ប្រវត្តិសង្ខេបនៃកីឡាល្បុក្កតោខ្មែរ
ល្បុក្កតោ ឬ គុនល្បុក្កតោ គឺជាសិល្បៈគុនបុរាណរបស់ខ្មែរ ដែលតាមកំណត់ត្រារបស់ UNESCO មានប្រភពកំណើតតាំងពី សតវត្សទី១ គ.ស.។ ទោះជាយ៉ាងណា ការកំណត់កាលបរិច្ឆេទនេះ គួរយល់ថាជាប្រពៃណីប្រវត្តិសាស្ត្រដែលត្រូវបានបន្តតាមមាត់ និងការបង្រៀនពីគ្រូទៅសិស្ស មិនមែនជាភស្តុតាងថេរដែលបញ្ជាក់ពីថ្ងៃកំណើតជាក់លាក់នៃគុននេះទេ។ ដើមឡើយ វាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការពារខ្លួន ការបណ្តុះកម្លាំងរាងកាយ និងការរៀបចំអ្នកប្រយុទ្ធ។ UNESCO – Kun Lbokator
ល្បុក្កតោមិនមែនមានតែបច្ចេកទេសវាយប្រហារប៉ុណ្ណោះទេ។ វារួមបញ្ចូលការប្រើដៃ ជើង កែង ជង្គង់ ការចាប់បោក និងការប្រើអាវុធប្រពៃណីមួយចំនួន។ ការហ្វឹកហាត់ក៏ផ្តោតលើវិន័យ សីលធម៌ ការគោរពធម្មជាតិ និងការប្រព្រឹត្តខ្លួនឱ្យសមរម្យក្នុងសង្គម។ ក្នុងពិធីបុណ្យ និងពិធីប្រពៃណី ល្បុក្កតោអាចត្រូវបានសម្តែងជាមួយរបាំ តន្ត្រី និងចំណេះដឹងឱសថបុរាណ ដែលបង្ហាញថាវាជាផ្នែកមួយនៃជីវិតសង្គម និងវប្បធម៌ខ្មែរ។ UNESCO – Decision 17.COM 7.B.1
ក្នុងសម័យទំនើប ល្បុក្កតោបានផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនក្នុងរង្វង់គ្រួសារ និងសហគមន៍ ទៅជាការបណ្តុះបណ្តាលតាមសាលា ក្លឹប សិក្ខាសាលា និងការប្រកួតកីឡា។ សហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០០៤ ដើម្បីជួយរៀបចំការហ្វឹកហាត់ ការប្រកួត ការស្រាវជ្រាវ និងការចងក្រងបច្ចេកទេស។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ ល្បុក្កតោត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីសារពើភណ្ឌបេតិកភណ្ឌអរូបីរបស់កម្ពុជា។ UNESCO – Decision 17.COM 7.B.1
ការរីកចម្រើនសំខាន់បំផុតមួយបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ នៅពេល UNESCO សម្រេចចុះបញ្ចូល “Kun Lbokator, traditional martial arts in Cambodia” ក្នុងបញ្ជីតំណាងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់មនុស្សជាតិ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះ ល្បុក្កតោត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយកាន់តែទូលំទូលាយក្នុងចំណោមកុមារ យុវជន កីឡាករ និងសាធារណជន ហើយក៏ត្រូវបានអភិវឌ្ឍឱ្យមានទម្រង់ជាកីឡាប្រកួតទំនើប ខណៈពេលដែលនៅតែរក្សាឫសគល់ ប្រពៃណី និងតម្លៃសីលធម៌ខ្មែរ។ ក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជា
#កីឡាប្រដាល់ #ល្បុកតោ #គុណខ្មែរ #sports










