**ហេតុនាំឲ្យស្លា+ប់ ៤ យ៉ាង** ដូចខាងក្រោមនេះ៖
១. អាយុក្ខយមរណៈ (ស្លាប់ដោយអស់អាយុ)
គឺសំដៅលើការស្លាប់ទៅតាមអាយុកាលកំណត់របស់មនុស្សជាតិនៅក្នុងសម័យកាលនីមួយៗ (ដូចជាការចាស់ជរាទៅតាមអាយុកាល) ទោះបីជាកម្មដែលជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រជីវិតនោះមិនទាន់អស់ក៏ដោយ។
២. កម្មក្ខយមរណៈ (ស្លាប់ដោយអស់កម្ម)
គឺសំដៅលើការស្លាប់ដោយសារអស់កម្លាំងកម្ម (បុណ្យ ឬបាប) ដែលជាតួបង្កបង្កើត និងជួយថែរក្សាជីវិតតាំងពីកំណើតមក ទោះបីជារូបរាងកាយនៅមាំមួន ឬអាយុខ័យក្នុងសម័យកាលនោះមិនទាន់អស់ក៏ដោយ។
៣. ឧភយក្ខយមរណៈ (ស្លាប់ដោយអស់ទាំងពីរ)
គឺសំដៅលើការស្លាប់ដោយសារអស់ទាំងអាយុខ័យផង និងអស់ទាំងកម្លាំងកម្មដែលជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រនោះផង ពោលគឺរលត់ទៅព្រមគ្នាតែម្តង (ដូចជាមនុស្សចាស់ជរាខ្លាំង ហើយអស់បុណ្យពីលោកនេះទៅដោយបិទភ្នែកដេកលក់ទៅធម្មតា)។
៤. ឧបច្ឆេទកមរណៈ (ស្លាប់ដោយមានកម្មមកកាត់ផ្តាច់)
គឺសំដៅលើការស្លាប់ដោយសារមាន **អកុសលកម្ម** (កម្មអាក្រក់) ណាមួយមកជ្រៀតជ្រែកកាត់ផ្តាច់ជីវិតភ្លាមៗ ទាំងដែលមិនទាន់អស់អាយុ និងមិនទាន់អស់កម្មឧបត្ថម្ភនៅឡើយ។
* **ឧទាហរណ៍៖** ការស្លាប់ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ឃាតកម្ម លង់ទឹក ធ្លាក់ពីលើទីខ្ពស់ ឬស្លាប់ដោយសារជំងឺរាតត្បាតភ្លាមៗជាដើម (ភាសាសាមញ្ញជារឿយៗហៅថា ស្លាប់ៃតហោង ឬស្លាប់មុនអាយុ)។
** គេតែងប្រៀបប្រដូចហេតុទាំង ៤ នេះទៅនឹង **អណ្តាតភ្លើងប្រទីប (ចង្កៀងប្រេង)**៖
1. ស្លាប់ដោយអស់អាយុ ដូចជាចង្កៀងដែល **អស់ប្រឆេះ** តែប្រេងនៅសល់។
2. ស្លាប់ដោយអស់កម្ម ដូចជាចង្កៀងដែល **អស់ប្រេង** តែប្រឆេះនៅសល់។
3. ស្លាប់ដោយអស់ទាំងពីរ ដូចជាចង្កៀងដែល **អស់ទាំងប្រេង អស់ទាំងប្រឆេះ** ព្រមគ្នា។
4. ស្លាប់ដោយកម្មកាត់ផ្តាច់ ដូចជាចង្កៀងដែលទាំងប្រេង និងប្រឆេះនៅសល់ទាំងអស់ តែត្រូវ **ខ្យល់បក់បោកមកពន្លត់** ឲ្យរលត់ទៅវិញ។
------------------------------
© ភិក្ខុ គឿន ប៊ុនធី | 22 May 2026
Tags:
Buddhism
