**ទសពិធរាជធម៌** គឺជាធម៌សម្រាប់អ្នកដឹកនាំ ឬអ្នកគ្រប់គ្រងអនុវត្តន៍ ដើម្បីឱ្យទទួលបានសេចក្តីសុខ និងការរីកចម្រើន។
### ១. ទាន (ការឱ្យ)
សប្បុរសធម៌ ការចែករំលែក និងការជួយសង្គ្រោះដល់អ្នកដែលខ្វះខាត។ ក្នុងនាមជាអ្នកដឹកនាំ គឺសំដៅលើការផ្តល់នូវសុខុមាលភាព និងធនធានដល់ប្រជារាស្ត្រ។
### ២. សីល (ការរក្សាកាយវាចាចិត្ត)
ការមានមារយាទល្អ បរិសុទ្ធស្អាតស្អំ មិនប្រព្រឹត្តអំពើអបាយមុខ ឬការរំលោភបំពានសិទ្ធិអ្នកដទៃ។
### ៣. បរិច្ចាគ (ការលះបង់)
ការលះបង់ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីប្រយោជន៍រួម។ ហ៊ានលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ពេលវេលា ឬសេចក្តីសុខផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីជាតិ និងសង្គម។
### ៤. អាជ្ជវៈ (ភាពត្រង់)
ភាពស្មោះត្រង់ មិនវៀចវេរ មិនភូតភរ កុហកបោកប្រាស់។ ការកាន់ខ្ជាប់នូវសច្ចធម៌ចំពោះខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ។
### ៥. មទ្ទវៈ (ភាពទន់ភ្លន់)
ការមានចរិតរាបសារ មិនអួតអាង មិនរឹងរូស ឬច្រងេងច្រងាំង។ ការប្រើសម្តី និងកាយវិការដែលគួរឱ្យគោរព និងស្រឡាញ់។
### ៦. តបៈ (ការដុតកំដៅកិលេស)
ការមានសេចក្តីព្យាយាម មិនខ្ជិលច្រអូស និងការតាំងចិត្តខ្ពស់ក្នុងការបំពេញភារកិច្ច ទោះបីជាមានឧបសគ្គយ៉ាងណាក៏ដោយ។
### ៧. អក្កោធៈ (ការមិនខឹង)
ការចេះទប់ទល់អារម្មណ៍ មិនឆេវឆាវ ឬប្រើអំណាចផ្ដាច់ការដោយសារតែកំហឹង។ ការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី និងបញ្ញា។
### ៨. អវិហឹសា (ការមិនបៀតបៀន)
ការមិនបង្កទុក្ខទោសដល់អ្នកដទៃ មិនប្រើហិង្សា និងការមានចិត្តមេត្តាចំពោះសព្វសត្វទាំងអស់។
### ៩. ខន្តី (ការអត់ធ្មត់)
ការអត់ធន់ចំពោះពាក្យតិះដៀល ការនឿយហត់ និងការងារធ្ងន់ធ្ងរ។ ការរក្សាចិត្តឱ្យនឹងធឹងក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈ។
### ១០. អវិរោធនៈ (ការមិនធ្វើឱ្យខុស)
ការមិនធ្វើឱ្យលំអៀង ឬយុត្តិធម៌មិនឱ្យខូចខាត។ ការគោរពច្បាប់ទម្លាប់ និងការតម្កល់ខ្លួននៅក្នុងភាពត្រឹមត្រូវជានិច្ច។
--------------------------------------
© ភិក្ខុ គឿន ប៊ុនធី | Posted: 16 May 2026
Tags:
Buddhism
