Le Monde៖ ប្រាំពីរខែគ្មានការប្រយុទ្ធ ប៉ុន្តែស្លាកស្នាមនៃជម្លោះនៅតែបន្តលើទឹកដី និងជីវិតប្រជាជនកម្ពុជា

 Le Monde៖ ប្រាំពីរខែគ្មានការប្រយុទ្ធ ប៉ុន្តែស្លាកស្នាមនៃជម្លោះនៅតែបន្តលើទឹកដី និងជីវិតប្រជាជនកម្ពុជា

ប្រាំពីរខែក្រោយការប្រយុទ្ធបានស្ងប់ស្ងាត់ ស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនៅមិនទាន់វិលត្រឡប់ទៅរកប្រក្រតីភាពឡើយ។ ផ្ទះសម្បែងត្រូវបានបំផ្លាញ ប្រជាពលរដ្ឋរាប់ម៉ឺននាក់មិនទាន់អាចត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួន កុងតឺន័ររារាំងផ្លូវ និងទីតាំងមួយចំនួននៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធាថៃ។

នេះជារូបភាពដែលសារព័ត៌មានបារាំង Le Monde បានរាយការណ៍ពីតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា ក្នុងអត្ថបទចុះថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមចំណងជើង «Au Cambodge, malgré sept mois sans combat, les vies bouleversées par le conflit à la frontière thaïlandaise» ឬ «នៅកម្ពុជា ទោះបីប្រាំពីរខែគ្មានការប្រយុទ្ធក៏ដោយ ជីវិតប្រជាជននៅតែរងការប្រែប្រួលដោយជម្លោះនៅព្រំដែនថៃ»។ អត្ថបទបង្ហាញថា ការឈប់បាញ់មិនទាន់មានន័យថា ផលវិបាកនៃជម្លោះបានបញ្ចប់នោះទេ។

ស្ពានជ័យជម្នះ៖ ពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតភ្ជាប់ ទៅជាស្លាកស្នាមនៃសង្គ្រាម

នៅតំបន់ថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់ Le Monde បានធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៥៥ ដែលតភ្ជាប់ពីពោធិ៍សាត់ទៅតំបន់ព្រំដែន។ ផ្លូវនេះត្រូវបានសម្ពោធនៅឆ្នាំ២០២០ និងធ្លាប់ត្រូវបានចាត់ទុកជាច្រកថ្មីមួយតភ្ជាប់កម្ពុជាជាមួយថៃ ដើម្បីជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ប៉ុន្តែរូបភាពបច្ចុប្បន្នបានប្រែប្រួលទាំងស្រុង។ Le Monde រាយការណ៍ថា នៅចុងផ្លូវនោះ ស្ពានជ័យជម្នះ ដែលត្រូវបានវាយប្រហារដោយយន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់ថៃក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នៅតែជាគំនរបាក់បែក និងដាច់ជាពីរ។

ស្ពានដែលធ្លាប់ជានិមិត្តរូបនៃការតភ្ជាប់ ពាណិជ្ជកម្ម និងការបើកចំហរវាងប្រទេសទាំងពីរ បានក្លាយទៅជាស្លាកស្នាមរូបវន្តមួយនៃផលវិបាកពីជម្លោះ។

កុងតឺន័រ ទង់ជាតិ និងទីតាំងយោធាថៃនៅលើដី

ការខូចខាតមិនបញ្ចប់ត្រឹមស្ពានជ័យជម្នះឡើយ។

Le Monde រាយការណ៍ថា មុនទៅដល់ច្រកព្រំដែនថ្មដា ផ្លូវត្រូវបាន យោធាថៃរារាំង។ មានកុងតឺន័រប្រមាណជាង១០ ដែលខ្លះគ្របដោយទង់ជាតិថៃ ដាក់រារាំងមិនឱ្យធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់។

ទាហានកម្ពុជាម្នាក់ដែល Le Monde បានដកស្រង់សម្តីអះអាងថា៖ «នៅទីនេះ ថៃបានរុលចូលប្រហែល ៨០០ ម៉ែត្រចូលក្នុងទឹកដីរបស់យើង»។ អត្ថបទក៏ពិពណ៌នាថា នៅពីលើកុងតឺន័រ មានទីតាំងការពារពីរនៅពីក្រោយបាវខ្សាច់ និងមានលួសបន្លាគ្របពីលើ ខណៈកាមេរ៉ាសង្កេតការណ៍តាមដានតំបន់ជុំវិញ។

អត្ថបទក៏កត់សម្គាល់ថា កម្ពុជាបានចោទថៃពីការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់លើផ្នែកមួយនៃទឹកដីកម្ពុជា ហើយកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានធ្វើការតវ៉ាចំពោះអ្វីដែលកម្ពុជាហៅថា «ការរំលោភបំពានជាបន្តបន្ទាប់» លើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។

ផ្ទះនៅទីនោះ ប៉ុន្តែម្ចាស់ផ្ទះមិនអាចត្រឡប់ទៅវិញ

រឿងរ៉ាវរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែល Le Monde បានជួប បង្ហាញពីផលប៉ះពាល់របស់ជម្លោះលើជីវិតមនុស្សយ៉ាងច្បាស់។

នៅបឹងត្រកួន ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ធៀង រិទ្ធី មិនបានឃើញផ្ទះរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ផ្ទះរបស់គាត់ស្ថិតនៅប្រមាណ២០០ម៉ែត្រពីព្រំដែន ហើយ Le Monde រាយការណ៍ថា បច្ចុប្បន្នតំបន់នោះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ថៃ។

បន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ កុងតឺន័រត្រូវបានដាក់រារាំងផ្លូវ ដែលធ្វើឱ្យតំបន់មួយផ្នែកមិនអាចចូលទៅដល់បាន។ លោក រិទ្ធី ប្រាប់ Le Monde ថា៖ «ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ អ្នកមិនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់អ្នកបានទៀតទេ»។

លោក និងគ្រួសារបានចាកចេញដោយប្រញាប់ប្រញាល់ក្រោមសំឡេងកាំភ្លើងធំ ដោយយកបានតែសម្លៀកបំពាក់មួយចំនួន និងឯកសារអត្តសញ្ញាណ។ គ្រួសាររបស់គាត់ត្រូវបានផ្លាស់ទៅរស់នៅភូមិបណ្តោះអាសន្ន ដែល Le Monde ពិពណ៌នាថាមានផ្ទះតូចៗជាច្រើនសង់ជាជួរ សម្រាប់គ្រួសារដែលមិនអាចត្រឡប់ទៅលំនៅឋានដើមវិញ។

ផ្ទះត្រូវបំផ្លាញ និងដីត្រូវឈូសឆាយសម្រាប់ទីតាំងយោធា

កាន់តែគួរឱ្យកត់សម្គាល់ Le Monde រាយការណ៍ថា លោក Rithy បានឃើញតាមរូបភាពដែលផ្សព្វផ្សាយពីភាគីថៃថា ផ្ទះគ្រួសាររបស់គាត់ត្រូវបានបំផ្លាញ ហើយតំបន់ត្រូវបានឈូសឆាយដើម្បីទុកកន្លែងសម្រាប់ទីតាំងយោធា។

អត្ថបទក៏យោងទៅអង្គការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា LICADHO ដែលបានចងក្រងឯកសារអំពីការបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលក្រោយបទឈប់បាញ់។

ចំណុចនេះបង្ហាញថា ផលប៉ះពាល់លើប្រជាពលរដ្ឋមិនមានត្រឹមតែក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធទេ។ សម្រាប់គ្រួសារមួយចំនួន ទោះការបាញ់បានស្ងប់ក៏ដោយ ក៏ផ្ទះ និងជីវភាពដែលពួកគេធ្លាប់មានមិនទាន់អាចទទួលបានមកវិញ។

ប្រជាពលរដ្ឋជាង ២០,០០០ នាក់នៅតែមិនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះ

Le Monde រាយការណ៍ដោយយោងតាមភ្នំពេញថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាជាង ២០,០០០ នាក់ នៅមិនទាន់អាចត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួនបាន ជាពិសេសនៅតំបន់ព្រំដែនចំនួនបីក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

អត្ថបទរាយការណ៍ថា អាជ្ញាធរខេត្តកត់ត្រា កុងតឺន័រ ៦៣ ដែលត្រូវបានប្រើជារបាំងជុំវិញភូមិជោគជ័យ ធ្វើឱ្យតំបន់នោះមិនអាចចូលបាន និងកុងតឺន័រ ២៦ ទៀតនៅបឹងត្រកួន។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានហៅតំបន់ទាំងនេះថាជា «តំបន់ដែលត្រូវបានឈ្លានពាន»។

Le Monde ក៏បានបង្ហាញជំហររបស់ភាគីថៃដែលបដិសេធការចោទប្រកាន់របស់កម្ពុជា និងអះអាងថាទីតាំងទាំងនោះស្ថិតក្នុងទឹកដីថៃ។ ការបញ្ចូលជំហរនេះក្នុងអត្ថបទបង្ហាញថា បញ្ហាទឹកដីនៅតែជាប្រធានបទដែលភាគីទាំងពីរជំទាស់គ្នា ខណៈប្រជាពលរដ្ឋនៅតែទទួលរងផលប៉ះពាល់។

ភូមិខូចខាត សាលារៀនមានស្នាមគ្រាប់ និងកុមាររស់នៅជាមួយស្លាកស្នាមសង្គ្រាម

នៅវត្តតាមាន់សែនជ័យ Le Monde បានឃើញរូបភាពមួយទៀតនៃផលវិបាកពីការប្រយុទ្ធ។ អត្ថបទរាយការណ៍ថា ប្រមាណ ៨០% នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងភូមិ បានរងការខូចខាតក្នុងការប្រយុទ្ធខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។

នៅសាលារៀនក្បែរនោះ ដំបូលបាក់បែក ជញ្ជាំងមានស្នាមគ្រាប់ ហើយសៀវភៅសិក្សារបស់កុមារនៅរាយប៉ាយក្នុងគំនរបាក់បែក។

អ្នកស្រុកម្នាក់ដែលបានបើកហាងរបស់ខ្លួនឡើងវិញក្រោយបទឈប់បាញ់ ប្រាប់ Le Monde ថា នាងនៅតែមិនហ៊ានទៅដេកក្នុងផ្ទះខាងក្រោយហាងទេ។ នាងនិយាយថា ស្ទើររាល់ថ្ងៃឃើញដ្រូន ហើយពេលខ្លះឮសំឡេងយន្តហោះ។ កូនប្រុសរបស់នាងត្រូវទៅរៀននៅទីតាំងផ្សេង ហើយនាងនិយាយថា ទោះព្យាយាមរស់នៅដូចធម្មតា ក៏ការភ័យខ្លាចនៅតែមាន។

គ្មានការប្រយុទ្ធ មិនមានន័យថាមានសន្តិភាពពេញលេញ

ការរាយការណ៍របស់ Le Monde បង្ហាញរូបភាពមួយដែលសំខាន់៖ ការស្ងប់ស្ងាត់របស់អាវុធមិនស្មើនឹងការវិលត្រឡប់ទៅរកប្រក្រតីភាពឡើយ។

នៅលើដី មានស្ពានដែលត្រូវបានវាយប្រហារដោយ F-16 និងនៅតែបាក់បែក មានផ្ទះនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលដែលរងការបំផ្លាញ មានកុងតឺន័ររារាំងផ្លូវ មានប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនអាចចូលទៅកាន់ផ្ទះរបស់ខ្លួន និងមានគ្រួសាររាប់ម៉ឺននាក់ដែលនៅតែរស់នៅឆ្ងាយពីលំនៅឋានដើមរបស់ពួកគេ។

ដូច្នេះ អ្វីដែលការរាយការណ៍ពីទីតាំងជាក់ស្តែងនេះធ្វើឱ្យឃើញ មិនមែនត្រឹមតែរឿងរ៉ាវនៃការប្រយុទ្ធកាលពីឆ្នាំ២០២៥ទេ ប៉ុន្តែជាផលវិបាកដែលនៅតែបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៦៖ ទឹកដីដែលមានការជំទាស់អំពីការគ្រប់គ្រង ផ្ទះដែលម្ចាស់មិនអាចត្រឡប់ ស្ពាននិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលត្រូវបានបំផ្លាញ និងប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅតែរង់ចាំថ្ងៃអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។

ប្រាំពីរខែគ្មានការប្រយុទ្ធ អាចមានន័យថាកាំភ្លើងបានស្ងប់ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនដែលបានបាត់បង់ផ្ទះ ជីវភាព និងសិទ្ធិចូលទៅកាន់លំនៅឋានរបស់ខ្លួន ផលវិបាកនៃជម្លោះនៅមិនទាន់បញ្ចប់ឡើយ។

https://www.lemonde.fr/international/article/2026/08/02/au-cambodge-malgre-sept-mois-sans-combat-les-vies-bouleversees-par-le-conflit-a-la-frontiere-thailandaise_6737253_3210.html