ហេតុអ្វីសេដ្ឋីមានទ្រព្យសន្ធឹកសន្ធាប់ មិនព្រមតទល់នឹងចោរព្រៃ?

«ហេតុអ្វីសេដ្ឋីមានទ្រព្យសន្ធឹកសន្ធាប់ មិនព្រមតទល់នឹងចោរព្រៃ?»

«តើអ្នកកំពុងកាន់ថ្នាំពិសក្នុងដៃដោយមិនដឹងខ្លួនឬទេ? ស្វែងយល់ពីព្រះគាថាទី ១២៣»

«អាថ៌កំបាំងនៃភាពស្ងប់ចិត្ត៖ ហេតុអ្វីអ្នកប្រាជ្ញតែងរត់គេចពីអំពើបាប?»

«យុទ្ធសាស្ត្រអ្នកប្រាជ្ញ៖ រៀនពីភាពឆ្លាតវៃរបស់សេដ្ឋីក្នុងការគេចពីសេចក្តីវិនាស»

«សតិ និង សេចក្តីក្លាហាន៖ ការសម្រេចចិត្តដ៏វៃឆ្លាត ពេលប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យ»

«សិល្បៈនៃការវៀរវាង៖ មាគ៌ាសាងភាពជោគជ័យដោយគ្មានវិប្បដិសារី»

«ប្រទីបបំភ្លឺផ្លូវ៖ ធម្មោបទេសពីព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរឿងមហាធនវាណិជ»

«អប្បសត្ថោ មហទ្ធនោ៖ ទស្សនវិជ្ជាជីវិតនៃការភ័យខ្លាចដោយប្រាជ្ញា»

«អាវក្រោះបញ្ញា៖ មេរៀនការពារជីវិតពីព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៣»

តើអ្នកហ៊ានបរិភោគថ្នាំពិស ទោះបីជាវាមានបរិមាណតិចតួចបំផុតដែរឬទេ? ចម្លើយគឺប្រាកដជា "ទេ"! ចុះហេតុអ្វីបានជាមនុស្សភាគច្រើន ហ៊ានប្រព្រឹត្តអំពើបាបតូចតាចដោយមិនញញើតទៅវិញ?

ការសិក្សានូវព្រះគាថាធម្មបទ គឺជាការក្រេបជញ្ជក់នូវទឹកអម្រឹត ជាឱសថព្យាបាលផ្លូវចិត្ត និងជាប្រទីបបំភ្លឺផ្លូវជីវិតដ៏ប្រពៃ។ ស្វាគមន៍មកកាន់វីដេអូអប់រំផ្លូវចិត្ត។ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងមកសិក្សាពីគតិបណ្ឌិតដ៏ជ្រាលជ្រៅ តាមរយៈព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៣ ដែលជាអាវក្រោះការពារជីវិតអ្នក។

ការសិក្សាព្រះគាថានិងសាច់រឿងនេះ គឺជាការបំពាក់នូវ «អាវក្រោះបញ្ញា» ដើម្បីការពារខ្លួនយើងពីអន្ទាក់នៃសេចក្តីវិនាស។ បុគ្គលអ្នកមានប្រាជ្ញា ដឹងខុសដឹងត្រូវ តែងមានសេចក្តីតក់ស្លុតចំពោះអំពើបាប ដូចជាឈ្មួញខ្លាចចោរ និងមនុស្សស្រឡាញ់ជីវិតខ្លាចថ្នាំពិសដូច្នោះដែរ។

ព្រះពុទ្ធទ្រង់ប្រៀបធៀបយ៉ាងជ្រាលជ្រៅថា៖ "ទ្រព្យ" គឺសេចក្តីល្អ និងកិត្តិយសរបស់យើង។ ចំណែក "ផ្លូវមានចោរ" គឺអំពើបាប។ អ្នកមានប្រាជ្ញា តែងចេះដកខ្លួនចេញពីកន្លែងអាក្រក់ មិនមែនដោយសារកំសាក តែព្រោះគេស្រឡាញ់សេចក្តីសុខខ្លួនឯង។

មួយវិញទៀត "ថ្នាំពិស" ទោះជាតិចតួចប៉ុណ្ណា ក៏អាចសម្លាប់ជីវិតបាន។ ដូចគ្នានឹងអំពើបាប ទោះជាការកុហក ឬលួចបន្លំបន្តិចបន្តួច ក៏អាចបំផ្លាញអនាគត និងក្តីសុខរបស់អ្នកបានដែរ។ កុំប្រហែសឱ្យសោះ!

ក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង ពេលមានគេបបួលសេពគប់គ្រឿងញៀន ឬទទួលប្រាក់សំណូកពុករលួយ... សូមចងចាំរឿងសេដ្ឋីមហាធនៈ! ចូរវៀរវាងផ្លូវនោះភ្លាម ដូចអ្នកវៀរវាងថ្នាំពិសដែរ។

ការរស់នៅប្រកបដោយសតិ និងការចេះភ័យខ្លាចអំពើបាបដោយប្រាជ្ញា គឺជាអាវក្រោះការពារជីវិតអ្នកឲ្យមានតែសេចក្តីសុខ និងគ្មានវិប្បដិសារី។ សូមអរគុណសម្រាប់ការទស្សនា! កុំភ្លេចចែករំលែកគតិបណ្ឌិតនេះទៅកាន់មនុស្សដែលអ្នកស្រឡាញ់។

ការសិក្សានូវព្រះគាថាធម្មបទ គឺជាការក្រេបជញ្ជក់នូវទឹកអម្រឹត ជាឱសថព្យាបាលផ្លូវចិត្ត និងជាប្រទីបបំភ្លឺផ្លូវជីវិតដ៏ប្រពៃ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាការលើកយកនូវ ព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៣ ក្នុងបាបវគ្គ ទី ៩ ព្រមទាំងសាច់រឿង សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយ និងឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ជូនយ៉ាងក្បោះក្បាយ៖

១. ព្រះគាថា និងប្រែសេចក្តី (ភាសាបាលី និងខ្មែរ)

"វណិជោវ ភយំ មគ្គំ អប្បសត្ថោ មហទ្ធនោ វិសំ បាណំវ (ជីវិតុកាមោ) បាបានិ បរិវជ្ជយេ ។"

ប្រែសេចក្តី៖ «ឈ្មួញអ្នកមានទ្រព្យច្រើន តែមានគ្នាតិច តែងវៀរវាងនូវផ្លូវដែលគួរឲ្យខ្លាច (មានចោរចាំប្លន់) យ៉ាងណាមិញ បុគ្គលអ្នកស្រឡាញ់ជីវិត តែងវៀរវាងនូវថ្នាំពិស យ៉ាងណាមិញ (មុនីអ្នកមានប្រាជ្ញា) គប្បីវៀរវាងនូវបាបទាំងឡាយ យ៉ាងនោះឯង។»

២. និទានរឿង (រឿងមហាធនវាណិជ)

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ប្រារព្ធព្រះធម្មទេសនានេះឡើង កាលព្រះអង្គគង់ប្រថាប់នៅវត្តជេតពន នាក្រុងសាវត្ថី ដោយយោងទៅលើរឿងរបស់សេដ្ឋីម្នាក់ឈ្មោះ មហាធនៈ។

កាលពីសម័យនោះ សេដ្ឋីមហាធនៈ បានផ្ទុកទំនិញពេញរទេះចំនួន ៥០០ គ្រឿង ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅជួញដូរនៅទីក្រុងមួយទៀត។ នៅក្នុងពេលរៀបចំចេញដំណើរ មានព្រះភិក្ខុសង្ឃមួយចំនួនបានសុំរួមដំណើរជាមួយនឹងក្បួនរទេះរបស់គាត់ ដើម្បីងាយស្រួលឆ្លងកាត់ព្រៃធំ។

លុះធ្វើដំណើរទៅដល់មាត់ព្រៃ មានចោរព្រៃប្រមាណ ៥០០ នាក់ ដែលបានដឹងដំណឹងនេះ បាននាំគ្នាទៅពួនស្ទាក់ចាំប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិនៅកណ្តាលព្រៃ។ មហាធនវាណិជ ជាមនុស្សឆ្លាតវៃ និងមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ គាត់បានឲ្យគេទៅស៊ើបការណ៍ រហូតបានដឹងថាមានចោរចាំប្លន់នៅខាងមុខ។ គាត់ក៏សម្រេចចិត្តមិនបន្តដំណើរទៅមុខទេ ហើយបានបញ្ជាឲ្យបោះជំរំស្នាក់នៅមាត់ព្រៃនោះសិន។

ពួកចោរចាំបាត់ៗ ក៏រំកិលខ្លួនពីកណ្តាលព្រៃ មកជិតមាត់ព្រៃកន្លែងសេដ្ឋីបោះជំរំ។ សេដ្ឋីស៊ើបដឹងថាចោរមកជិត គាត់ក៏បំបរក្បួនរទេះត្រឡប់ក្រោយទៅភូមិវិញ។ ពួកចោរដឹងថាសេដ្ឋីត្រឡប់ក្រោយ ក៏តាមទៅទៀត។ សេដ្ឋីដឹងទាន់ ក៏សម្រេចចិត្តបោះជំរំស្នាក់នៅក្នុងភូមិនោះរហូតដល់អស់ភ័យ ទើបបន្តដំណើរ។

ចំណែកព្រះភិក្ខុសង្ឃទាំងឡាយ ក៏បានលាសេដ្ឋីត្រឡប់មកក្រុងសាវត្ថីវិញ ហើយបានចូលគាល់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ព្រមទាំងក្រាបទូលដំណើររឿងដែលសេដ្ឋីគេចពីចោរនេះថ្វាយព្រះអង្គ។ ពេលនោះហើយ ដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សរសើរពីសេចក្តីឆ្លាតវៃរបស់សេដ្ឋី ហើយក៏ទ្រង់ត្រាស់សម្តែងព្រះគាថាខាងលើនេះឡើង។

៣. សេចក្តីអត្ថាធិប្បាយយ៉ាងក្បោះក្បាយ

នៅក្នុងព្រះគាថានេះ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានប្រើប្រាស់នូវឧបមា (ការប្រៀបធៀប) ដ៏សាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅចំនួនពីរចំណុច ដើម្បីទូន្មានប្រៀនប្រដៅដល់មនុស្សជាតិ៖

ឧបមាទី ១៖ ឈ្មួញមានទ្រព្យច្រើន តែមានគ្នាតិច (អប្បសត្ថោ មហទ្ធនោ) ឈ្មួញដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ប៉ុន្តែមានអ្នកការពារឬកម្លាំងការពារតិចតួច ច្បាស់ណាស់ថាគេមិនហ៊ានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រៃ ឬផ្លូវដែលសម្បូរទៅដោយចោរប្លន់នោះទេ។ គេត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងវៀរវាងផ្លូវនោះជាដាច់ខាត ព្រោះបើនៅតែចចេសទៅមុខ គេច្បាស់ជាត្រូវចោរប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិអស់ ថែមទាំងអាចបាត់បង់អាយុជីវិតទៀតផង។ អត្ថន័យ៖ ផ្លូវមានចោរប្រៀបដូចជា "អំពើបាប"។ បុគ្គលអ្នកមានប្រាជ្ញា តែងវៀរវាងអំពើបាប ព្រោះដឹងថាបាបនឹងនាំមកនូវសេចក្តីវិនាស។

ឧបមាទី ២៖ បុគ្គលអ្នកស្រឡាញ់ជីវិត វៀរវាងថ្នាំពិស (វិសំ បាណំវ ជីវិតុកាមោ) មនុស្សគ្រប់រូបដែលនៅស្រឡាញ់ជីវិត ចង់រស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីសុខ គឺដាច់ខាតមិនហ៊ានយកថ្នាំពិសមកបរិភោគ ឬលាបលើមុខដំបៅឡើយ ព្រោះដឹងច្បាស់ថា ថ្នាំពិសទោះបីជាតិចតួចប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏អាចផ្តាច់សង្ខារបានភ្លាមៗដែរ។ អត្ថន័យ៖ ថ្នាំពិសប្រៀបដូចជា "អំពើបាប"។ បាបទោះបីជាតូចតាច ក៏អាចផ្តល់ផលក្តៅក្រហាយដល់អ្នកប្រព្រឹត្តបានដែរ។

សរុបរួមសេចក្តីមក៖ បុគ្គលអ្នកមានប្រាជ្ញា ដឹងខុសដឹងត្រូវ គួរតែមានសេចក្តីតក់ស្លុត និងភ័យខ្លាចចំពោះអំពើបាប (ទោះតូចក្តី ធំក្តី) ដូចជាឈ្មួញខ្លាចចោរ និងដូចជាមនុស្សស្រឡាញ់ជីវិតខ្លាចថ្នាំពិសដូច្នោះដែរ។ ការមិនប្រមាទ និងការវៀរវាងពីអំពើអកុសលទាំងពួង គឺជាផ្លូវនាំទៅរកសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ។

៤. ឧទាហរណ៍បញ្ជាក់ក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង

ដើម្បីឲ្យកាន់តែងាយយល់ សូមលើកយកឧទាហរណ៍ក្នុងសង្គមរស់នៅប្រចាំថ្ងៃមកបញ្ជាក់៖

ការសេពគប់មិត្តភក្តិអាក្រក់៖ យុវជនម្នាក់មានអនាគតល្អ មានការសិក្សាខ្ពង់ខ្ពស់ (ប្រៀបដូចជាឈ្មួញមានទ្រព្យច្រើន)។ ថ្ងៃមួយមានគេបបួលឲ្យសាកល្បងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ឬប្រព្រឹត្តអំពើពាលាអាវាសែ។ បើយុវជននោះជាអ្នកមានប្រាជ្ញា គេនឹងបដិសេធហើយដើរចេញ (វៀរវាងផ្លូវមានគ្រោះថ្នាក់) ព្រោះគេដឹងថា គ្រឿងញៀន (ប្រៀបដូចជាថ្នាំពិស) នឹងបំផ្លាញអនាគត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងជីវិតរបស់គេមិនខាន។

ការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ ឬការលួចបន្លំ៖ បុគ្គលិកម្នាក់ត្រូវបានគេផ្តល់ប្រាក់សំណូកដើម្បីធ្វើរឿងខុសច្បាប់។ ប្រាក់នោះអាចមើលទៅគួរឲ្យចង់បាន ប៉ុន្តែបុគ្គលិកនោះដឹងថាវាជាអំពើបាបនិងខុសច្បាប់។ ការសម្រេចចិត្តមិនទទួលយកប្រាក់សំណូកនោះ គឺប្រៀបដូចជាមនុស្សឃើញថ្នាំពិសហើយមិនហ៊ានបរិភោគអញ្ចឹងដែរ ព្រោះបើគេប្រព្រឹត្ត ថ្ងៃណាមួយការពិតនឹងលេចចេញមក គេនឹងត្រូវជាប់គុក បាត់បង់កិត្តិយស គ្រួសាររងភាពអាម៉ាស់។

ការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមទៅលើព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៣ នេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការយល់ដឹងពីអត្ថន័យនៃពាក្យពេចន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការ «បណ្តុះស្មារតីសតិសម្បជញ្ញៈ» ឱ្យមានភាពមុតស្រួចក្នុងជីវិត។ ដើម្បីឱ្យការអត្ថាធិប្បាយនេះកាន់តែស៊ីជម្រៅ យើងអាចបំបែកជាទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗចំនួន ៤ បន្ថែមទៀត៖

១. ទស្សនវិជ្ជានៃ «ការភ័យខ្លាចដោយប្រាជ្ញា» (Wise Fear)

មនុស្សភាគច្រើនយល់ថា ការភ័យខ្លាចគឺជាភាពកំសាក ប៉ុន្តែនៅក្នុងព្រះគាថានេះ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធកំពុងបង្រៀនឱ្យយើងមាន «សតិសម្បជញ្ញៈ» ឬការភ័យខ្លាចប្រកបដោយប្រាជ្ញា។

ភាពខុសគ្នា៖ ការភ័យខ្លាចដោយការត្រេកត្រអាលឬភាពកំសាក នាំឱ្យយើងវង្វេងផ្លូវ។ ប៉ុន្តែការភ័យខ្លាចអំពើបាប (ហិរិឱត្តប្បៈ) គឺជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃសីលធម៌។

ការអនុវត្ត៖ ដូចឈ្មួញដែលស៊ើបការណ៍ដឹងច្បាស់ថាមានចោរ គាត់មិនមែនខ្លាចចោរព្រោះគាត់ខ្សោយទេ តែគាត់ខ្លាចព្រោះគាត់ «ស្រឡាញ់ទ្រព្យ»។ ដូចគ្នានេះដែរ បើអ្នកស្រឡាញ់ «សេចក្តីសុខ» និង «ភាពស្អាតស្អំ» នៃជីវិត អ្នកត្រូវតែមានភាពប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះអ្វីដែលជាបាប។

២. វិភាគលើពាក្យ «អប្បសត្ថោ មហទ្ធនោ» (ទ្រព្យច្រើន គ្នាតិច)

នេះគឺជាការប្រៀបធៀបដ៏ឈ្លាសវៃបំផុត។ នៅក្នុងជីវិតមនុស្សម្នាក់ៗ៖

ទ្រព្យមហាសាល៖ គឺ «កុសលធម៌» ឬ «សេចក្តីល្អ» ដែលយើងបានសន្សំទុកមកពីអតីតជាតិ និងបច្ចុប្បន្ន។

គ្នាតិច៖ គឺ «កម្លាំងនៃសតិ និងបញ្ញា» ដែលយើងមាននៅមានកម្រិត។

សេចក្តីបង្រៀន៖ នៅពេលដែលយើងដឹងថា យើងនៅជាបុថុជ្ជន (អ្នកដែលនៅមានកិលេស) យើងមិនគួរប្រហើននឹងអំពើបាបឡើយ។ ព្រោះអំពើបាប ទោះតូចប៉ុនរោមសត្វ ក៏អាចធ្វើឱ្យយើង «បាត់បង់ទ្រព្យ» គឺភាពថ្លៃថ្នូរ និងកុសលធម៌បានដែរ។

៣. ន័យធៀបនៃ «ថ្នាំពិស» (វិសំ)

ក្នុងព្រះគាថាប្រើពាក្យថា ថ្នាំពិស (វិសំ)៖

ថ្នាំពិស មិនចាំបាច់ត្រូវតែមានបរិមាណច្រើនទើបសម្លាប់មនុស្សបាននោះទេ។ គ្រាន់តែជាតិពុលតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ក៏អាចធ្វើឱ្យជីវិតរលត់បាន។

អំពើបាបតូចតាច (ដូចជា ការនិយាយកុហកបន្តិចបន្តួច ការលួចតូចតាច) ជារឿយៗត្រូវបានមនុស្សមើលស្រាល។ ប៉ុន្តែព្រះពុទ្ធទ្រង់ប្រៀបដូចថ្នាំពិស ដើម្បីរំលឹកថា «បាបតូច ក៏មានផលមិនតូចតាមនោះដែរ»។ វានឹងក្លាយជាទម្លាប់ ហើយការជុំគ្នានៃបាបតូចៗទាំងនោះ នឹងក្លាយជាគ្រោះមហន្តរាយដ៏ធំក្នុងជីវិត។

៤. កម្រិតនៃ «ការវៀរវាង» (Avoidance)

ការវៀរវាងអំពើបាបមិនមែនមានន័យថា គេចវេសពីពិភពលោកនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «សិល្បៈនៃការរស់នៅ»៖

ការចេះដកខ្លួន (Withdrawal): ពេលឃើញមិត្តភក្តិ ឬបរិយាកាសដែលនាំទៅរកភាពអសីលធម៌ បុគ្គលនោះត្រូវចេះដកខ្លួនចេញដូចសេដ្ឋីដែលបញ្ជាឱ្យរទេះត្រឡប់ក្រោយ។

ការជ្រើសរើសផ្លូវ (Path Selection): ការជ្រើសរើសបរិយាកាសល្អ (មិត្តល្អ ទីកន្លែងល្អ) គឺជារបាំងការពារដែលល្អបំផុត។

ការមិនប្រហែស (Non-negligence): គ្រប់សកម្មភាពនៃជីវិត ត្រូវតែមាន «សតិ» ជាអ្នកត្រួតពិនិត្យ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋានដើម្បីអនុវត្តក្នុងជីវិត៖

ដើម្បីអនុវត្តព្រះគាថានេះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត លោកអ្នកគួរ៖

កំណត់អត្តសញ្ញាណ «ចោរ» ក្នុងជីវិតខ្លួន៖ តើអ្វីដែលកំពុងរារាំង ឬប្លន់យកសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្តរបស់លោកអ្នក? (ដូចជា កំហឹង, ការច្រណែន, ការលោភលន់)។

សាង «ប្រព័ន្ធការពារ»៖ ប្រសិនបើដឹងថាខ្លួនមិនទាន់មានកម្លាំងបញ្ញាខ្លាំងគ្រប់គ្រាន់ទេ ត្រូវចៀសឱ្យឆ្ងាយពីកន្លែងដែលនាំឱ្យមានសេចក្តីវង្វេង។

មើលឃើញ «ទោស» នៃបាប៖ កុំមើលឃើញត្រឹមតែសេចក្តីសុខមួយពេលនៃអំពើបាប ប៉ុន្តែត្រូវមើលឱ្យឃើញពីផលវិបាកដែលនឹងកើតឡើងនៅថ្ងៃក្រោយ។

ការធ្វើបែបនេះ មិនមែនធ្វើឱ្យលោកអ្នករស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាចនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការរស់នៅដោយ «ភាពថ្លៃថ្នូរ និងមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុត»។

តើលោកអ្នកយល់ថា នៅក្នុងការរស់នៅបច្ចុប្បន្ន «អំពើបាប» ប្រភេទណាដែលមនុស្សងាយនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងអន្ទាក់របស់វាច្រើនជាងគេ?

ការលើកយកព្រះគាថា និងសាច់រឿងនេះមកពិចារណា គឺជាការបើកទ្វារបញ្ញាដ៏ប្រពៃបំផុត។ អត្ថប្រយោជន៍នៃការសិក្សាព្រះគាថាធម្មបទទី ១២៣ និងរឿងមហាធនវាណិជ មិនមែនមានត្រឹមតែជាចំណេះដឹងខាងផ្លូវសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាទស្សនវិជ្ជាជីវិតដែលអាចយកមកអនុវត្តបានជាក់ស្តែង។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗដែលយើងទទួលបានពីការសិក្សាព្រះគាថានេះ៖

១. ការបណ្តុះសតិសម្បជញ្ញៈ និងការមិនប្រមាទ

រឿងនេះដាស់តឿនយើងឱ្យរស់នៅដោយមានសតិជានិច្ច។ ដូចជាសេដ្ឋីដែលចេះឲ្យគេទៅស៊ើបការណ៍មុននឹងធ្វើដំណើរ យើងក៏ត្រូវចេះសង្កេត មើលធ្លុះ និងវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ជុំវិញខ្លួន មុននឹងសម្រេចចិត្តធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ។ ការមិនប្រមាទនេះ គឺជាខែលការពារដ៏រឹងមាំបំផុតប្រឆាំងនឹងសេចក្តីវិនាស។

២. សិល្បៈនៃការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយបញ្ញា

សេដ្ឋីមហាធនៈ មានទ្រព្យច្រើន តែគាត់មិនបានប្រើភាពអំនួត ឬភាពចចេសរឹងរូសដើម្បីទៅតទល់នឹងចោរនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ គាត់ជ្រើសរើសការដកខ្លួនថយ។ នេះបង្រៀនយើងថា ភាពក្លាហានមិនមែនមានន័យថាត្រូវតែរត់ចូលទៅរកគ្រោះថ្នាក់គ្រប់ពេលនោះឡើយ។ ពេលខ្លះ ការដកខ្លួនចេញពីជម្លោះ ការចៀសវាងមនុស្សពាល ឬការមិនតទល់នឹងរឿងអត់ប្រយោជន៍ គឺជាជម្រើសដ៏វៃឆ្លាតបំផុត។

៣. ការបញ្ឈប់ការមើលស្រាលចំពោះ «អំពើបាប»

តាមរយៈការប្រៀបធៀបបាបទៅនឹង «ថ្នាំពិស» ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានបង្រៀនយើងកុំឱ្យមើលស្រាលកំហុស ឬអំពើអាក្រក់ទោះបីជាតូចតាចក្តី។ មនុស្សជាច្រើនតែងគិតថា "ធ្វើខុសបន្តិចបន្តួចមិនអីទេ" ប៉ុន្តែការសិក្សាគាថានេះជួយកែប្រែផ្នត់គំនិតនោះ ដោយរំលឹកយើងថា ថ្នាំពិសទោះជាតិចតួច ក៏អាចសម្លាប់ជីវិតបានយ៉ាងងាយ។

៤. ការកសាងសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត (គ្មានវិប្បដិសារី)

អត្ថប្រយោជន៍ដ៏ជ្រាលជ្រៅមួយទៀត គឺការទទួលបាននូវសន្តិភាពផ្លូវចិត្តពិតប្រាកដ។ បុគ្គលដែលវៀរវាងពីអំពើបាប ទុច្ចរិត លួចបន្លំ ឬការកេងប្រវ័ញ្ច រមែងមានក្តីសុខ មិនដេកភ័យព្រួយ មិនតក់ស្លុតនឹងច្បាប់សង្គម ឬការនិន្ទា។ នេះគឺជាភាពមានបានខាងផ្លូវចិត្ត ដែលទ្រព្យសម្បត្តិរាប់លានក៏មិនអាចទិញបាន។

៥. ការយល់ដឹងពីតម្លៃនៃជីវិត និងការសន្សំកុសល

ពេលដែលយើង «ស្រឡាញ់ជីវិត» និងចង់បានសេចក្តីសុខ យើងត្រូវតែហ៊ានបដិសេធរាល់ទង្វើណាដែលនាំឱ្យជីវិតធ្លាក់ចុះ។ ការរៀនសូត្រពីគាថានេះ ជួយជំរុញទឹកចិត្តយើងឱ្យងាកមកសន្សំតែអំពើល្អ (កុសលធម៌) និងរក្សាសេចក្តីថ្លៃថ្នូរសម្រាប់ជាទីពឹងដល់ខ្លួនឯង។

សរុបសេចក្តីមក ការសិក្សាព្រះគាថានិងសាច់រឿងនេះ គឺជាការបំពាក់នូវ «អាវក្រោះបញ្ញា» ដើម្បីការពារខ្លួនយើងពីអន្ទាក់នៃសេចក្តីវិនាស និងជួយតម្រង់ទិសជីវិតឱ្យដើរលើផ្លូវត្រូវ។