**"ទេវទូត"** មានន័យចំថា **"អ្នកនាំសាររបស់ទេវតា"** ប៉ុន្តែនៅក្នុងអត្ថន័យធម៌ ទេវទូតមិនមែនជាតួអង្គទេវតាហោះចុះពីលើមេឃមកប្រាប់អ្វីនោះទេ គឺសំដៅលើ **"សញ្ញាព្រមាន ឬមេរៀនពិតនៃធម្មជាតិ"** ដែលលេចឡើងមកដាស់តឿនស្មារតីមនុស្សលោក កុំឱ្យរស់នៅដោយសេចក្តីប្រមាទ (ភ្លើតភ្លើន វង្វេងនឹងជីវិត) និងឱ្យប្រញាប់ប្រញាល់សាងអំពើល្អ។
ទេវទូត ៣ យ៉ាង រួមមាន៖
### ១. ជរា (សេចក្ដីចាស់) សក់ប្រែជាស្កូវ ធ្មេញបាក់ ស្បែកជ្រីវជ្រួញ ភ្នែកស្រវាំង ត្រចៀកធ្ងន់ និងកម្លាំងកំហែងទន់ខ្សោយទៅៗ។
* **សញ្ញាដាស់តឿន៖** ជួយរំលឹកយើងថា យុវវ័យ ភាពស្រស់ស្អាត និងកម្លាំងកាយ គឺមិនស្ថិតស្ថេរឡើយ។ ពេលវេលាកំពុងតែខិតជិតទៅរកទីបញ្ចប់បន្តិចម្តងៗ ដូចនេះមិនត្រូវអាងលើភាពក្មេងខ្ចី ហើយបណ្តោយខ្លួនឱ្យខាតពេលវេលាដោយអត់ប្រយោជន៍នោះទេ។
### ២. ព្យាធិ (សេចក្ដីឈឺ) ការកើតជំងឺដំកាត់ផ្សេងៗ ភាពរងទុក្ខវេទនាដោយសារការឈឺចុកចាប់តាមរាងកាយ ដែលពេលខ្លះមិនអាចជួយខ្លួនឯងបាន។
* **សញ្ញាដាស់តឿន៖** ជួយរំលឹកយើងថា សុខភាពល្អជារបស់បណ្តោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ រាងកាយនេះជាសម្បុកនៃរោគ។ យើងមិនអាចដឹងមុនថាជំងឺនឹងមកបៀតបៀននៅពេលណានោះទេ ដូច្នេះត្រូវប្រញាប់ធ្វើអំពើល្អ និងបំពេញភារកិច្ចឱ្យបានរួសរាន់ នៅពេលដែលរាងកាយនៅមានសុខភាពល្អ។
### ៣. មរណៈ (សេចក្ដីស្លាប់) ការដាច់ខ្យល់ស្លាប់ ការបែកធ្លាយនៃរូបកាយ ក្លាយជាសាកសពដែលគ្មានវិញ្ញាណ និងត្រូវគេយកទៅបូជា ឬកប់។
* **សញ្ញាដាស់តឿន៖** ជួយរំលឹកយើងថា ជីវិតនេះពិតជាមានកំណត់ ហើយសេចក្តីស្លាប់អាចនឹងមកដល់គ្រប់ពេល មិនថាក្មេង ចាស់ មាន ឬក្រឡើយ។ នៅពេលស្លាប់ទៅ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ មិនអាចយកតាមខ្លួនបានទេ មានតែ **"បុណ្យ និងបាប"** (សភាវៈល្អនិងអាក្រក់នៅក្នុងចិត្ត) ប៉ុណ្ណោះដែលជាដើមទុនតាមជាប់ខ្លួនទៅភពខាងមុខ។
ការជួបប្រទះ ឬការនឹកឃើញដល់ទេវទូតទាំង ៣ យ៉ាងនេះ ញ៉ាំងឱ្យកើត **"មរណស្សតិ"** (ការរលឹកដឹងដល់សេចក្តីស្លាប់) ដែលជាធម៌ជួយសម្រាលចិត្តមិនឱ្យលោភលន់ជ្រុល មិនខឹងក្រោធខ្លាំង និងមិនវង្វេងស្មារតី ធ្វើឱ្យមនុស្សរស់នៅដោយក្តីមេត្តា និងបង្កើតប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិ។
--------------------------------------
© ភិក្ខុ គឿន ប៊ុនធី | Posted: 19 May 2026
Tags:
Buddhism
