មេត្តាធម៌ឈ្នះសេចក្តីស្លាប់៖ ការលះបង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះតិស្សត្ថេរដើម្បីសត្វមួយក្បាល

មេត្តាធម៌ឈ្នះសេចក្តីស្លាប់៖ ការលះបង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះតិស្សត្ថេរដើម្បីសត្វមួយក្បាល

ទឹកភ្នែកជាងត្បូង៖ កំហឹងមួយរំពេច និងវិប្បដិសារីអស់មួយជីវិត

អាថ៌កំបាំងត្បូងទទឹម៖ ហេតុអ្វីព្រះអរហន្តសុខចិត្តប្តូរជីវិត មិនព្រមប្រាប់ការពិត?

ច្បាប់នៃកម្ម៖ តើអ្នកនឹងទៅទីណា បន្ទាប់ពីចាកចេញពីរាងកាយមួយនេះ?

ពីភ្លើងកំហឹង ដល់ពន្លឺនិព្វាន៖ អាថ៌កំបាំងនៃទិសដៅទាំង ៤ របស់សត្វលោក

គំនូសវាសនៃវាសនា៖ រឿងពិតដែលបញ្ជាក់ថា គ្មាននរណាគេចផុតពីកម្មបានឡើយ

សួគ៌ ឬ នរក? ការពិតដែលលាក់កំបាំងនៅពីក្រោយសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង

តម្លៃនៃភាពស្ងប់៖ ហេតុអ្វីយើងមិនគួរសម្រេចចិត្តពេលកំពុងខឹង?

អ្នកសាងកម្ម គឺជាអ្នកទទួលផល៖ សាច់រឿងពិតពីព្រះធម្មបទ

ពលិកម្មដើម្បីសត្វក្រៀល៖ រឿងព្រះអរហន្ត និងជាងកាត់ត្បូង

តើលោកអ្នកធ្លាប់ធ្វើការសម្រេចចិត្តទាំងកំពុងខឹងក្រេវក្រោធដែរឬទេ? កំហឹងត្រឹមតែមួយរំពេច អាចនាំឲ្យមានវិប្បដិសារីអស់មួយជីវិត! ថ្ងៃនេះ យើងសូមលើកយកនូវសាច់រឿងពិតដ៏រំជួលចិត្តមួយពីរជ្ជកាលព្រះពុទ្ធកាល ព្រមទាំងព្រះគាថាដ៏មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ ដែលបង្ហាញពីទិសដៅពិតប្រាកដនៃជីវិតបន្ទាប់ពីសេចក្តីស្លាប់។

តម្លៃអប់រំសម្រាប់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ

គ្រោះថ្នាក់នៃកំហឹង៖ កុំធ្វើការសម្រេចចិត្ត ឬប្រើអំពើហិង្សានៅពេលកំពុងខឹង ព្រោះវាអាចបំផ្លាញទាំងអ្នកដទៃ និងអនាគតខ្លួនឯង។

អំណាចនៃមេត្តាធម៌៖ ការលះបង់របស់ព្រះថេរៈ បង្រៀនយើងឲ្យចេះយោគយល់ គោរពជីវិតអ្នកដទៃ និងមិនតបតអំពើហិង្សាដោយអំពើហិង្សា។

អ្នកសាងកម្ម គឺជាអ្នកទទួលផល៖ ច្បាប់ធម្មជាតិមិនដែលលម្អៀងឡើយ។ សកម្មភាពដែលយើងកំពុងធ្វើនៅថ្ងៃនេះ គឺជាអ្នកគូសវាសវាសនារបស់យើងនៅថ្ងៃស្អែក។

"សកម្មភាពនិងចេតនាដែលយើងធ្វើនៅថ្ងៃនេះ គឺជាអ្នកគូសវាស និងកំណត់គោលដៅពិតប្រាកដដែលយើងត្រូវទៅក្នុងថ្ងៃអនាគត។"

មេរៀននេះរំលឹកយើងថា៖ កុំបណ្តោយឱ្យកំហឹងមកដឹកនាំជីវិត។ ចូរចងចាំថា រាល់សកម្មភាពរបស់អ្នកថ្ងៃនេះ គឺជាអ្នកគូសវាសផ្លូវសម្រាប់ជីវិតបន្ទាប់របស់អ្នក ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការលើកយកនូវ ព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៦ ក្នុងបាបវគ្គ ទី ៩ (វគ្គដែលពោលអំពីបាប) ព្រមទាំងសាច់រឿង អត្ថាធិប្បាយ និងឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ជូនយ៉ាងក្បោះក្បាយ៖

១. ព្រះគាថា និងសេចក្តីប្រែ

ព្រះបាលី៖

គព្ភមេកេ ឧប្បជ្ជន្តិ, និរយំ បាបកម្មិនោ; សគ្គំ សុគតិនោ យន្តិ, បរិនិព្វន្តិ អនាសវា។

(Gabbhameke upapajjanti, nirayaṃ pāpakammino; Saggaṃ sugatino yanti, parinibbanti anāsavā.)

សេចក្តីប្រែជាភាសាខ្មែរ៖

"សត្វខ្លះរមែងកើតក្នុងគភ៌ ជនទាំងឡាយដែលធ្វើបាប រមែងទៅកាន់នរក ជនទាំងឡាយដែលធ្វើកម្មល្អ (សុគតិបុគ្គល) រមែងទៅកាន់ឋានសួគ៌ ចំណែកព្រះអរហន្តទាំងឡាយ ដែលអស់អាសវៈកិលេសហើយ រមែងបរិនិព្វាន ។"

២. សាច់រឿងទាក់ទងនឹងព្រះគាថា (រឿងព្រះតិស្សត្ថេរ និងជាងកាត់ត្បូង)

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ត្រាស់សំដែងព្រះគាថានេះឡើង នៅពេលដែលព្រះអង្គគង់នៅវត្តជេតពន ដោយប្រារព្ធនូវភិក្ខុមួយអង្គឈ្មោះ តិស្សៈ ដែលជាអ្នកចូលទៅកាន់ត្រកូលរបស់ជាងកាត់ត្បូងម្នាក់។

ដំណើររឿងសង្ខេប៖ កាលនោះ មានជាងកាត់ត្បូងម្នាក់តែងតែមានសេចក្តីជ្រះថ្លា ទំនុកបម្រុងចង្ហាន់ដល់ព្រះតិស្សត្ថេរជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ថ្ងៃមួយ ព្រះរាជាបសេនទិកោសល បានបញ្ជូនត្បូងទទឹមដ៏មានតម្លៃមួយគ្រាប់ មកឱ្យជាងត្បូងនោះដើម្បីច្នៃ។ ពេលនោះ ព្រះតិស្សត្ថេរកំពុងតែគង់នៅផ្ទះនោះឯង រីឯជាងត្បូងដោយដៃប្រឡាក់ឈាម (ព្រោះទើបតែហាន់សាច់រួច) ក៏បានដាក់ត្បូងនោះលើតុ រួចដើរទៅលាងដៃ។

ពេលនោះ មានសត្វក្រៀល (ខ្លះថាសត្វកុក) ដែលជាងត្បូងចិញ្ចឹមទុកក្នុងផ្ទះ ស្មានថាត្បូងនោះជាដុំសាច់ ក៏បានលេបចូលទៅក្នុងពោះ មុខព្រះភ័ក្ត្រព្រះថេរៈ។ ពេលជាងត្បូងត្រលប់មកវិញ រកត្បូងមិនឃើញ ក៏សង្ស័យលើព្រះថេរៈ រួចសួរដេញដោល។ ព្រះថេរៈប្រាប់ថា លោកមិនបានយកទេ ប៉ុន្តែដោយក្តីមេត្តាចំពោះសត្វក្រៀល លោកមិនព្រមប្រាប់ថាវាជាអ្នកលេបឡើយ ព្រោះខ្លាចជាងត្បូងសម្លាប់វា។

ដោយសារការខឹងសម្បារ ជាងត្បូងបានយកខ្សែមកចងសង្កត់ក្បាលព្រះថេរៈ រហូតដល់ហូរឈាមចេញតាមត្រចៀក និងច្រមុះយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់។ សត្វក្រៀលឃើញឈាម ក៏ស្ទុះមកផឹក ធ្វើឱ្យជាងត្បូងដែលកំពុងខឹងស្រាប់ បានទាត់សត្វក្រៀលនោះមួយជើងយ៉ាងទំហឹង បណ្តាលឱ្យស្លាប់ភ្លាមៗ។ ពេលដឹងថាសត្វក្រៀលស្លាប់ហើយ ទើបព្រះថេរៈប្រាប់ការពិតថា ត្បូងនោះគឺសត្វក្រៀលជាអ្នកលេបទេ។ ជាងត្បូងវះពោះសត្វក្រៀលទៅ ក៏ឃើញត្បូងពិតមែន ទើបមានសេចក្តីសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយក្រាបសុំខមាទោសពីព្រះថេរៈ។

ព្រះថេរៈបានអហោសិកម្មឱ្យជាងត្បូង រួចក៏និមន្តត្រឡប់ទៅវត្តវិញ ប៉ុន្តែដោយសារមុខរបួសធ្ងន់ធ្ងរពេក លោកក៏បានចូលបរិនិព្វានទៅ (ព្រោះលោកជាព្រះអរហន្តស្រាប់)។ ចំណែកឯសត្វក្រៀលនោះ ក៏បានទៅចាប់បដិសន្ធិក្នុងគភ៌របស់ប្រពន្ធជាងត្បូងនោះឯង។

ក្រោយមក ភិក្ខុទាំងឡាយបានសន្ទនាគ្នាអំពីទីកន្លែងដែលបុគ្គលទាំងនោះទៅកើត។ ព្រះពុទ្ធក៏បានយាងមកដល់ រួចត្រាស់ប្រាប់ថា សត្វក្រៀលបានទៅកើតក្នុងគភ៌ ចំណែកព្រះថេរៈបានបរិនិព្វាន រួចព្រះអង្គក៏ត្រាស់នូវព្រះគាថាខាងលើនេះ។

៣. អត្ថាធិប្បាយក្បោះក្បាយ

ព្រះគាថានេះ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បង្ហាញអំពី គតិ (ទីដៅនៃការទៅកើត) របស់សត្វលោក ដែលបែងចែកជា ៤ ប្រភេទធំៗ ទៅតាមកម្ម និងសភាវៈផ្លូវចិត្តដែលពួកគេបានសន្សំ៖

គព្ភមេកេ ឧបបជ្ជន្តិ (សត្វខ្លះកើតក្នុងគភ៌)៖ សំដៅលើសត្វទូទៅដែលនៅមានកិលេសកម្រិតកណ្តាល មិនអាក្រក់ពេក មិនល្អពេក ឬដោយសារកម្មរុញច្រានឱ្យមកកើតជាមនុស្ស ឬជាសត្វតិរច្ឆាន។ ជីវិតទាំងនេះនៅវិលវល់ក្នុងវដ្តសង្សារ ត្រូវឆ្លងកាត់ការចាប់បដិសន្ធិក្នុងផ្ទៃម្តាយ។

និរយំ បាបកម្មិនោ (អ្នកធ្វើបាបទៅកាន់នរក)៖ បុគ្គលដែលសន្សំបាបកម្មធ្ងន់ធ្ងរ (ដូចជាការសម្លាប់ ការបៀតបៀន ការប្រមាថ) កម្មអាក្រក់ទាំងនោះនឹងទាញទម្លាក់ពួកគេឱ្យទៅកើតក្នុងអបាយភូមិ មាននរកជាដើម ដើម្បីសោយទុក្ខវេទនា។

សគ្គំ សុគតិនោ យន្តិ (អ្នកធ្វើបុណ្យទៅកាន់សួគ៌)៖ បុគ្គលដែលបានសាងសេចក្តីល្អ មានទាន សីល ភាវនា (សុគតិបុគ្គល) ចិត្តដែលជ្រះថ្លានោះនឹងនាំពួកគេឱ្យទៅឧប្បត្តិ(កើត)ក្នុងឋានសួគ៌ សោយសុខទិព្វ។

បរិនិព្វន្តិ អនាសវា (ព្រះអរហន្តរមែងបរិនិព្វាន)៖ នេះជាទីដៅខ្ពស់បំផុត។ បុគ្គលដែលបានលះបង់អាសវៈកិលេស (លោភៈ ទោសៈ មោហៈ) អស់រលីងពីសន្តានចិត្តហើយ លែងមានតណ្ហាជាចំណងទាញឱ្យទៅកើតទៀតហើយ។ ក្រោយពីបែកធ្លាយរាងកាយនេះទៅ គឺមានតែការរលត់ទុក្ខទាំងពួង (បរិនិព្វាន) ដោយមិនបាច់ត្រលប់មកកើតចាស់ឈឺស្លាប់ទៀតឡើយ។

៤. ឧទាហរណ៍បញ្ជាក់

ដើម្បីឱ្យកាន់តែងាយយល់ យើងអាចលើកឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមកប្រៀបធៀបក្នុងសង្គម និងក្នុងគម្ពីរ៖

ឧទាហរណ៍ទី ១ (កើតក្នុងគភ៌)៖ ដូចជាសត្វក្រៀលក្នុងរឿងខាងលើ កាលស្លាប់ទៅក៏ទៅកើតជាទារកក្នុងពោះប្រពន្ធជាងត្បូង ឬដូចជាមនុស្សយើងសព្វថ្ងៃដែលស្លាប់ទៅ ហើយបន្តចាប់ជាតិជាមនុស្សម្តងទៀតដោយសារកម្លាំងនៃកម្មចម្រុះ។

ឧទាហរណ៍ទី ២ (អ្នកធ្វើបាបទៅនរក)៖ ដូចជា ព្រះទេវទត្ត ដែលមានគំនុំប៉ុនប៉ងធ្វើឃាតព្រះពុទ្ធ និងបំបែកសង្ឃ។ កម្មដ៏ធ្ងន់នេះបានទាញទម្លាក់ព្រះទេវទត្តឱ្យរលាយបាត់បង់ជីវិត ហើយទៅកើតសោយទុក្ខក្នុងអវីចិនរក។ ក្នុងសង្គមយើង អ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើឃាតកម្ម ឆបោក បំផ្លាញអ្នកដទៃ ពេលស្លាប់ទៅ ទោះគ្មានអ្នកណាឃើញ ក៏ច្បាប់នៃកម្មនឹងទាញអ្នកនោះឱ្យទៅទទួលផលអាក្រក់ជាមិនខាន។

ឧទាហរណ៍ទី ៣ (អ្នកធ្វើបុណ្យទៅសួគ៌)៖ ដូចជា មហាឧបាសក អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី និង មហាឧបាសិកា វិសាខា ដែលបានបរិច្ចាគទ្រព្យសាងសង់វត្តអារាម ជួយជនក្រីក្រ និងរក្សាសីលយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។ លុះអនិច្ចធម្មទៅ ក៏បានទៅកើតក្នុងឋានសួគ៌ជាន់តុសិតសោយសុខយ៉ាងបរិបូរណ៍។

ឧទាហរណ៍ទី ៤ (ព្រះអរហន្តបរិនិព្វាន)៖ ដូចជា ព្រះតិស្សត្ថេរ ក្នុងរឿងនេះ ទោះបីជាត្រូវគេធ្វើទារុណកម្មរហូតដល់បាត់បង់ជីវិត ក៏លោកមិនមានចិត្តខឹងសម្បារ ឬចងអាឃាតនឹងជាងត្បូងឡើយ ព្រោះចិត្តលោកស្អាតបរិសុទ្ធ។ កាលណាស្លាប់ទៅ លោកលែងមកកើតជាអ្វីទាំងអស់ គឺរលត់ផុតទុក្ខទាំងស្រុង (បរិនិព្វាន)។

សរុបសេចក្តីមក៖ ព្រះគាថានេះបង្រៀនយើងឱ្យស្គាល់ច្បាស់ពីច្បាប់នៃកម្ម។ ផ្លូវដែលយើងត្រូវដើរទៅថ្ងៃមុខ គឺអាស្រ័យលើទង្វើដែលយើងកំពុងធ្វើនៅថ្ងៃនេះ។ ការយល់ដឹងបែបនេះ ជំរុញឱ្យយើងវៀរចាកអំពើបាប ខិតខំសាងសេចក្តីល្អ និងអភិវឌ្ឍផ្លូវចិត្តរហូតដល់ការរំលត់ទុក្ខទាំងពួង។

អាត្មាភាពសូមធ្វើការអត្ថាធិប្បាយពង្រីកសេចក្តីលើព្រះគាថាទី ១២៦ នេះឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត ដោយផ្តោតទៅលើទស្សនវិជ្ជាកម្មផល ដំណើរនៃផ្លូវចិត្ត និងតម្លៃអប់រំដែលអាចយកមកអនុវត្តក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង។

១. មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃព្រះគាថា៖ ទ្រឹស្តី "កម្ម" និង "សង្សារវដ្ត"

ព្រះគាថានេះ មិនត្រឹមតែប្រាប់ពីទីកន្លែងដែលសត្វលោកត្រូវទៅកើតនោះទេ ប៉ុន្តែបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពី ច្បាប់ធម្មជាតិនៃកម្ម (កម្មសកតា)។ ព្រះពុទ្ធសាសនាបង្រៀនថា គ្មានព្រះអាទិទេពណាមួយជាអ្នកកាត់ក្តី ឬបញ្ជូនមនុស្សឱ្យទៅនរក ឬឋានសួគ៌ឡើយ គឺ ចេតនា និង ទង្វើ របស់បុគ្គលម្នាក់ៗហ្នឹងឯង ដែលជាអ្នករៀបចំផ្លូវ និងទាញទម្លាក់ ឬលើកស្ទួយជីវិតរបស់ពួកគេដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

២. ការវិភាគស៊ីជម្រៅលើទិសដៅទាំង ៤ (គតិ) របស់សត្វលោក

ទិសដៅទាំង ៤ នេះ តំណាងឱ្យសភាវៈផ្លូវចិត្ត ៤ កម្រិតរបស់សត្វលោក៖

ការកើតក្នុងគភ៌ (សភាពវិលវល់តស៊ូ)៖ ការកើតជាមនុស្ស ឬសត្វតិរច្ឆាន គឺតំណាងឱ្យបុគ្គលដែលមានកម្មចម្រុះ (ល្អខ្លះ អាក្រក់ខ្លះ)។ ចិត្តរបស់ពួកគេនៅជាប់ជំពាក់នឹងកាមគុណ មិនទាន់ដាច់ស្រឡះ ប៉ុន្តែក៏មិនសៅហ្មងខ្លាំងរហូតដល់ធ្លាក់នរកនោះដែរ។ នេះជាភូមិភាគកណ្តាល ដែលផ្តល់ឱកាសឱ្យសត្វលោកអាចជ្រើសរើសសាងសេចក្តីល្អបន្ត ឬបង្កើតបាបកម្មថែមទៀត។

ការធ្លាក់នរក (សភាពងងឹតសៅហ្មង)៖ បុគ្គលដែលធ្វើបាបកម្មធ្ងន់ធ្ងរ មានសន្តានចិត្តពោរពេញដោយ ទោសៈ (សេចក្តីក្រោធ) និង មោហៈ (សេចក្តីងងឹតល្ងង់) ជានិច្ច។ តាមផ្លូវចិត្តសាស្ត្រ នរកមិនមែនរង់ចាំតែពេលស្លាប់នោះទេ គឺវាឆេះរោលរាលក្នុងចិត្តតាំងពីពេលដែលបុគ្គលនោះកំពុងប្រព្រឹត្តអំពើបាបម្ល៉េះ។ កម្លាំងនៃចិត្តដែលក្តៅក្រហាយនេះហើយ ដែលជាដែកឆក់ទាញវិញ្ញាណឱ្យទៅចាប់បដិសន្ធិក្នុងអបាយភូមិ។

ការទៅកាន់ឋានសួគ៌ (សភាពភ្លឺស្វាងស្រាលស្រទន់)៖ សុគតិបុគ្គល (អ្នកធ្វើអំពើល្អ) តែងមានចិត្តបរិច្ចាគ មានសីល និងមេត្តាធម៌។ សភាវៈចិត្តរបស់ពួកគេគឺ ត្រជាក់ ស្រាល និងភ្លឺស្វាង។ ដោយសារចិត្តមានភាពបរិសុទ្ធកម្រិតលោកិយនេះហើយ ទើបរុញច្រានឱ្យទៅកើតក្នុងភពដែលពោរពេញដោយសេចក្តីសុខ គឺឋានសួគ៌។

ការបរិនិព្វាន (សភាពរួចរំដោះជាស្ថាពរ)៖ នេះគឺជាចំណុចកំពូល និងជាគោលដៅចុងក្រោយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា។ ព្រះអរហន្ត គឺជាបុគ្គលដែលបានកាត់ផ្តាច់ឫសគល់នៃបញ្ហាទាំងពួង គឺ អាសវកិលេស (កិលេសដែលត្រាំក្នុងសន្តានចិត្ត មានលោភៈ ទោសៈ មោហៈ)។ នៅពេលដែលគ្មានប្រេង (តណ្ហា) សម្រាប់ដុតភ្លើង (ជីវិត) ទៀតហើយ ភ្លើងនោះក៏រលត់ទៅដោយឯងៗ (បរិនិព្វាន) មិនបន្សល់ទុកនូវការវិលវល់ក្នុងសង្សារវដ្តទៀតឡើយ។

៣. តម្លៃអប់រំ និងការឆ្លុះបញ្ចាំងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ

តាមរយៈព្រះគាថា និងសាច់រឿងព្រះតិស្សត្ថេរ យើងអាចទាញយកមេរៀនសំខាន់ៗសម្រាប់ជីវិតបានដូចជា៖

គ្រោះថ្នាក់នៃការសម្រេចចិត្តពេលកំពុងខឹង៖ ជាងកាត់ត្បូង ដោយសារតែសេចក្តីក្រោធ និងការគិតតែពីប្រយោជន៍ (ត្បូង) បានប្រើអំពើហិង្សាលើអ្នកមានគុណរបស់ខ្លួន រហូតឈានដល់ការសម្លាប់សត្វ និងធ្វើបាបព្រះអរហន្ត។ នេះសរបញ្ជាក់ថា ទោសៈ ធ្វើឱ្យមនុស្សវង្វេងបាត់បង់វិចារណញ្ញាណ។

អំណាចនៃខន្តី និងមេត្តាធម៌៖ ព្រះតិស្សត្ថេរ សុខចិត្តលះបង់ជីវិតខ្លួនឯង ជាជាងប្រាប់ការពិតដែលនាំឱ្យសត្វក្រៀលត្រូវគេសម្លាប់។ នេះគឺជាគំរូនៃសេចក្តីមេត្តាដ៏បរិសុទ្ធ ដែលមិនតបតអំពើហិង្សាដោយអំពើហិង្សា។

ការទទួលខុសត្រូវចំពោះទង្វើខ្លួនឯង៖ ព្រះពុទ្ធសាសនាអប់រំឱ្យយើងមាន សតិ (ការដឹងខ្លួន) គ្រប់ពេល។ បើយើងចង់បានអនាគត ឬបរលោកដែលល្អប្រសើរ យើងត្រូវតែចាប់ផ្តើមរៀបចំគ្រាប់ពូជនៃសេចក្តីល្អ (ទាន សីល ភាវនា) តាំងពីថ្ងៃនេះទៅ។

សរុបមក ព្រះគាថានេះគឺជាផែនទីចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដល់មនុស្សជាតិ ឱ្យចេះថ្លឹងថ្លែងរវាងអំពើល្អនិងអំពើអាក្រក់ និងផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមថា យើងម្នាក់ៗសុទ្ធតែមានសិទ្ធិនិងសមត្ថភាពក្នុងការកែប្រែវាសនាខ្លួនឯង តាមរយៈការកែប្រែទង្វើនិងអប់រំចិត្ត។

ការសិក្សាព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៦ ព្រមទាំងសាច់រឿងរបស់ព្រះតិស្សត្ថេរ និងជាងកាត់ត្បូង ផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងជ្រាលជ្រៅទាំងផ្នែកការអប់រំផ្លូវចិត្ត និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗដែលយើងអាចទាញយកបាន៖

អត្ថប្រយោជន៍សង្ខេបទៅតាមផ្នែក

ផ្នែក

អត្ថប្រយោជន៍ទទួលបាន

ការអនុវត្តជាក់ស្តែង

ផ្លូវចិត្ត

យល់ច្បាស់ពីច្បាប់កម្មផល និងបណ្តុះសតិដឹងខ្លួន

ចេះគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ មិនបណ្តោយតាមសេចក្តីក្រោធ

សីលធម៌

បណ្តុះសេចក្តីមេត្តា និងការលះបង់ដើម្បីអ្នកដទៃ

ចេះយោគយល់ គោរពជីវិតសត្វ និងចេះអភ័យទោស

បញ្ញា

ស្គាល់ទីដៅនៃជីវិត (គតិ ៤) យ៉ាងច្បាស់លាស់

ខិតខំសាងសេចក្តីល្អ និងកសាងបុណ្យកុសលរាល់ថ្ងៃ

ការឆ្លុះបញ្ចាំង និងតម្លៃអប់រំសម្រាប់ជីវិត

ការទប់ស្កាត់ការសម្រេចចិត្តដោយកំហឹង៖ សាច់រឿងរបស់ជាងកាត់ត្បូង ជាមេរៀនក្រើនរំលឹកដ៏មុតស្រួចមួយថា សេចក្តីក្រោធត្រឹមតែមួយភ្លែត អាចនាំឱ្យយើងប្រព្រឹត្តកំហុសដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ (ធ្វើទារុណកម្មព្រះអរហន្ត និងសម្លាប់សត្វ) ដែលនាំវិប្បដិសារីអស់មួយជីវិត។

តម្លៃនៃសេចក្តីមេត្តាដ៏បរិសុទ្ធ៖ ព្រះតិស្សត្ថេរ សុខចិត្តទ្រាំទទួលរងការឈឺចាប់ និងបាត់បង់ជីវិតខ្លួនឯង ជាជាងនិយាយការពិតដែលនាំឱ្យគេសម្លាប់សត្វក្រៀល។ នេះបង្ហាញពីការលះបង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជំរុញឱ្យយើងចេះមានមេត្តាចំពោះជីវិតអ្នកដទៃ ទោះក្នុងកាលៈទេសៈលំបាកយ៉ាងណាក្តី។

ការទទួលស្គាល់កំហុស និងការអភ័យទោស៖ នៅពេលជាងត្បូងដឹងការពិត គាត់បានប្រញាប់សុំខមាទោស ចំណែកព្រះថេរៈក៏បានអហោសិកម្មឱ្យភ្លាមៗដោយគ្មានគំនុំ។ នេះបង្រៀនយើងឱ្យចេះបន្ទាបខ្លួនទទួលស្គាល់កំហុស និងចេះបើកចិត្តអភ័យទោសឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។

ការតម្រង់ទិសដៅជីវិត៖ តាមរយៈការយល់ដឹងពីទីកន្លែងនៃការទៅកើត (កើតក្នុងគភ៌ នរក សួគ៌ ឬនិព្វាន) យើងនឹងមានភាពវាងវៃក្នុងការជ្រើសរើសផ្លូវដើរ ដោយវៀរចាកអំពើបាប និងខិតខំសាងអំពើល្អ ដើម្បីជាស្បៀងសម្រាប់អនាគតជាតិ។

"សកម្មភាពនិងចេតនាដែលយើងធ្វើនៅថ្ងៃនេះ គឺជាអ្នកគូសវាស និងកំណត់គោលដៅពិតប្រាកដដែលយើងត្រូវទៅក្នុងថ្ងៃអនាគត។"