លោកុត្តរធម៌ (ធម៌ដែលរំលងផុតចាកលោក ឬធម៌សម្រាប់កាត់ផ្តាច់កិលេស) មាន ៩ ប្រការ បែងចែកជា ៣ ក្រុមធំៗគឺ មគ្គ៤ ផល៤ និងព្រះនិព្វាន១

 លោកុត្តរធម៌ (ធម៌ដែលរំលងផុតចាកលោក ឬធម៌សម្រាប់កាត់ផ្តាច់កិលេស) មាន ៩ ប្រការ បែងចែកជា ៣ ក្រុមធំៗគឺ មគ្គ៤ ផល៤ និងព្រះនិព្វាន១


ក. មគ្គ ៤ (ផ្លូវ ឬការប្រព្រឹត្តដើម្បីកាត់ផ្តាច់កិលេស)

មគ្គ គឺជាសភាវៈនៃការលះបង់កិលេស និងការកាត់ផ្តាច់នូវសញ្ញោជនៈ (ចំណងកិលេស) តាមលំដាប់ថ្នាក់៖

១. សោតាបត្តិមគ្គ៖ ផ្លូវដែលឈានទៅដល់ការកាត់ផ្តាច់កិលេសថ្នាក់ដំបូង (បានសម្រេចជាព្រះសោតាបន្ន)។

២. សកទាគាមិមគ្គ៖ ផ្លូវដែលឈានទៅដល់ការកាត់ផ្តាច់កិលេសថ្នាក់កណ្តាល ដែលធ្វើឲ្យកិលេសស្រាលស្តើង (បានសម្រេចជាព្រះសកទាគាមី)។

៣. អនាគាមិមគ្គ៖ ផ្លូវដែលឈានទៅដល់ការកាត់ផ្តាច់កិលេសជាន់ខ្ពស់ មិនត្រឡប់មកកើតក្នុងកាមលោកទៀតឡើយ (បានសម្រេចជាព្រះអនាគាមី)។

៤. អរហត្តមគ្គ៖ ផ្លូវដែលឈានទៅដល់ការកាត់ផ្តាច់កិលេសទាំងស្រុង គ្មានសេសសល់ (បានសម្រេចជាព្រះអរហន្ត)។


ខ. ផល ៤ (លទ្ធផល ឬផលដែលទទួលបានពីការសម្រេចមគ្គ)

ផល គឺជាសភាវៈនៃសេចក្តីសុខស្ងប់ដែលកើតចេញពីការកាត់ផ្តាច់កិលេសរបស់មគ្គនីមួយៗ៖

៥. សោតាបត្តិផល៖ ផលដែលទទួលបានពីសោតាបត្តិមគ្គ។

៦. សកទាគាមិផល៖ ផលដែលទទួលបានពីសកទាគាមិមគ្គ។

៧. អនាគាមិផល៖ ផលដែលទទួលបានពីអនាគាមិមគ្គ។

៨. អរហត្តផល៖ ផលដែលទទួលបានពីអរហត្តមគ្គ (សម្រេចជាព្រះអរហន្តពេញបរិបូណ៌ លែងមានការវិលវល់កើតស្លាប់ទៀតហើយ)។


គ. ព្រះនិព្វាន ១ (គោលដៅកំពូល)

៩. ព្រះនិព្វាន៖ គឺជាសភាវៈធម៌ដែលរលត់នូវសេចក្តីទុក្ខ រលត់កិលេស និងតណ្ហាទាំងពួង ហើយរួចផុតពីវដ្តសង្សារ (ការវិលវល់កើតចាស់ឈឺស្លាប់) ជាស្ថាពរ។

Previous Post Next Post