លោក អ៊ូ ឈី (Wu Qi) កំពូលមេទ័ពនិងអ្នកក្បួនយុទ្ធសាស្រ្តកងទ័ពដ៏ពូកែក្នុងសយ័មចិនបុរាណ
មេទ័ព អ៊ូ ឈី (Wu Qi, ៤៤០–៣៨១ មុនគ្រឹស្តសករាជ) គឺជាកំពូលមេទ័ព អ្នកនយោបាយ និងជាអ្នកក្បួនយុទ្ធសាស្ត្រយោធាដ៏ល្បីល្បាញបំផុតម្នាក់ ក្នុងសម័យរដ្ឋចម្បាំង (Warring States Period) នៃប្រវត្តិសាស្ត្រចិន។ លោកត្រូវបានគេចាត់ទុកជាតួអង្គសំខាន់រួមគ្នាជាមួយ ស៊ុន អ៊ូ (Sun Tzu) ក្នុងការបង្កើតគម្ពីរសិល្បៈសង្គ្រាម និងយុទ្ធសាស្ត្រដឹកនាំកងទ័ព។
ប្រវត្តិ និងស្នាដៃសំខាន់ៗ
ជាតិកំណើត៖ កើតនៅរដ្ឋវ៉ៃ (Wei state) ហើយបានបម្រើការ និងធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយ ព្រមទាំងដឹកនាំកងទ័ពឱ្យនគរជាច្រើនទទួលបានជ័យជម្នះយ៉ាងខ្លាំងក្លា។
បម្រើការតាមនគរ៖ លោកធ្លាប់ជាមេទ័ពឱ្យនគរលូ (Lu) នគរវ៉ៃ (Wei) និងចុងក្រោយជាអគ្គសេនាបດີ (Lingyin) ឱ្យនគរឈូ (Chu)។
ការកែទម្រង់៖ នៅនគរឈូ លោកបានធ្វើកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅ ហៅថា "ការកែទម្រង់របស់អ៊ូឈី" (吴起变法) ដើម្បីកាត់បន្ថយអំណាចពួកអភិជនពុករលួយ ពង្រឹងវិន័យកងទ័ព និងធ្វើឱ្យនគរមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា។
ក្បួនច្បាប់សង្គ្រាម៖ លោកបានបន្សល់ទុកនូវស្នាដៃសៀវភៅយុទ្ធសាស្ត្រយោធាឈ្មោះថា «អ៊ូហ្ស៊ឺ» (Wuzi) ដែលនិយាយអំពីសិល្បៈនៃការចាត់ចែងទ័ព វិន័យ និងការស្រឡាញ់រាប់អានកងទ័ពដូចកូនចៅបង្កើត។ https://baike.baidu.com/item/%E5%90%B4%E8%B5%B7/8257
