«សច្ចភាពនៃជីវិត៖ គ្មានទីជម្រកណាសុវត្ថិភាពជាងការសាងសេចក្តីល្អ»
«អំណាចនៃកម្ម៖ មេរៀនដ៏មានតម្លៃពីព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៨»
«មរណានុស្សតិ៖ ហេតុអ្វីមនុស្សមិនគួររស់នៅក្នុងសេចក្តីប្រមាទ?»
«កំពែង ៧ ជាន់ក៏បាំងមិនជិត៖ តើមានកន្លែងណាអាចលាក់ខ្លួនពីសេចក្តីស្លាប់បាន?»
«រត់គេចពីកម្មផល៖ រឿងរ៉ាវព្រះបាទសុប្បពុទ្ធដែលត្រូវផែនដីស្រូបរស់ៗ!»
«លាក់ខ្លួនដល់កំពូលប្រាសាទ តែចុងក្រោយនៅតែធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់មច្ចុរាជ!»
«ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ៖ ព្រះរាជាដែលហ៊ានប្រមាថព្រះពុទ្ធ និងវិនាសកម្មនៅថ្ងៃទី ៧»
«អាថ៌កំបាំងនៃព្រះគាថាទី ១២៨៖ ពេលអកុសលកម្មតាមទាន់ ទោះនៅទីណាក៏មិនរួច»
«សេះផ្អើល ទ្វាររបើក និងផែនដីស្រូប៖ ព្រឹត្តិការណ៍ចម្លែកដែលផ្តន្ទាទោសព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ»
«កំពែង ៧ ជាន់ក៏បាំងមិនជិត៖ តើមានកន្លែងណាអាចលាក់ខ្លួនពីសេចក្តីស្លាប់បាន?» (មេរៀនជីវិតពីព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៨ ក្នុងបាបវគ្គ ទី ៩)
មនុស្សជាច្រើនតែងមានការភ័យខ្លាចចំពោះសេចក្តីស្លាប់ ហើយតែងតែស្វែងរកវិធីគ្រប់យ៉ាងដើម្បីគេចវេស ប៉ុន្តែតើអំណាច បុណ្យស័ក្តិ ឬកំពែងរឹងមាំអាចការពារយើងពីមច្ចុរាជបានដែរឬទេ? តើលោកអ្នកធ្លាប់គិតទេថា... បើយើងមានទ្រព្យសម្បត្តិមហាសាល មានអំណាចកំពូល ឬមានកំពែងរឹងមាំរាប់សិបជាន់ តើយើងអាចលាក់ខ្លួនគេចពីសេចក្តីស្លាប់បានដែរឬទេ? ចម្លើយគឺ... គ្មានថ្ងៃឡើយ!" កម្ម (សកម្មភាព) គឺជាអ្នកចាត់ចែងជោគវាសនាពិតប្រាកដ។ ទោះអ្នកមានលុយទិញថ្នាំ ឬសង់បន្ទប់សុវត្ថិភាពយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចហាមឃាត់ដង្ហើមចុងក្រោយបានឡើយ។ អំណាចនៃការចងគំនុំ គឺប្រៀបដូចការដុតភ្លើងដុតខ្លួនឯង។ ដូច្នេះ សូមកុំរស់នៅក្នុងសេចក្តីប្រមាទ! ពេលវេលាមានកំណត់ ចូរប្រញាប់សាងសេចក្តីល្អ និងអភិវឌ្ឍចិត្តរបស់អ្នក ព្រោះមានតែបុណ្យកុសលទេ ដែលជាទីពឹងពិតប្រាកដដែលអាចយកទៅជាមួយបាន។
មានតែបុណ្យកុសល សេចក្តីល្អ និងការអភិវឌ្ឍចិត្តទេ ដែលជាទីពឹងពិតប្រាកដដែលអាចតាមជាប់ខ្លួនយើង ព្រោះពេលសេចក្តីស្លាប់មកដល់ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងអំណាច ត្រូវបន្សល់ទុកនៅលើលោកិយនេះទាំងអស់!
ខាងក្រោមនេះគឺជាការលើកយកនូវ ព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៨ ក្នុង បាបវគ្គ ទី ៩ (វគ្គដែលពោលអំពីបាប) ព្រមទាំងប្រវត្តិសាច់រឿង សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយ និងឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ជូនយ៉ាងក្បោះក្បាយ៖
១. ព្រះគាថា និងសេចក្តីប្រែ
ព្រះបាលី៖
ន អន្តលិក្ខេ ន សមុទ្ទមជ្ឈេ ន បព្វតានំ វិវរំ បវិស្ស ន វិជ្ជតី សោ ជគតិប្បទេសោ យត្ថដ្ឋិតំ នប្បសហេយ្យ មច្ចុ ។
សេចក្តីប្រែជាភាសាខ្មែរ៖
«បុគ្គលទោះបីហោះទៅឰដ៏អាកាសក្ដី មុជចុះទៅក្នុងកណ្ដាលសមុទ្រក្ដី ចូលទៅកាន់ចន្លោះនៃភ្នំក្ដី ក៏មិនអាចរួចផុតអំពីសេចក្ដីស្លាប់បានឡើយ, ទីកន្លែងដែលបុគ្គលឋិតនៅហើយ ដែលសេចក្ដីស្លាប់គ្របសង្កត់មិនបាន ទីនោះមិនមានក្នុងផ្ទៃផែនដីឡើយ។»
២. ប្រវត្តិសាច់រឿង (និទានព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ)
ព្រះគាថានេះ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ប្រារព្ធឡើងទាក់ទងនឹង ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ ដែលជាព្រះបិតារបស់ព្រះនាងយសោធរា (ពិម្ពា) និងព្រះទេវទត្ត។
ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ មានសេចក្តីគុំកួនក្រោធខឹងនឹងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធយ៉ាងខ្លាំង ដោយរឿងពីរយ៉ាងគឺ៖ ១. ព្រះពុទ្ធបានលះបង់ព្រះនាងយសោធរាដែលជាបុត្រី ឱ្យក្លាយជាស្ត្រីមេម៉ាយ តាំងពីទ្រង់ចេញសាងផ្នួស។ ២. ព្រះពុទ្ធបានបំបួសព្រះទេវទត្តជាបុត្រា ហើយធ្វើឱ្យព្រះទេវទត្តក្លាយជាអ្នកមានពុតត្បុតស្អប់ខ្ពើមសង្គម។
ថ្ងៃមួយ ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធបានសេពគ្រឿងស្រវឹងយ៉ាងស្រវឹងជោកជាំ រួចក៏បានទៅបិទផ្លូវដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធត្រូវយាងទៅបិណ្ឌបាត។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ មិនព្រមញ៉ាំងជម្លោះឡើយ ក៏យាងត្រឡប់មកវិញ។ ពេលនោះ ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានញញឹម ព្រះអានន្ទក៏ទូលសួរពីហេតុនៃការញញឹម ព្រះពុទ្ធត្រាស់ថា៖ "អានន្ទ! ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធនេះ បានធ្វើកម្មធ្ងន់ណាស់ ដោយការរារាំងផ្លូវតថាគត។ ៧ថ្ងៃទៀត គិតចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ នឹងត្រូវផែនដីស្រូប នៅត្រង់ជើងជណ្តើរប្រាសាទរបស់ព្រះអង្គជាមិនខាន។"
ដំណឹងនេះបានលឺដល់ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ។ ព្រះអង្គចង់ផ្ចាញ់ព្រះពុទ្ធ និងចង់បញ្ជាក់ថាបន្ទូលរបស់ព្រះពុទ្ធមិនពិត ព្រះអង្គក៏បានឡើងទៅគង់នៅលើប្រាសាទជាន់ទី ៧ ហើយបញ្ជាឱ្យគេដកជណ្តើរចេញទាំងអស់ បិទទ្វារជិតឈឹង និងដាក់ឆ្មាំយាមយ៉ាងរឹងមាំរាល់ជាន់ ដោយផ្តាំថា បើព្រះអង្គភ្លេចខ្លួនចុះមកក្រោម ត្រូវចាប់រារាំងព្រះអង្គឱ្យខានតែបាន។
លុះដល់ថ្ងៃទី ៧ ដែលជាថ្ងៃកំណត់ ស្រាប់តែសេះមង្គលរបស់ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធនៅឯក្រោលខាងក្រោម កើតការបោលគម្រាម គ្មានអ្នកណាចាប់បាន។ ដោយសេចក្តីស្រលាញ់សេះ ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធក៏ស្ទុះក្រោកដើរទៅរកទ្វារ។ ជាអស្ចារ្យ ទ្វារដែលចាក់សោរយ៉ាងតឹងរ៉ឹងក៏របើកឡើងដោយឯងៗ ឯឆ្មាំយាមបែរជាចាប់បោះព្រះអង្គទម្លាក់ពីជាន់មួយទៅជាន់មួយ (ដោយគិតថាជួយសម្រួលការយាងចុះ) រហូតដល់ជាន់ផ្ទាល់ដី។ ពេលព្រះអង្គឈានជើងជាន់ដីត្រង់ជើងជណ្តើរភ្លាម មហាប្រថពីក៏ញែកស្រូបយកព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ ធ្លាក់ទៅសោយទុក្ខក្នុងអវីចីនរកភ្លាមៗ។
ពេលនោះហើយ ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងនូវព្រះគាថាខាងលើនេះ ប្រទានដល់ភិក្ខុសង្ឃទាំងឡាយ។
៣. សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយយ៉ាងក្បោះក្បាយ
តាមរយៈព្រះគាថានេះ ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូទ្រង់ចង់ដាស់តឿនសត្វលោកឱ្យភ្លឺស្វាងអំពី សច្ចភាពនៃសេចក្តីស្លាប់ (មរណភាព) និងអំណាចនៃ កម្មផល៖
ភាពមិនអាចគេចផុតនៃមច្ចុរាជ៖ មនុស្សជាច្រើនតែងមានការភ័យខ្លាចចំពោះសេចក្តីស្លាប់ ហើយតែងតែស្វែងរកវិធីគ្រប់យ៉ាងដើម្បីគេចវេស។ ប៉ុន្តែព្រះពុទ្ធបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ទោះបីជាអ្នកមានឫទ្ធិអំណាចអាចហោះហើរទៅលើមេឃ លាក់ខ្លួនក្នុងកណ្តាលមហាសមុទ្រ ឬរូងភ្នំយ៉ាងជ្រៅ ឬសង់លេណដ្ឋានដ៏រឹងមាំយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏សេចក្តីស្លាប់នៅតែអាចរកអ្នកឃើញជានិច្ច។ គ្មានទីកន្លែងណាមួយនៅលើភពផែនដីនេះ ដែលអាចការពាររូបរាងកាយនេះពីសេចក្តីស្លាប់បានឡើយ។
អំណាចនៃកម្ម (សកម្មភាព)៖ ដូចក្នុងករណីព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ ដែលមានអំណាចជាស្តេច មានប្រាសាទរឹងមាំ មានទាហានការពាររាប់ពាន់នាក់ ក៏នៅតែមិនអាចគេចផុតពីកម្មដែលខ្លួនបានសាង។ កម្មដែលទុំជោរ វានឹងបង្កើតជាកត្តាជំរុញ (ដូចជាហេតុការណ៍សេះផ្អើល) នាំឱ្យបុគ្គលនោះដើរចូលទៅរកសេចក្តីវិនាសដោយខ្លួនឯង។
សេចក្តីមិនប្រមាទ៖ សារដ៏សំខាន់នៃគាថានេះ គឺព្រះអង្គចង់បង្រៀនឱ្យយើងកុំរស់នៅក្នុងសេចក្តីប្រមាទ (សេចក្តីធ្វេសប្រហែស)។ កាលបើយើងដឹងថាសេចក្តីស្លាប់ជាការរៀបចំមួយដែលមិនអាចគេចផុត យើងគួរតែប្រើប្រាស់ពេលវេលាដែលនៅមានជីវិតនេះ សាងនូវសេចក្តីល្អ បំពេញកុសលធម៌ ជួយសង្គ្រោះអ្នកដទៃ និងអភិវឌ្ឍចិត្តខ្លួនឯងឱ្យស្ងប់ ជាជាងការសាងបាបកម្ម គុំកួន និងវង្វេងក្នុងអំណាច។
៤. ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមកបញ្ជាក់
ឧទាហរណ៍ទី១ (ទិដ្ឋភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ)៖ យើងអាចមើលទៅអធិរាជចិន ឈីន ស៊ីហ័ង (Qin Shi Huang) ដែលជាស្តេចដ៏មានអំណាចបំផុត រួបរួមប្រទេសចិនបានទាំងមូល។ ដោយសារតែខ្លាចសេចក្តីស្លាប់ ព្រះអង្គបានបញ្ជូនមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ទៅស្វែងរកថ្នាំសិទ្ធិ (ថ្នាំអមតៈ) ឆ្លងកាត់សមុទ្រ និងកសាងផ្នូរដែលមានទាហានដីឥដ្ឋរាប់ម៉ឺននាក់ដើម្បីការពារ។ ប៉ុន្តែទីបំផុត ព្រះអង្គនៅតែសុគតដោយសារជំងឺ (អ្នកខ្លះថាពុលថ្នាំដែលគេផ្សំឱ្យព្រះអង្គសោយដើម្បីកុំឱ្យស្លាប់) នៅកណ្តាលផ្លូវឆ្ងាយពីសាច់ញាតិ។ នេះបញ្ជាក់ថា អំណាច ទាហាន ឬមន្តអាគម មិនអាចទប់ទល់នឹងសេចក្តីស្លាប់បានទេ។
ឧទាហរណ៍ទី២ (ទិដ្ឋភាពសង្គមបច្ចុប្បន្ន)៖ សេដ្ឋីលំដាប់ពិភពលោកម្នាក់ ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិរាប់ពាន់លានដុល្លារ មានលទ្ធភាពជួលវេជ្ជបណ្ឌិតកម្រិតកំពូល សាងសង់បន្ទប់សុវត្ថិភាព (Bunker) ដែលអាចទប់ទល់នឹងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបាន។ ថ្ងៃមួយគាត់កើតជំងឺកាចសាហាវ (ដូចជាមហារីកដំណាក់កាលចុងក្រោយ) ឬគ្រាន់តែចាស់ជរាអស់អាយុសង្ខារ។ ទោះបីជាគាត់យកលុយរាប់លានដុល្លារទៅទិញថ្នាំ ឬលាក់ខ្លួនក្នុងបន្ទប់សុវត្ថិភាពនោះ ក៏មិនអាចហាមឃាត់ដង្ហើមចុងក្រោយមិនឱ្យចេញពីខ្លួនបានដែរ។
សរុបមក ព្រះគាថាទី ១២៨ នេះគឺជាពន្លឺបំភ្លឺផ្លូវឱ្យយើងទទួលស្គាល់ការពិតនៃជីវិត លះបង់អំនួតក្អេងក្អាង ហើយងាកមករស់នៅប្រកបដោយសីលធម៌ និងគុណធម៌វិញ ទើបជាការប្រសើរ។
ការស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅនូវព្រះគាថានេះ នឹងជួយឱ្យយើងមើលឃើញទស្សនវិជ្ជាព្រះពុទ្ធសាសនាទាក់ទងនឹងជីវិត និងកម្មផលកាន់តែច្បាស់។ ខ្ញុំសូមលើកយកទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗចំនួន ៤ យ៉ាងមកអត្ថាធិប្បាយបន្ថែម ដើម្បីពង្រីកអត្ថន័យឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ៖
១. ទិដ្ឋភាពទាក់ទងនឹងអំណាចនៃ "កម្ម" ជាថាមពលអរូបី
កម្មជាអ្នកចាត់ចែង៖ ក្នុងសាច់រឿងនេះ ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធមិនមែនស្លាប់ដោយសារព្រះពុទ្ធដាក់បណ្តាសាឡើយ ប៉ុន្តែស្លាប់ដោយសារ "អកុសលកម្ម" (អំពើបាប) របស់ខ្លួនឯង។ កម្មមានសភាពជាថាមពលអរូបី វាគ្មានរូបរាង គ្មានស្រមោល ដូច្នេះហើយទើបគ្មានជញ្ជាំង ប្រាសាទ ឬទាហានណាអាចរារាំងវាបានទេ។
សេចក្តីភ័យខ្លាចជាអ្នករុញច្រាន៖ ការខំប្រឹងគេចវេសរបស់ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ បែរជាក្លាយជាកត្តាជំរុញឱ្យកម្មនោះផ្តល់ផលកាន់តែឆាប់។ ដោយសារខ្លាច ទើបយាមតឹងរ៉ឹង ដោយសារយាមតឹងរ៉ឹង ទើបទាហានយល់ច្រឡំថាការស្ទុះដើររបស់ស្តេចជាការភ្លេចខ្លួន ហើយក៏ចាប់បោះទម្លាក់។ នេះបង្ហាញថា ពេលកម្មអាក្រក់ទុំជោរ វាធ្វើឱ្យបញ្ញារបស់មនុស្សងងឹតងងល់ ហើយរៀបចំកាលៈទេសៈឱ្យបុគ្គលនោះដើរចូលអន្ទាក់ដោយខ្លួនឯង។
២. អត្ថន័យបង្កប់នៃ "ទីកន្លែងទាំង ៣" ក្នុងព្រះគាថា
ព្រះពុទ្ធបានលើកយកទីតាំង ៣ យ៉ាងមកប្រៀបធៀប ដែលតំណាងឱ្យទីជម្រកដែលមនុស្សលោកចាត់ទុកថាសុវត្ថិភាពបំផុត៖
ឰដ៏អាកាស (មេឃ)៖ តំណាងឱ្យទីខ្ពស់បំផុត អាចប្រៀបបាននឹងមនុស្សដែលមានបុណ្យស័ក្តិ ឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ ឬអំណាចកំពូល ដែលគិតថាគ្មានអ្នកណាហ៊ានប៉ះពាល់។
កណ្តាលសមុទ្រ (ទឹក)៖ តំណាងឱ្យទីកន្លែងដ៏អាថ៌កំបាំង ជ្រៅ ស្ងាត់ជ្រងំ ប្រៀបដូចជាការលាក់ខ្លួន ការប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិលាក់ទុក ដើម្បីទិញសេចក្តីសុខនិងអាយុជីវិត។
ចន្លោះភ្នំ ឬរូងភ្នំ (ដី)៖ តំណាងឱ្យភាពរឹងមាំ កំពែងការពារ ប្រឡាយទឹក និងកងទ័ព ដែលការពារជុំទិស។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាននៃចំណុចនេះគឺ ទោះបីជាអ្នកមានអំណាច (មេឃ) មានទ្រព្យសម្បត្តិហូរហៀរ (សមុទ្រ) ឬមានកងទ័ពរឹងមាំ (ភ្នំ) ក៏សេចក្តីស្លាប់នៅតែមានអំណាចលើសអ្វីៗទាំងអស់។
៣. ទិដ្ឋភាពផ្លូវចិត្ត និងការជាប់ឃុំឃាំងខ្លួនឯង
គុកនៃសេចក្តីភ័យខ្លាច៖ ការឡើងទៅគង់លើប្រាសាទជាន់ទី ៧ របស់ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ តាមពិតមិនមែនជាការការពារខ្លួនទេ ប៉ុន្តែជាការកសាង "គុក" ឃុំឃាំងខ្លួនឯងដោយសារតែសេចក្តីភ័យខ្លាច។ មនុស្សដែលរស់នៅដោយការព្យាបាទ និងសាងបាបកម្ម តែងតែមានចិត្តหวាដខ្លាច មិនស្ងប់ និងរស់នៅក្នុងភាពតានតឹងជានិច្ច។
ការទទួលស្គាល់ការពិត៖ ផ្ទុយពីការគេចវេស ព្រះពុទ្ធបង្រៀនឱ្យយើងហ៊ានប្រឈមមុខនឹងការពិត។ ការមិនព្រមទទួលស្គាល់ថាសេចក្តីស្លាប់ជារឿងធម្មជាតិ គឺជារឹសគល់នៃសេចក្តីទុក្ខ។ បើយើងទទួលស្គាល់ យើងនឹងលែងភ័យស្លន់ស្លោ ហើយរស់នៅដោយមានន័យ។
៤. តម្លៃអប់រំទាក់ទងនឹង "មរណានុស្សតិ" (ការរលឹកដល់សេចក្តីស្លាប់)
ព្រះគាថានេះមិនមែនបង្រៀនឱ្យយើងបាក់ទឹកចិត្ត ឬរង់ចាំតែថ្ងៃស្លាប់នោះទេ ប៉ុន្តែបង្រៀនឱ្យយើងមាន "សំវេគធម៌" (សេចក្តីសង្វេគ) និងភ្ញាក់រលឹក៖
កម្ចាត់សេចក្តីប្រមាទ៖ កាលបើដឹងថាទីបញ្ចប់យើងជៀសមិនរួចពីសេចក្តីស្លាប់ យើងនឹងឈប់ខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាទៅឈ្លោះប្រកែក គុំកួន ឬសាងបាបកម្ម ដូចដែលព្រះបាទសុប្បពុទ្ធបានធ្វើចំពោះព្រះពុទ្ធ។
ការសន្សំកុសលជាទីពឹង៖ មានតែបុណ្យកុសល សេចក្តីល្អ និងការអភិវឌ្ឍចិត្តទេ ដែលជាទីពឹងពិតប្រាកដដែលអាចតាមជាប់ខ្លួនយើង ព្រោះពេលសេចក្តីស្លាប់មកដល់ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងអំណាច ត្រូវបន្សល់ទុកនៅលើលោកិយនេះទាំងអស់។
ការសិក្សាព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៨ និងប្រវត្តិសាច់រឿងរបស់ព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ មិនត្រឹមតែជាការស្វែងយល់ពីរឿងរ៉ាវក្នុងពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងបានផ្តល់នូវមេរៀនជីវិត និងតម្លៃអប់រំដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដែលយើងអាចយកមកឆ្លុះបញ្ចាំង និងអនុវត្តក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃបាន។
ខាងក្រោមនេះ គឺជាអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗដែលទទួលបានពីការសិក្សាព្រះគាថានេះ៖
១. ការអភិវឌ្ឍផ្នត់គំនិត និងផ្លូវចិត្ត
បន្សាបការភ័យខ្លាចចំពោះសេចក្តីស្លាប់៖ ការយល់ដឹងច្បាស់ថាសេចក្តីស្លាប់គឺជាសច្ចភាពដែលមិនអាចគេចផុត ជួយឱ្យយើងលះបង់ភាពតក់ស្លុត ឈប់ភ័យព្រួយហួសហេតុ និងរៀនទទួលស្គាល់ការពិតនៃជីវិតដោយសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត។
រំលត់គំនុំ និងសេចក្តីក្រោធ៖ តាមរយៈសាច់រឿងព្រះបាទសុប្បពុទ្ធ យើងឃើញជាក់ស្តែងថាការចងគំនុំ (សូម្បីតែជាមួយបុគ្គលបរិសុទ្ធដូចជាព្រះពុទ្ធ) គឺប្រៀបដូចជាការដុតភ្លើងដុតខ្លួនឯង។ វាបង្រៀនយើងឱ្យចេះអត់ឱន ដោះលែងកំហឹង និងរំដោះខ្លួនចេញពីគុកនៃសេចក្តីស្អប់។
២. ការកែលម្អការរស់នៅ និងសីលធម៌សង្គម
លះបង់ភាពអំនួត និងការវាយឫក៖ អំណាច ឋានៈ ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬកងទ័ព មិនអាចយកមកតវ៉ាជាមួយច្បាប់ធម្មជាតិបានឡើយ។ ការដឹងត្រង់ចំណុចនេះ ជួយឱ្យបុគ្គលរស់នៅដោយភាពរាបទាប មិនប្រើអំណាចជិះជាន់ ឬមើលងាយអ្នកដទៃទោះបីជាខ្លួនមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ក៏ដោយ។
រស់នៅដោយមិនប្រមាទ (ការមិនធ្វេសប្រហែស)៖ កាលបើយើងដឹងថាពេលវេលាជីវិតមានកំណត់ យើងនឹងឈប់ខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាទៅលើរឿងឥតប្រយោជន៍ ឬការទាស់ទែងគ្នា។ ផ្ទុយទៅវិញ យើងនឹងប្រញាប់ប្រញាល់ សាងសេចក្តីល្អ ថែរក្សាមនុស្សជាទីស្រលាញ់ និងបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងសង្គមឱ្យបានល្អបំផុត។
៣. ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីច្បាប់កម្មផល
ទំនុកចិត្តលើទង្វើខ្លួនឯង៖ សាច់រឿងនេះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា "កម្ម" (សកម្មភាព ឬអំពើ) គឺជាអ្នកចាត់ចែងជោគវាសនាពិតប្រាកដ។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចលាក់ខ្លួន ឬរត់គេចពីផលនៃអំពើអាក្រក់របស់ខ្លួនបានទេ ទោះបីជាខំប្រឹងសាងសង់កំពែងការពាររឹងមាំ ឬរត់ទៅដល់ទីណាក៏ដោយ។ នេះជាការលើកទឹកចិត្តយ៉ាងមុតមាំឱ្យយើងប្រុងប្រយ័ត្នរាល់ ការគិត ការនិយាយ និងការធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។
Tags:
Buddhism
