណាច ឬគេងមិនលក់ដោយសារវិប្បដិសារី។ ដូច្នេះ ការបៀតបៀនគេ គឺជាការដុតបំផ្លាញសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្តរបស់ខ្លួនឯងដោយផ្ទាល់។
៣. ការប្រៀបធៀបផ្លូវនៃការស្វែងរកសេចក្តីសុខ
ដើម្បីងាយស្រួលយល់អំពីទម្រង់នៃការស្វែងរកសេចក្តីសុខ សូមពិនិត្យមើលតារាងប្រៀបធៀបខាងក្រោម៖
លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ
ការស្វែងរកសុខដោយបៀតបៀនគេ
ការស្វែងរកសុខដោយ មិន បៀតបៀនគេ
ស្ថានភាពផ្លូវចិត្ត
ក្តៅក្រហាយ ភ័យខ្លាច រវาดរវាង និងមានវិប្បដិសារី
ស្ងប់ស្ងាត់ ត្រជាក់ត្រជុំ គ្មានការភ័យខ្លាច និងស្រឡះមុខស្រឡះមាត់
ទំនាក់ទំនងសង្គម
ត្រូវគេស្អប់ខ្ពើម មិនទុកចិត្ត និងឈានទៅរកការឯកោ
ទទួលបានការគោរព ស្រឡាញ់ ទុកចិត្ត និងមានកល្យាណមិត្តច្រើន
ច្បាប់កម្មផល (អនាគត)
បង្កើតពៀរវេរា និងនាំទម្លាក់ខ្លួនទៅកាន់ទុគ្គតិភព
សន្សំកុសលកម្ម កាត់ផ្តាច់ពៀរវេរា និងឆ្ពោះទៅកាន់សុគតិភព
៤. អហិង្សា និងការសន្សំកុសល (លុះលះលោកនេះទៅ រមែងបានសុខ)
ពាក្យថា "បេច្ច សោ លភតេ សុខំ" (បុគ្គលនោះ លុះលះលោកនេះទៅហើយ រមែងទទួលបាននូវសេចក្តីសុខ) គឺជាការបញ្ជាក់អំពីទ្រឹស្តីនៃ ច្បាប់កម្មផល ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។
អហិង្សាធម៌៖ គឺជាការមិនបៀតបៀន ទាំងផ្លូវកាយ (ការវាយដំ សម្លាប់) ផ្លូវវាចា (ការជេរប្រមាថ និយាយដើម) និងផ្លូវចិត្ត (ការគិតចង់ឲ្យគេវិនាស)។
ផលទុននៃជីវិត៖ ក្តីមេត្តាដែលយើងផ្តល់ឱ្យអ្នកដទៃ គឺជាដើមទុនដ៏រឹងមាំសម្រាប់ជីវិតខ្លួនឯង។ ការសាងសេចក្តីល្អដោយមិនរំពឹងការតបស្នង ប៉ុន្តែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពបរិសុទ្ធ នឹងផ្តល់នូវអានិសង្សដ៏ធំធេង ពោលគឺសេចក្តីសុខទាំងក្នុងបច្ចុប្បន្នជាតិ និងបរលោក។
សរុបមក ព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២ គឺជាមេរៀនបង្រៀនយើងពី "សិល្បៈនៃការរស់នៅ"។ សេចក្តីសុខពិតប្រាកដ មិនមែនបានមកពីការដណ្តើមយកនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានមកពីការចេះរស់នៅដោយចុះសម្រុង គោរពសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតរបស់អ្នកដទៃ និងការផ្សាយមេត្តាធម៌ចេញពីក្រអៅបេះដូង។
ការសិក្សាព្រះគាថាធម្មបទទី ១៣២ និងសាច់រឿងកុមារវាយពស់នេះ ផ្តល់នូវគុណតម្លៃ និងអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ធំធេងជាច្រើន ដែលខ្ញុំសូមបែងចែកជា ៣ ផ្នែកសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. អត្ថប្រយោជន៍ចំពោះបុគ្គលផ្ទាល់ (ការអភិវឌ្ឍផ្លូវចិត្ត)
ការបណ្តុះនូវ "សមានចិត្ត" (Empathy)៖ សាច់រឿងនេះបង្រៀនឱ្យយើងចេះដាក់ខ្លួនឯងទៅក្នុងកាលៈទេសៈអ្នកដទៃ (សូម្បីតែសត្វពស់ដែលយើងតែងតែខ្លាចរអា)។ ការយល់ថា អ្នកដទៃក៏ស្រឡាញ់ជីវិត និងចង់បានសេចក្តីសុខដូចយើងដែរនោះ ជួយឱ្យចិត្តរបស់យើងទន់ភ្លន់ លះបង់ភាពអាត្មានិយម និងពោរពេញដោយសេចក្តីមេត្តា។
ការទទួលបានសេចក្តីស្ងប់ផ្លូវចិត្តពិតប្រាកដ៖ ដូចដែលព្រះគាថាបានបញ្ជាក់ ការឈប់បៀតបៀនគេ គឺជាការបញ្ឈប់ការសាងសត្រូវ។ នៅពេលយើងមិនធ្វើបាបនរណាម្នាក់ យើងនឹងមិនមានវិប្បដិសារី មិនមានការភ័យខ្លាចគេសងសឹក ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យយើងអាចដេកលក់ស្រួល ដើរហើរដោយសេរី និងមានសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្តយ៉ាងពិតប្រាកដ។
ការបំបាត់ការយល់ខុស (មិច្ឆាទិដ្ឋិ)៖ មនុស្សជាច្រើនគិតថា ការធ្វើបាបគេដើម្បីការពារខ្លួន ឬដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន គឺជាភាពឆ្លាតវៃ។ ការសិក្សាគាថានេះ ជួយកែតម្រូវការយល់ខុសនោះ ដោយបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា សេចក្តីសុខដែលបានពីការយំសោករបស់អ្នកដទៃ មិនមែនជាសេចក្តីសុខទេ។
២. អត្ថប្រយោជន៍ចំពោះសង្គម និងការរស់នៅជាមួយគ្នា
ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី (អហិង្សា)៖ ប្រសិនបើមនុស្សក្នុងសង្គមយល់ពីអត្ថន័យនៃគាថានេះ ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា ការជេរប្រមាថ ឬការកេងប្រវ័ញ្ចលើគ្នាដើម្បីដណ្តើមប្រយោជន៍ នឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំង។ មនុស្សនឹងងាកមកដោះស្រាយបញ្ហាដោយការចរចា និងការអធ្យាស្រ័យ។
ការកសាងបរិយាកាសសុវត្ថិភាព និងការជឿទុកចិត្ត៖ សង្គមមួយដែលសមាជិកមិនបៀតបៀនគ្នា គឺជាសង្គមដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ ដូចកុមារដែលឈប់វាយពស់ សត្វក៏លែងចង់ចឹកមនុស្ស មនុស្សក៏លែងចង់សម្លាប់សត្វ បង្កើតបានជាការរស់នៅចុះសម្រុងគ្នាតាមបែបធម្មជាតិ។
៣. អត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកសច្ចធម៌ និងអនាគតជាតិ (ច្បាប់កម្មផល)
ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីច្បាប់កម្មផល៖ ព្រះគាថានេះរំលេចយ៉ាងច្បាស់អំពីហេតុនិងផល។ ការប្រព្រឹត្តល្អ (មិនបៀតបៀន) គឺជាហេតុ ឯសេចក្តីសុខទាំងក្នុងជាតិនេះ និងបរលោក គឺជាផល។ វាជួយឱ្យយើងមានជំនឿរឹងមាំលើការសាងអំពើល្អ។
ការសន្សំកុសលសម្រាប់បរលោក៖ ឃ្លាថា "បេច្ច សោ លភតេ សុខំ" (លុះលះលោកនេះទៅ រមែងបានសុខ) គឺជាការធានាមួយខាងផ្លូវព្រះធម៌។ ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអហិង្សាធម៌ គឺជាការសន្សំកុសលដ៏ធំ ដែលជាស្ពានចម្លងរូបយើងទៅកាន់សុគតិភពនាអនាគតជាតិ។
សរុបមក អត្ថប្រយោជន៍នៃព្រះគាថានេះ គឺការបង្រៀនឱ្យយើងចេះ "គ្រប់គ្រងសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ខ្លួនឯង ដោយមិនឱ្យសេចក្តីប្រាថ្នានោះ ទៅបំផ្លាញសេចក្តីសុខរបស់អ្នកដទៃ" ដែលជាគ្រឹះនៃសន្តិភាពពិតប្រាកដ។
Tags:
Buddhism
