ឆាណាក្យា (Chanakya) គឺជាកំពូលអ្នកប្រាជ្ញ ទស្សនវិទូ ទីប្រឹក្សានយោបាយ និងជាសេដ្ឋវិទូដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥណ្ឌាបុរាណ។ លោកមានតួនាទីសំខាន់បំផុតក្នុងការបង្កើត និងពង្រីកចក្រភពមោរិយៈ (Maurya Empire) កាលពីប្រមាណជាង ៣០០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ។

 ឆាណាក្យា (Chanakya) គឺជាកំពូលអ្នកប្រាជ្ញ ទស្សនវិទូ ទីប្រឹក្សានយោបាយ និងជាសេដ្ឋវិទូដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥណ្ឌាបុរាណ។ លោកមានតួនាទីសំខាន់បំផុតក្នុងការបង្កើត និងពង្រីកចក្រភពមោរិយៈ (Maurya Empire) កាលពីប្រមាណជាង ៣០០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ។ខាងក្រោមនេះជាចំណុចសំខាន់ៗដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាកំពូលអ្នកប្រាជ្ញ៖

១. ស្ថាបនិកនៅពីក្រោយខ្នងនៃចក្រភព

អ្នកបង្កើតស្តេច៖ ឆាណាក្យា គឺជាគ្រូបង្វឹក និងជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់យុវជនម្នាក់ឈ្មោះ ចន្ទ្រគុប្ត មោរិយៈ (Chandragupta Maurya)។

ការរំលំរាជវង្សចាស់៖ លោកបានប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រដ៏វៃឆ្លាត ដើម្បីជួយ ចន្ទ្រគុប្ត រំលំរាជវង្សនន្ទៈ (Nanda Dynasty) ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងដ៏មានអំណាច ប៉ុន្តែពុករលួយ។

បង្រួបបង្រួមឥណ្ឌា៖ លោកបានជួយពង្រីកទឹកដី និងបង្រួបបង្រួមតំបន់ភាគច្រើននៃអនុទ្វីបឥណ្ឌាឱ្យស្ថិតនៅក្រោមរជ្ជកាលតែមួយ។ 

២. ស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ដ៏ល្បីល្បាញ

ឆាណាក្យា បានបន្សល់ទុកនូវសៀវភៅយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានឥទ្ធិពលចំនួនពីរ ដែលនៅតែត្រូវបានគេយកមកសិក្សារហូតដល់សព្វថ្ងៃ៖

អសាសាស្ត្រ (Arthashastra): ជាគម្ពីរវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច យុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ។ វាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសៀវភៅណែនាំដ៏ល្អបំផុតមួយសម្រាប់អ្នកដឹកនាំប្រទេស។

៣. ឈ្មោះផ្សេងៗរបស់លោក

កោដិល្យ (Kautilya): ជាឈ្មោះដែលលោកប្រើប្រាស់ក្នុងការតែងនិពន្ធគម្ពីរ «អសាសាស្ត្រ»។

 វិស្ណុគុប្ត (Vishnugupta): ជាឈ្មោះពិតរបស់លោកដែលឪពុកម្តាយបានដាក់ឱ្យពីកំណើត។

 ៤. ទស្សនវិជ្ជាលេចធ្លោ

ឆាណាក្យា ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមនុស្សតថនិយម (Realist)។ លោកជឿជាក់លើលទ្ធផលជាធំ និងការប្រើប្រាស់ប្រាជ្ញាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ជាជាងការរំពឹងលើព្រះលិខិត។ សព្វថ្ងៃនេះ ជនជាតិឥណ្ឌាតែងតែប្រៀបប្រដូចលោកទៅនឹងលោក ម៉ាគីយ៉ាវើលី (Machiavelli) របស់អ្នកប្រាជ្ញបស្ចិមប្រទេស ដោយសារតែយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយដ៏មុតស្រួច និងហ្មត់ចត់របស់លោក។ចុចអានបន្ត... https://en.wikipedia.org/wiki/Chanakya

 

Download