យោងតាមឯកសារដែលជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីការដោះស្រាយវិវាទបារាំង-សៀម (Franco-Siamese Settlement Accord) ចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៦ មានខ្លឹមសារសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
###១.**មាត្រា ១ (Article I)
** អនុសញ្ញាទីក្រុងតូក្យូ (Tokyo Convention) ថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៤១ ដែលត្រូវបានភាគីបារាំងបដិសេធកន្លងមក ត្រូវបានលុបចោល ហើយស្ថានភាពមុនពេលមានអនុសញ្ញានេះត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ។
* **ការផ្ទេរទឹកដី:** ទឹកដីឥណ្ឌូចិនដែលជាកម្មវត្ថុនៃអនុសញ្ញានោះ នឹងត្រូវផ្ទេរត្រឡប់ទៅឱ្យអាជ្ញាធរបារាំងវិញ តាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ក្នុងពិធីសារដែលសម្រេចបាន។
* **មាត្រា ២ (Article II):** ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញានេះ ទំនាក់ទំនងការទូតនឹងត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ ហើយទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរនឹងត្រូវគ្រប់គ្រងដោយសន្ធិសញ្ញាថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៣៧ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម និងគយថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៣៧។
* **មាត្រា ៣ (Article III):** បារាំង និងសៀម នឹងបង្កើតគណៈកម្មការសម្រុះសម្រួលមួយ ដើម្បីពិនិត្យលើការទាមទារផ្នែកជាតិសាសន៍ ភូមិសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច សម្រាប់ការកែសម្រួល ឬបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៨៩៣, ១៩០៤ និង ១៩០៧ ដែលត្រូវបានរក្សាទុកជាធរមានដោយសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៩៣៧។
---
### **២. រំលឹកឡើងវិញនូវប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៤៦ ដែលកំណត់ជោគវាសនាទឹកដីកម្ពុជា**
តើអ្នកធ្លាប់ដឹងទេថា ហេតុអ្វីបានជាទឹកដីកម្ពុជាដែលត្រូវបានរឹបអូសក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ ត្រូវប្រគល់ត្រឡប់មកវិញ? ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រនេះបានបង្ហាញពីសច្ចភាពនៃកិច្ចការទូតដ៏សំខាន់។
**ចំណុចសំខាន់ៗដែលកូនខ្មែរគួរចងចាំ៖**
* **ការលុបចោលអនុសញ្ញាឆ្នាំ ១៩៤១៖** បន្ទាប់ពីមានការចរចា សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៤៦រួច ក៏បានសម្រេចលុបចោលអនុសញ្ញាទីក្រុងតូក្យូ ដែលធ្លាប់បានកាត់ទឹកដីកម្ពុជាទៅឱ្យសៀមក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោក។
* **ការស្ដារឡើងវិញនូវភាពត្រឹមត្រូវ៖** ទឹកដីឥណ្ឌូចិន (ក្នុងនោះមានទឹកដីកម្ពុជា) ត្រូវបានផ្ទេរត្រឡប់មកស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាជ្ញាធរបារាំងវិញតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
* **មូលដ្ឋានច្បាប់រឹងមាំ៖** គណៈកម្មការសម្រុះសម្រួលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៤ និង ១៩០៧ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះកំណត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
ការយល់ដឹងពីឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ គឺជាកម្លាំងចិត្ត និងជាភស្តុតាងដ៏រឹងមាំក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់យើង។ សូមរួមគ្នាថែរក្សាមរតកដូនតា និងស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រពិតប្រាកដទាំងអស់គ្នា! 🇰🇭
#កម្ពុជា #ប្រវត្តិសាស្ត្រ #ព្រំដែនកម្ពុជា #អធិបតេយ្យភាព #CambodiaHistory #InternationalTreaty
---
