សង្រ្គាមការទូត «ពិត និងមិនពិត»៖ តើពិភពលោកឈរខាងគុណធម៌ច្បាប់ ឬខាងការរំលោភបំពាន?
នៅក្នុងរបៀបវារៈនយោបាយអន្តរជាតិសម័យទំនើប សំណួរដ៏ចាក់ដោតមួយតែងតែត្រូវបានលើកឡើងថា៖ «តើពិភពលោកឈរនៅលើគោលការណ៍គុណធម៌ និងច្បាប់អន្តរជាតិ (Virtue and International Law) ឬក៏ឈរនៅលើឥទ្ធិពល ភាពល្បីល្បាញ និងអំណាចរដ្ឋ (Prestige and Hard Power)?» សច្ចភាពនៃសង្រ្គាមការទូត (Diplomatic Warfare) ជារឿយៗមិនមែនស្ថិតនៅលើអ្វីដែលមើលឃើញនឹងភ្នែកនោះទេ ប៉ុន្តែវាស្ថិតនៅលើការប្រកួតប្រជែងគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញក្នុងការដណ្តើមឧត្តមភាពខាងផ្លូវច្បាប់ និងការបង្កើតព័ត៌មានដើម្បីបង្វែរសាធារណមតិអន្តរជាតិ។
១. យុទ្ធសាស្ត្របង្កើត «ការណ៍ពិតដែលបានសម្រេចរួចហើយ» (Fait Accompli)
វិវាទព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមួយនៃសង្រ្គាមការទូត និងយោធា។ ក្នុងបរិបទនៃការរំលោភបំពានខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិ (Violation of International Boundaries) ភាគីថៃបានប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយតាមរបៀបបង្កើតការណ៍ពិតដែលបានសម្រេចរួចហើយ (Fait Accompli) ដែលជាការបង្កើតអង្គហេតុ ឬភស្តុតាងខុសច្បាប់នៅលើដី ដើម្បីបង្ខំឱ្យអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនៅពេលក្រោយ។
សកម្មភាពរំលោភច្បាប់ជាក់ស្តែងនៅលើដីរួមមាន៖
ការផ្លាស់ប្តូររូបសាស្ត្រដីធ្លី៖ ការសាងសង់លេណដ្ឋានការពារ (Entrenchments) ការដាក់របងបន្លាលួស ការដាក់ពង្រាយកងទ័ពឈរជើងជាអចិន្ត្រៃយ៍ (Military Deployment) និងការស្ថាបនាផ្លូវចល័តភស្តុភារយោធា (Logistics Supply Roads) លើទឹកដីកម្ពុជា ថ្វីត្បិតតែមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក៏ដោយ។
ការធ្វើស្ថាប័នូបនីយកម្មលើផែនទី (Institutionalization of Maps): ការបញ្ចូលទឹកដីចម្រូងចម្រាសទៅក្នុងសៀវភៅសិក្សា និងឯកសារផ្លូវការរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ ក្រសួងការពារជាតិ ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងព្រៃឈើរបស់ថៃ ដើម្បីបង្កើតនូវភាពស្របច្បាប់ជាប្រព័ន្ធ (Systemic Legitimacy) ក្នុងរយៈពេលវែង។
ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការប៉ុនប៉ងនេះ កម្ពុជាបានប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ តាមរយៈការប្តឹងទៅស្ថាប័នអន្តរជាតិ ឬយោងទៅលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS - United Nations Convention on the Law of the Sea) ក្នុងករណីវិវាទតំបន់ទួតស៊ីគ្នាលើសមុទ្រ ឬតុលាការអន្តរជាតិនានា ដើម្បីលាតត្រដាងការឈ្លានពានជាប្រព័ន្ធ (Systemic Aggression) របស់ថៃ។
២. យុទ្ធសាស្ត្រធ្វើឱ្យជាប់គាំងយន្តការព្រំដែន និងការបដិសេធ (Neutralization and Denial Strategy)
នៅពេលប្រឈមមុខនឹងចំណាត់ការច្បាប់តឹងរ៉ឹងពីកម្ពុជា ភាគីថៃបានងាកមកប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រធ្វើឱ្យមានភាពអព្យាក្រឹត ឬជាប់គាំង (Neutralization Strategy) ដល់ក្រុមការងារបច្ចេកទេស និងគណៈកម្មាធិការព្រំដែនរួម (JBC - Joint Border Committee)។ ពួកគេជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រពន្យារពេល និងមិនព្រមដំណើរការការវាស់វែងបោះបង្គោលព្រំដែនឱ្យបានពិតប្រាកដ ដោយប្រើប្រាស់លេសនយោបាយផ្ទៃក្នុង ដូចជាការមិនទាន់រៀបចំគណរដ្ឋមន្រ្តីថ្មី និងការកែប្រែទម្រង់រដ្ឋបាលផ្សេងៗក្រោយការបោះឆ្នោត។
នៅពេលកម្ពុជាចោទប្រកាន់ជាអន្តរជាតិអំពីការគេចវេសនេះ ភាគីថៃតែងតែប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្របដិសេធ (Denial Strategy) ដោយប្រកែកថាខ្លួនមិនបានធ្វើសកម្មភាពរំលោភបំពានទាំងនោះឡើយ ហើយនៅតែបន្តទាមទារដោះស្រាយដោយទ្វេភាគី ដែលជាល្បិចកលស្តែងឱ្យឃើញពី «សម្តីនិយាយ ផ្ទុយពីទង្វើជាក់ស្តែង»។
៣. ការក្បត់ខ្លឹមសារនៃបទឈប់បាញ់ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងយន្តការ JBC
នៅក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្តែង ភាគីថៃត្រូវបានមើលឃើញថាបានរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើស្មារតី និងខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ (Ceasefire Agreement) ចុងក្រោយកាលពី ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ យោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ភាគីទាំងពីរត្រូវ៖
រក្សាស្ថានភាពដើមនៅលើដី (Status Quo Ante): បញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវរាល់ការចល័តទ័ព ការសាងសង់សំណង់យោធាថ្មី និងការផ្លាស់ប្តូររូបសាស្ត្រដីធ្លីនៅក្នុងតំបន់ព្រំដែនចម្រូងចម្រាស។
ដកកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ៖ ដកកងទ័ពចេញពីតំបន់កំណត់ជុំវិញខែ្សព្រំដែន ដើម្បីជៀសវាងការប៉ះទង្គិចជាយថាហេតុ។
ដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ និងបច្ចេកទេស៖ ផ្អែកលើដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC Resolution) និងវិធានការបណ្តោះអាសន្នរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ Provisional Measures) ភាគីទាំងពីរត្រូវបង្កើតយន្តការសន្តិភាពតាមរយៈគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) ដើម្បីដំណើរការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនឡើងវិញដោយសន្តិវិធី។
ទោះជាយ៉ាងណា ការដែលភាគីថៃរកលេសមិនព្រមបង្កើត ឬមិនផ្តល់សុពលភាពដល់ក្រុមការងារបច្ចេកទេសរបស់ខ្លួនរហូតមកដល់ពេលនេះ គឺជាភស្តុតាងស្តែងឱ្យឃើញពីយុទ្ធសាស្ត្រចរចាដោយអសុច្ចរិតភាព (Bad Faith Negotiation)។ វាជាការបំផ្លាញទំនុកចិត្ត (Breach of Trust) ក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ក្នុងគោលបំណងរក្សាស្ថានភាពចំណេញខាងយោធា និងទឹកដីដែលខ្លួនបានរំលោភបំពានប៉ុណ្ណោះ។
៤. ការលុបចោល MOU ឯកតោភាគី៖ វិបត្តិនៃការជឿទុកចិត្តលើប្រជាជាតិ (Unilateral Revocation of MOU)
ទង្វើដែលភាគីថៃធ្លាប់បានប្រកាសលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU - Memorandum of Understanding) ឆ្នាំ២០០០ (ឬ MOU-44) ជាមួយកម្ពុជាដោយឯកតោភាគី (Unilateral Action) ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការក្បត់ពាក្យសន្យារបស់ខ្លួន។
តាមច្បាប់សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ នៅពេលដែលរដ្ឋមួយបានចុះហត្ថលេខាលើ MOU រួមគ្នា និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិរួចហើយ ការលុបចោលដោយគ្មានការព្រមព្រៀងពីភាគីម្ខាងទៀត បង្ហាញថាប្រទេសនោះជា «រដ្ឋដែលមិនអាចទុកចិត្តបានក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិ» (Unreliable State in International Law)។
វប្បធម៌នយោបាយ «សរសេរថ្ងៃមុន លុបថ្ងៃនេះ» គឺជាការខ្វះការទទួលខុសត្រូវជាអន្តរជាតិ (International Irresponsibility) យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឱ្យថៃបាត់បង់សហរឿង និងភាពជឿជាក់ទាំងស្រុងលើឆាកអន្តរជាតិ។
៥. ការគូសផែនទីថ្មីដោយឯកតោភាគី៖ ការបំផ្លាញមរតកសន្ធិសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រ
សកម្មភាពបច្ចេកទេសដ៏មានល្បិចកលរបស់ថៃ ដែលមើលទៅហាក់ដូចជាគ្រាន់តែជាការប្តូរមាត្រដ្ឋានផែនទី (Map Scaling) ពីខ្នាត ១/២០០,០០០ (ដែលជាផែនទីដែលខណ្ឌសីមាដោយគណៈកម្មការចម្រុះបារាំង-សៀម ស្របច្បាប់) ទៅជាខ្នាត ១/៥០,០០០ ដោយអះអាងថារក្សាខ្សែបន្ទាត់ចាស់នោះ តាមពិតវាគឺជាការគូសខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនថ្មីដោយឯកតោភាគី (Unilateral Redrawing of Border Lines) ក្នុងចេតនាលេបត្របាក់ និងឈ្លានពានយកទឹកដីកម្ពុជា។
ទង្វើនេះគឺជា៖
អំពើឈ្លានពានដោយស្ងាត់ស្ងៀម (Creeping Aggression): ការព្យាយាមរំកិលខ្សែព្រំដែនតាមអំពើចិត្តដើម្បីបង្កើតផលប្រយោជន៍ទឹកដីខុសច្បាប់។
ការក្បត់មរតកសន្ធិសញ្ញា៖ ការបដិសេធសន្ធិសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្របារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និង ១៩០៧ (Franco-Siamese Treaties of 1904 and 1907) ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះច្បាប់តែមួយគត់ដែលកំណត់ព្រំដែនរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរ។
៦. ថៃធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក និងការបន្ទាបតម្លៃច្បាប់អន្តរជាតិ
សកម្មភាពមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ថៃ គឺជាការវាយប្រហារដោយផ្ទាល់ទៅលើសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិផ្អែកលើច្បាប់ (Rules-Based International Order)។ នៅពេលដែលប្រទេសមួយដែលមានអំណាចយោធា ឬសេដ្ឋកិច្ចធំជាង អាចរំលោភកិច្ចព្រមព្រៀង គូសផែនទីតាមចិត្ត និងមិនគោរពយន្តការទ្វេភាគី វានឹងបង្កើតជាគំរូដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយ (Dangerous Precedent) ដែលនាំពិភពលោកទៅរក «ច្បាប់ព្រៃ» (Law of the Jungle) គឺអ្នកខ្លាំងឈ្នះ អ្នកខ្សោយចាញ់។ នេះពិតជាការបន្ទាបតម្លៃ និងបំផ្លាញប្រព័ន្ធច្បាប់អន្តរជាតិ (Undermining International Law) យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
៧. សន្និដ្ឋាន៖ គុណធម៌ច្បាប់ ឈ្នះ ភាពល្បីល្បាញ
នៅក្នុងសង្រ្គាមការទូត «ពិត និងមិនពិត» នេះ ភាពល្បីល្បាញ ឬអំណាចសេដ្ឋកិច្ច-យោធាដែលធំជាង (Hard Power) អាចជួយឱ្យប្រទេសមួយបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ភូតភរបានមួយគ្រា។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់អន្តរជាតិសម័យទំនើប គុណធម៌ដែលផ្អែកលើភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រច្បាស់លាស់ (Concrete Historical Evidence) សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ និងគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ (Principles of International Law) ដូចជាគោលការណ៍រក្សាខ្សែព្រំដែនដដែល (Uti Possidetis Juris) និងសាលដីកាតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៦២ (ICJ Judgment of 1962) នៅតែជាអាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់កម្ពុជាក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី និងយុត្តិធម៌នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ចំពោះមុខការរំលោភច្បាប់ពីសំណាក់ភាគីថៃ។
📄 ឯកសារយោង និងមូលដ្ឋានច្បាប់ (References & Legal Frameworks)
International Court of Justice (ICJ): Case Concerning the Temple of Preah Vihear (Cambodia v. Thailand), Merits, Judgment of 15 June 1962. (សាលដីកាបង្គាប់ឱ្យថៃដកទ័ព និងទទួលស្គាល់ផែនទីដងរែក Annex I ខ្នាត ១/២០០,០០០)។
Franco-Siamese Conventions: The Boundary Treaties between France and Siam, signed in 1904 and 1907. (សន្ធិសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រកំណត់ខ្សែព្រំដែនរវាងរដ្ឋទាំងពីរ)។
Memorandum of Understanding (MOU 2000): MOU between the Royal Government of Cambodia and the Royal Thai Government on the Survey and Demarcation of Land Boundary, signed on 14 June 2000. (ឯកសារបង្កើតយន្តការ JBC ដែលមានលក្ខណៈជាកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីអន្តរជាតិ មិនអាចលុបចោលឯកតោភាគីបានឡើយ)។
Vienna Convention on the Law of Treaties (1969): មាត្រា ២៦ ស្តីពីគោលការណ៍កិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវតែគោរព (Pacta Sunt Servanda) ដែលចែងថា រាល់សន្ធិសញ្ញា/កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានសុពលភាព ត្រូវតែអនុវត្តដោយសុច្ចរិតភាព និងការទទួលខុសត្រូវ។
United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS 1982): យន្តការច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិសម្រាប់ការពារ និងដោះស្រាយវិវាទដែនសមុទ្រ និងការខណ្ឌសីតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា (Overlapping Claims Area - OCA)។
Cambodia-Thailand Ceasefire Agreement (December 2025): កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីស្តីពីបទឈប់បាញ់ និងការរក្សាស្ថានភាពដើម (Status Quo) ដើម្បីបើកផ្លូវឱ្យគណៈកម្មការ JBC ដោះស្រាយតាមយន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ និងការទូត។
#UNSC #ICC #UN #drone #war3 #nuclear #missile #war1 #war2 #war
#abcnews #thaigirl #thailand🇹🇭 #ScammerAlert #scammers #thailand #Thailandopenfire #ThaiPolitics #OnlineScam #scammer #boycott #thailandtravel #thai
#Peaceincambodia #JusticeForCambodia #cambodialovepeace #peace #Safety
