បុញ្ញកិរិយាវត្ថុ ១០

ការសាងបុណ្យ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា មាន ១០ ប្រការ ដែលហៅថា (បុញ្ញកិរិយាវត្ថុ ១០)។

1. ទានមយ (ការបរិច្ចាគ): ការសាងបុណ្យដោយការឲ្យ ឬការចែករំលែកទ្រព្យសម្បត្តិ ចំណេះដឹង ពេលវេលា ឬកម្លាំងកាយ ដើម្បីជួយសង្គ្រោះអ្នកដទៃដោយសេចក្ដីជ្រះថ្លា។

2. សីលមយ (ការរក្សាសីល): ការសាងបុណ្យដោយការរក្សាកាយ និងវាចាឲ្យបរិសុទ្ធ មិនបៀតបៀនអ្នកដទៃ (ដូចជាការសមាទានសីល ៥ ឬសីល ៨ ជាដើម)។

3. ភាវនាមយ (ការចម្រើនភាវនា): ការសាងបុណ្យដោយការអប់រំចិត្តឲ្យស្ងប់ (សមថកម្មដ្ឋាន) និងការពិចារណាឲ្យកើតបញ្ញាឃើញការពិតនៃធម្មជាតិ (វិបស្សនាកម្មដ្ឋាន)។

4. អបចាយនមយ (ការគោរព): ការសាងបុណ្យដោយការប្រព្រឹត្តឱនលំទោន សំពះគោរពចំពោះព្រះរតនត្រ័យ មាតាបិតា គ្រូបាធ្យាយ អ្នកមានគុណធម៌ និងចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ។

5. វេយ្យាវច្ចមយ (ការបម្រើ ឬជួយយកអាសា): ការសាងបុណ្យដោយការជួយខ្នះខ្នែងបំពេញការងារសង្គម ការងារក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ឬជួយយកអាសាអ្នកដទៃក្នុងកិច្ចការដែលត្រឹមត្រូវ។

6. បត្តិទានមយ (ការផ្សាយកុសល): ការសាងបុណ្យដោយការឧទ្ទិស ឬចែករំលែកចំណែកបុណ្យកុសលដែលខ្លួនបានធ្វើរួចហើយ ទៅដល់ញាតិសន្តានដែលបានចែកឋាន ឬសព្វសត្វទាំងពួង។

7. បត្តានុមោទនាមយ (ការអនុមោទនា): ការសាងបុណ្យដោយការមានចិត្តត្រេកអរ គាំទ្រ និងអនុមោទនានូវបុណ្យកុសល ឬសេចក្ដីល្អដែលអ្នកដទៃបានធ្វើ ដោយគ្មានសេចក្ដីច្រណែននិន្ទា (ការថាសាធុ)។

8. ធម្មស្សវនមយ (ការស្ដាប់ធម៌): ការសាងបុណ្យដោយការចូលចិត្តស្ដាប់ព្រះធម៌ ស្ដាប់ដំបូន្មានល្អៗ ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹង និងបញ្ញា។

9. ធម្មទេសនាមយ (ការសម្ដែងធម៌): ការសាងបុណ្យដោយការចែករំលែកធម៌ ពន្យល់ណែនាំ ផ្ដល់ដំបូន្មានល្អៗ និងប្រាប់ផ្លូវត្រូវដល់អ្នកដទៃ។

10. ទិដ្ឋុជ្ជុកម្ម (ការធ្វើសេចក្ដីយល់ឃើញឲ្យត្រង់): ការសាងបុណ្យដោយការតម្រង់ទិដ្ឋិ ឬសេចក្ដីយល់ឃើញឲ្យបានត្រឹមត្រូវ (សម្មាទិដ្ឋិ) គឺការជឿលើកម្មនិងផលនៃកម្ម ជឿថាធ្វើល្អបានល្អ ធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់។

------------------------------