«ភាគទី៤»
គ្រូគង្វាល់ ដាវីឌ ដឺ ស៊ីលវ៉ា បានព្យាយាមដេញដោលដោយប្រើប្រព័ន្ធតុលាការមកប្រៀបធៀប។ លោកលើកឡើងថា ប្រសិនបើពុទ្ធសាសនានិយាយថា អ្វីៗកើតរលត់ទៅតាមខន្ធ ៥ ហើយគ្មានព្រលឹងអចិន្ត្រៃយ៍ទេ នោះមានន័យថា «អ្នកសាងបាប» នៅជាតិនេះ បានរលាយបាត់ទៅហើយ ចំណែកឯ «អ្នកទៅរងទុក្ខនៅនរក» ក្នុងជាតិក្រោយ គឺជាមនុស្សម្នាក់ផ្សេងទៀត។ លោកចោទថា នេះជាប្រព័ន្ធអយុត្តិធម៌បំផុត ព្រោះអ្នកធ្វើបាបមិនមែនជាអ្នកទទួលទោសពិតប្រាកដ។
ព្រះភិក្ខុ គុណានន្ទៈ បានឆ្លើយតបដោយប្រើតក្កវិជ្ជានៃ «ខ្សែញាណកម្ម» ។ ព្រះអង្គបានចោទសួរត្រឡប់ទៅវិញថា៖ «ប្រសិនបើបុរសម្នាក់បានលួចផ្លែស្វាយរបស់អ្នកដទៃតាំងពីវានៅជាគ្រាប់ រហូតដល់គ្រាប់នោះដុះចេញជាដើមមានផ្លែ តើបុរសនោះអាចដោះសារថាខ្លួនមិនបានលួចផ្លែស្វាយនៅលើដើមនោះបានទេ?» ព្រះអង្គពន្យល់ថា ទោះបីរូបកាយប្រែប្រួល និងគ្មានព្រលឹងថេរ (អនត្តា) តែខ្សែស្រឡាយនៃហេតុនិងផលរបស់កម្ម មិនត្រូវបានកាត់ដាច់ឡើយ គឺវាបន្តឥទ្ធិពលទៅជាតិមុខដូចជាផ្លែស្វាយដែលដុះចេញពីគ្រាប់ដែលគេបានលួចដាំដូច្នោះដែរ។
ភាគីគ្រិស្តសាសនាបានលើកឡើងថា ប្រសិនបើគ្មានព្រះជាម្ចាស់ជា «ចៅក្រមដ៏កំពូល» ចាំបែងចែកសេចក្តីល្អនិងសេចក្តីអាក្រក់ទេ នោះច្បាប់កម្មផលគ្រាន់តែជាច្បាប់គ្មានវិញ្ញាណមួយប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេសួរថា តើច្បាប់កម្មផលអាចដឹងដោយរបៀបណាថា ត្រូវទម្លាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើមនុស្សម្នាក់ឱ្យចំពេល និងចំកន្លែង បើគ្មានទិសដៅ ឬបំណងប្រាជ្ញារបស់ព្រះជាម្ចាស់បញ្ជាពីលើ?
ព្រះភិក្ខុ គុណានន្ទៈ បានវាយបកទៅលើ «ភាពឥតខ្ចោះ» របស់ព្រះជាម្ចាស់វិញ។ ព្រះអង្គបានលើកឡើងថា ប្រសិនបើពិភពលោកនេះត្រូវបានរចនាដោយព្រះដ៏មានប្រាជ្ញាញាណ និងមេត្តាបំផុត ហេតុអ្វីបានជាទ្រង់បង្កើតឱ្យមានសត្វសាហាវចាំស៊ីសាច់គ្នាជាអាហារ? ហេតុអ្វីបានជាទ្រង់បង្កើតមេរោគ និងជំងឺរាតត្បាតមកសម្លាប់មនុស្សលោក? ព្រះអង្គវែកញែកថា ការយល់ថាគ្រប់យ៉ាងជាបំណងរបស់ព្រះ ធ្វើឱ្យព្រះក្លាយជាប្រភពនៃសេចក្តីអាក្រក់។ ផ្ទុយទៅវិញ ពុទ្ធសាសនាយល់ថា ទុក្ខវេទនាទាំងឡាយកើតពីកម្មរបស់សត្វលោកខ្លួនឯង ដែលជាការពន្យល់ប្រកបដោយហេតុផល និងយុត្តិធម៌ជាង។
ភាគីគ្រិស្តសាសនាបានរិះគន់ថា គោលដៅ «ព្រះនិព្វាន» របស់ពុទ្ធសាសនា គឺជាការបង្រៀនឱ្យមនុស្សលះបង់ក្តីសង្ឃឹម ព្រោះវាជាការរលត់ទៅសូន្យឈឹង មិនខុសពីការសម្លាប់ខ្លួនខាងផ្លូវវិញ្ញាណឡើយ។ ពួកគេបានលើកឡើងថា ការសង្គ្រោះ របស់ព្រះយេស៊ូវ ទើបជាសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ ព្រោះព្រះអង្គបានលះបង់ព្រះជន្មដើម្បីលាងបាបកម្មឱ្យមនុស្សជាតិ និងនាំពួកគេទៅកាន់ស្ថានសួគ៌។
ព្រះភិក្ខុ គុណានន្ទៈ បានពន្យល់វែកញែកយ៉ាងច្បាស់ថា ព្រះនិព្វានមិនមែនជា «ឧច្ឆេទដិដ្ឋិ» (ការយល់ថាសូន្យ) នោះទេ តែវាជាសភាវៈរំដោះខ្លួនចេញពីភាពជាទាសករនៃតណ្ហានិងកិលេស។ ព្រះអង្គបានរិះគន់គំនិតរឿង «ការលាងបាបជំនួស» ដោយលើកឡើងថា វានាំឱ្យមនុស្សខ្វះការទទួលខុសត្រូវ និងបាត់បង់ស្វ័យភាព។ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់អាចធ្វើអាក្រក់ពេញមួយជីវិត ហើយអាចរួចបាបបានត្រឹមតែការជឿ និងអង្វរករព្រះនៅនាទីចុងក្រោយ នោះសីលធម៌សង្គមនឹងត្រូវចុះខ្សោយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ផ្លូវអរិយមគ្គរបស់ពុទ្ធសាសនា បង្រៀនឱ្យមនុស្សពឹងផ្អែកលើការអភិវឌ្ឍ «សីល សមាធិ បញ្ញា» របស់ខ្លួនឯង ដែលជាការរំដោះទុក្ខប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងយុត្តិធម៌បំផុត។
នេះជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ខ្លាំងបំផុតរបស់ព្រះភិក្ខុ គុណានន្ទ។ ព្រះអង្គបានបង្ហាញភស្តុតាងដែលដកស្រង់ចេញពីគម្ពីរសញ្ញាចាស់ និងគម្ពីរសញ្ញាថ្មី ដើម្បីបង្ហាញពីភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នានៃចរិតលក្ខណៈរបស់ព្រះ។ ព្រះអង្គចោទសួរថា៖ «នៅក្នុងគម្ពីរចាស់ ព្រះជាម្ចាស់បង្ហាញព្រះហឫទ័យក្រោធខឹង ប្រកាសសង្គ្រាម និងបញ្ជាឱ្យសម្លាប់មនុស្សក្រៅសាសនា (សូម្បីតែក្មេងនិងស្ត្រី)។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងគម្ពីរថ្មី ព្រះយេស៊ូវបែរជាបង្រៀនឱ្យមានសេចក្តីស្រឡាញ់ និងការអត់ឱនទៅវិញ។ តើព្រះជាម្ចាស់ពិតប្រាកដប្រែប្រួលចិត្តលឿនយ៉ាងនេះឬ?»
លោកគ្រូគង្វាល ដឺ ស៊ីលវ៉ា បានព្យាយាមពន្យល់តាមបែបទេវវិទ្យា ថា គម្ពីរសញ្ញាចាស់ជាដំណាក់កាលដែលមនុស្សជាតិស្ថិតក្នុងភាពព្រៃផ្សៃ ដូច្នេះព្រះជាម្ចាស់ត្រូវប្រើវិន័យធ្ងន់ធ្ងរ និងច្បាប់តឹងរ៉ឹងដើម្បីគ្រប់គ្រង។ លុះដល់សម័យគម្ពីរសញ្ញាថ្មី មនុស្សមានការយល់ដឹងច្រើន ព្រះអង្គក៏បានបញ្ជូនព្រះយេស៊ូវមកដើម្បីនាំសារនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ និងសេចក្តីសង្គ្រោះ។ ភាគីគ្រីស្តពន្យល់ថា នេះមិនមែនជាភាពផ្ទុយគ្នាទេ តែជា «ការវិវត្តនៃកិច្ចការរបស់ព្រះ»។
ភាគីគ្រីស្តបានលើកឡើងថា ពុទ្ធសាសនិកហាក់ដូចជាមនុស្សកំព្រា និងឯកោ ព្រោះនៅពេលជួបវិបត្តិ ទុក្ខសោក ឬជំងឺដង្កាត់ ពួកគេគ្មានអ្នកណាម្នាក់ដែលអាចជួយសង្គ្រោះពិតប្រាកដឡើយ (ដោយសារព្រះពុទ្ធចូលនិព្វានបាត់ទៅហើយ)។ ផ្ទុយទៅវិញ គ្រីស្តសាសនិកមានព្រះជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះជន្មរស់ ដែលតែងតែស្តាប់ពាក្យអធិស្ឋាន និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់ពួកគេគ្រប់វិនាទី។
ព្រះភិក្ខុ គុណានន្ទ បានបកស្រាយយ៉ាងមុតមាំថា ការអធិស្ឋានសុំឱ្យអំណាចខាងក្រៅមកជួយ គឺជាសញ្ញានៃភាពទន់ជ្រាយខាងស្មារតី។ ព្រះអង្គបានលើកព្រះពុទ្ធដីកាថា «អត្តា ហិ អត្តនោ នាថោ» (ខ្លួនទីពឹងខ្លួន)។ មនុស្សត្រូវតែជាអ្នកដោះស្រាយបញ្ហារបស់ខ្លួនតាមរយៈការប្រើប្រាស់បញ្ញា សតិ និងការសាងកម្មជាកុសល។ ព្រះអង្គបានចោទសួរដេញដោលថា៖ «ចុះបើការអធិស្ឋានមានប្រសិទ្ធភាពពិតមែន ហេតុអ្វីបានជាគ្រីស្តសាសនិករាប់ពាន់នាក់នៅតែធ្លាក់ខ្លួនឈឺ ស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម និងជួបគ្រោះធម្មជាតិដូចមនុស្សទូទៅដែរ? បើព្រះស្តាប់ការសុំ ហេតុអ្វីព្រះមិនប្រោសពួកគេទាំងអស់គ្នាទៅ?»
