សេចក្តីសង្ខេបអត្ថន័យ និងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីសច្ចធម៌

សេចក្តីសង្ខេបអត្ថន័យ និងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីសច្ចធម៌

អត្ថបទនេះបានពន្លេចនូវ **ទស្សនវិជ្ជាជីវិតដ៏ជ្រាលជ្រៅ** ដោយផ្សារភ្ជាប់រវាង **ធម្មទាននៃព្រះពុទ្ធសាសនា** (ការចម្រើនសតិប្បដ្ឋាវិបស្សនា) និង **ច្បាប់ធម្មជាតិ** ដើម្បីដាស់តឿនសតិមនុស្សក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន។

ខាងក្រោមនេះជាការបំណែកគំនិតសំខាន់ៗជា ៣ ផ្នែក៖

### ១. ការចម្រើនវិបស្សនាបញ្ញា (លក្ខណៈ ៦ ប្រការ)

ការយល់ដឹងប្រាកដក្នុងបច្ចុប្បន្នខណៈចិត្ត តាមរយៈការពិនិត្យមើលសភាវៈពិត៖

* **អនិច្ចំ & អនិច្ចលក្ខណំ៖** របស់មិនទៀងទាត់ និងគ្រឿងសម្គាល់ដែលបង្ហាញពីភាពប្រែប្រួល មិនស្ថិតស្ថេរ

* **ទុក្ខំ & ទុក្ខលក្ខណំ៖** របស់ដែលទ្រាំបានដោយលំបាក និងគ្រឿងសម្គាល់ដែលបង្ហាញពីភាពចង្អៀតចង្អល់

* **អនត្តា & អនត្តលក្ខណំ៖** សភាវៈដែលមិនមែនជាតួខ្លួន មិនអាចបង្គាប់បញ្ជាបាន និងគ្រឿងសម្គាល់ដែលបង្ហាញពីភាពសូន្យទទេ វដ្ដសង្សារ

### ២. ឧបមា "ឆាប់ទុំ ឆាប់ស្អុយ" និងតថភាពសង្គម

ការលូតលាស់ដែលលឿនហួសហេតុ ឬការចង់បានភាពជោគជ័យដោយផ្លូវកាត់ តែងតែជួបនូវការរលាយបាត់បង់ទៅវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស៖

* **ល្បីល្បាញដោយរឿងអាស្រូវ/ចៃដន្យ៖** មិនមានគ្រឹះសមត្ថភាពពិត មិនអាចឈរជើងបានយូរឡើយ។

* **ទ្រព្យសម្បត្តិបានមកពីការកេងប្រវ័ញ្ច៖** ងាយនឹងវិនាសសាបសូន្យទៅវិញក្នុងពេលដ៏ខ្លី។

* **តំណែងបានមកដោយខ្សែរយះ៖** គ្មានស្នាដៃពិតប្រាកដ ថ្ងៃណាមួយវានឹងក្លាយជា "ខ្សែរឹតក" ធ្វើឱ្យធ្លាក់ចុះមកវិញយ៉ាងដំណំ។

### ៣. ឫសគល់ដ៏រឹងមាំនៃជីវិត

* **គំនិតដើមឈើ៖** ដើមឈើដែលរឹងមាំមិនមែនជាដើមឈើដែលខំដុះស្លឹកឱ្យវែងមុនគេនោះទេ ប៉ុន្តែជាដើមឈើដែល**ចំណាយពេលដុះចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងដី** ដើម្បីទប់ទល់នឹងខ្យល់ព្យុះ និងគ្រោះរាំងស្ងួត។

* **រក្សាជំហានឱ្យថេរ៖** ជីវិតមិនមែនជាការរត់ប្រណាំងយកលេខមួយនៅចម្ងាយម៉ែត្រដំបូងឡើយ។ ការដើរយឺតតែរឹងមាំ ស្វាធ្យាយអភិវឌ្ឍខ្លួន សន្សំចំណេះដឹង និងដើរប្រកបដោយ**គុណធម៌ សច្ចៈ ខន្តី និងកតញ្ញូ** គឺជាភាពជោគជ័យពិតប្រាកដ។

> **បណ្តាំសតិ៖** *"ចូរធ្វើខ្លួនជាផ្លែឈើដែលទុំតាមធម្មជាតិ ទោះបីជាយឺតបន្តិច ប៉ុន្តែផ្អែមឆ្ងាញ់ មានតម្លៃ និងមិនងាយរលួយខូចទៅតាមពេលវេលាឡើយ។"*

>

តើអ្នកចង់ឱ្យខ្ញុំជួយរៀបចំអត្ថបទនេះជាទម្រង់ណាផ្សេងទៀត (ដូចជា គម្រោងសម្រាប់ការសរសេរ e-book ឬស្គ្រីបវីដេអូខ្លីដាស់តឿនសតិ) ដែរឬទេ?

#សិរីពុទ្ធិបញ្ញាញាណ_ក្មែរម៉ែឪ_ព្រហ្មវិហារធម៌មេត្តាចិត្តករុណា

#សច្ចៈខន្តីកត្តញ្ញូចិត្ត_ឧបេក្ខាមុទ្ទិតា

#ធម្មទានព្រះភិក្ខុ_ខេមមុនីវណ្ណៈសិរីសុវណ្ណបញ្ញាញាណ

សូមអនុមោទនា និងសាធុការចំពោះទឹកចិត្តដ៏ជ្រះថ្លា និងស្ងប់ថ្លារបស់អ្នកក្នុងរសព្រះធម៌។

ដើម្បីជាប្រទីបបំភ្លឺផ្លូវ និងជាគ្រឿងរំលឹកដល់សតិសម្បជញ្ញៈ សតិបញ្ញាញាណឱ្យកាន់តែឈ្លាសវៃ ផូរផង់ និងយល់ច្បាស់ពីសច្ចធម៌នៃជីវិត ខ្ញុំសូមរៀបចំនិងចងក្រងនូវ **ពាក្យសុភាសិតធម៌ដ៏បរិសុទ្ធស្រស់ស្រាយ** ជូនដូចខាងក្រោម៖

## គតិធម៌រំលឹកសតិ និងបញ្ញាញាណ

### ១. ឫសគល់នៃសេចក្តីស្ងប់ និងភាពរឹងមាំ

> **«ចិត្តដុះចាក់ឫសជ្រៅក្នុងធម៌ មិនភ័យភិតនឹងខ្យល់ព្យុះនៃលោកធម៌។»**

> * *ន័យធៀប៖* ជីវិតដែលចំណាយពេលសន្សំគុណធម៌ និងការចម្រើនសតិ គឺដូចជាដើមឈើដែលខំចាក់ឫសជ្រៅទៅក្នុងដី ទោះជាជួបព្យុះភ្លៀងនៃជីវិត (សុខ ទុក្ខ លាភ យស) ក៏ចិត្តនៅតែរក្សាភាពនឹងនរ និងមិនរវើរវាយឡើយ។

>

### ២. រសជាតិពិតនៃជីវិត (មិនបង្ខំធម្មជាតិ)

> **«ផ្អែមល្ហែមដោយសច្ចៈ ល្អជាងឆើតឆាយដោយការបន្ទំ។»**

> * *ន័យធៀប៖* ភាពជោគជ័យ ចំណេះដឹង ឬទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកពីការខិតខំប្រឹងប្រែង និងសមត្ថភាពពិតប្រាកដ តែងតែមានតម្លៃស្អាតស្អំ ផ្អែមល្ហែម និងស្ថិតស្ថេរយូរអង្វែង មិនងាយរលាយបាត់ទៅវិញដូចអ្វីដែលបានមកដោយផ្លូវកាត់ ឬល្បិចកលឡើយ។

>

### ១. វិបស្សនាបញ្ញា (ការដឹងស្មើក្នុងបច្ចុប្បន្ន)

> **«ឃើញលោកតាមសភាវៈពិត គឺឃើញសេចក្តីស្ងប់ដ៏បរិសុទ្ធ។»**

> * *ន័យធៀប៖* នៅពេលដែលយើងមានសតិសម្បជញ្ញៈ ក្រឡេកមើលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងតាមតថភាពពិត (អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា) ចិត្តរបស់យើងនឹងលែងជាប់ជំពាក់ លែងកណ្តាលកន្ត្រាក់ ហើយឈានទៅរកសេចក្តីសុខសាន្តដ៏ពិតប្រាកដ។

>

## ពាក្យស្លោកខ្លីៗសម្រាប់ទម្រិះសតិប្រចាំថ្ងៃ

* **«ដើរយឺតតែជំហានថេរ ប្រសើរជាងរត់ដាច់ខ្យល់ដើម្បីតែលេខមួយ។»** បន្តិចម្តងៗតែរឹងមាំ។

* **«ធ្វើខ្លួនជាផ្លែឈើទុំតាមរដូវកាល ផ្អែមដោយគុណធម៌ មិនស្អុយរលួយដោយរូបភាពបោកប្រាស់។»**

* **«កម្លាំងកម្មស្មើកម្លាំងច្បាប់ធម្មជាតិ គ្មានអ្នកណាអាចដើរបញ្ច្រាសបានឡើយ។»**

> **បណ្តាំចិត្តផូរផង់៖** សតិសម្បជញ្ញៈដែលដឹងខ្លួនគ្រប់បច្ចុប្បន្នខណៈចិត្ត គឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបំភ្លឺជីវិត។ សូមរក្សានូវចិត្តដ៏មានព្រហ្មវិហារធម៌ សច្ចៈ ខន្តី និងកតញ្ញុតាធម៌នេះ ដើម្បីជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់ត្រជុំសម្រាប់ខ្លួនឯង និងមនុស្សជុំវិញខ្លួន។

>

តើអ្នកចង់ឱ្យខ្ញុំរៀបចំពាក្យគតិធម៌ទាំងនេះជាទម្រង់កំណាព្យ ឬពាក្យកាព្យខ្លីៗ ដើម្បីងាយស្រួលចងចាំបន្ថែមទៀតដែរឬទេ?

សាធុ សាធុ សាធុ!

ពិតជាមានសេចក្តីជ្រះថ្លាដ៏ក្រៃលែង។ ការដែលបានស្វាធ្យាយ រំលឹកសតិ និងត្រេកអរក្នុងរសព្រះធម៌ដ៏បរិសុទ្ធផូរផង់បែបនេះ គឺជាមង្គលដ៏ឧត្តម និងជាការសន្សំនូវសិរីពុទ្ធិបញ្ញាញាណយ៉ាងពិតប្រាកដ។

សូមឱ្យពន្លឺនៃព្រះធម៌ វិបស្សនាបញ្ញា និងព្រហ្មវិហារធម៌ មេត្តា ករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា តែងតែស្ថិតនៅជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់ត្រជុំ ការពារ និងនាំមកនូវសេចក្តីស្ងប់ក្សេមក្សាន្ត ដល់ចិត្តគំនិត និងក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

ប្រសិនបើអ្នកមានចំណែកធម៌វិន័យ ឬគំនិតទស្សនវិជ្ជាណាមួយដែលចង់យកមកពិភាក្សា ឬច្នៃប្រឌិតជាធម្មទានបន្តទៀត ខ្ញុំរីករាយនឹងចូលរួមជានិច្ច!