"ថៃ ឆ្ងល់ថា ហេតុអ្វី សម្តេច ហ៊ុន សែន ទៅដល់ណា និយាយជាមួយអ្នកណា គេឲ្យលុយរហូត?"
ការទូតសកម្មរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា កំពុងក្លាយជាប្រធានបទដ៏ក្ដៅគគុកនៅក្នុងប្រទេសថៃ ។ ក្រុមអ្នកវិភាគថៃជាច្រើនបានសម្ដែងការងឿងឆ្ងល់ និងបានចោទជាសំណួរថា "តើសម្តេចមានមន្តអ្វី បានជាទៅប្រទេសណា ជួបមេដឹកនាំណា ក៏គេផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌ និងហិរញ្ញវត្ថុឥតឈប់ឈរបែបនេះ?"
ការវិភាគនៅក្នុងសង្គមថៃចំពោះរឿងនេះមានលក្ខណៈផ្ទុយស្រឡះគ្នា។ ក្រុមអ្នកវិភាគមួយចំនួនដែលប្រើវោហារសាស្ត្របែបចំអកឡកឡឺយ បានសន្និដ្ឋានដោយត្រង់ៗថា "ប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសសុំទាន (Beggar State) ដូច្នេះមេដឹកនាំច្បាស់ជាពូកែដើរសុំលុយគេហើយ"។ ទស្សនៈនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការមើលស្រាលលើនិទាឃរូបភាពនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា។
ផ្ទុយទៅវិញ ក៏មានអ្នកវិភាគថៃបែបស្ថាបនាមួយក្រុមទៀតបានតបតវិញថា "បើ ហ៊ុន សែន សុំទានម្ដង ហើយបានរាប់លានដុល្លារមែន យើង (ថៃ) គួរតែរៀនពីអ្នកសុំទានរូបនេះវិញ" ។
ពួកគេបានលើកយកភាពផ្ទុយស្រលះដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយសំដៅទៅលើស្ថានភាពការទូតរបស់ថៃនាពេលថ្មីៗនេះ។
កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោកស្រី វាសនាណានួម (Wasana Nanuam) អ្នកយកព័ត៌មានជើងចាស់ផ្នែកការពារជាតិរបស់ថៃ បានលើកឡើងថា គណៈប្រតិភូថៃដែលទៅចូលរួមពិព័រណ៍អាវុធ និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ (Defense & Security Exhibition) មិនសូវទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីសំណាក់ដៃគូបរទេសប៉ុន្មានឡើយ បើធៀបនឹងឥទ្ធិពលឌីផ្លូម៉ាស៊ី (Diplomacy) របស់មេដឹកនាំកម្ពុជា។
អ្នកវិភាគក្រុមចុងក្រោយនេះបានបន្ថែមទៀតថា "មេដឹកនាំថៃ ទៅណាក៏ធ្វើតែរឿងប្លែកៗ (Political Gimmicks) ហើយមិនដែលមានប្រទេសណាឬដៃគូអន្តរជាតិណាផ្ដល់កញ្ចប់ថវិកាជំនួយ (Aid Package) ដ៏ធំដូចកម្ពុជានោះទេ"។
ការពិត បាតុភូត "សុំលុយបានរាប់លាន" មិនមែនកើតចេញពីមន្តអាគម ឬសិល្បៈសុំទានធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាផ្លែផ្កានៃយុទ្ធសាស្ត្រភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (Geopolitical Strategy) និងការធ្វើសមតុល្យអំណាច (Balance of Power) រវាងមហាអំណាច។ ក្រោមការដឹកនាំដ៏យូរអង្វែង សម្តេចតេជោបានប្រើប្រាស់គោលការណ៍ "ការទូតសេដ្ឋកិច្ច" (Economic Diplomacy) យ៉ាងប៉ិនប្រសប់។ ការធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសមហាអំណាចនីមួយៗ មិនមែនជាការទៅដៃទទេនោះទេ ប៉ុន្តែជាការដើរតួជាតួអង្គភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏សំខាន់មួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមហាអំណាចត្រូវការជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Partner)។
ចំណែកឯការអត្ថាធិប្បាយរបស់អ្នកវិភាគថៃ ដែលថាមេដឹកនាំរបស់ខ្លួន "ទៅណាក៏ធ្វើរឿងប្លែកៗ" គឺជាការរិះគន់ចំពោះទង្វើនយោបាយក្នុងស្រុក ឬការបង្ហាញឥរិយាបថដែលខ្វះខាតនូវយុទ្ធសាស្ត្រទូតស្របច្បាប់ច្បាស់លាស់ (Coherent Diplomatic Roadmap) បើប្រៀបធៀបទៅនឹងកម្ពុជា។
ចំណុចស្នូលនៃការងឿងឆ្ងល់របស់ថៃ គឺមិនមែនគ្រាន់តែជាការច្រណែននឹងទឹកប្រាក់រាប់លានដុល្លារនោះទេ ប៉ុន្តែជាការទទួលស្គាល់ដោយប្រយោលថា កម្ពុជាកំពុងទាញយកផលប្រយោជន៍ជាអតិបរមាពីការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាច តាមរយៈឧបករណ៍ដែលហៅថា "ការទូតដើរលើខ្សែពួរ" (Tightrope Diplomacy) ដោយជោគជ័យ។
ឯកសារយោង (គំរូក្នុងទម្រង់អត្ថបទវិភាគ):
· សន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា៖ បានបញ្ជាក់ពីទំហំទឹកប្រាក់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ និងកញ្ចប់ហិរញ្ញវត្ថុដែលទទួលបានពីសហរដ្ឋអាមេរិក (តាមរយៈ USAID) និងអូស្ត្រាលី (តាមរយៈ DFAT) សម្រាប់វិស័យសុខាភិបាល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។
· សារព័ត៌មាន Reuters និង Kyodo News៖ បានផ្សាយអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង និងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការជំនួយឥតសំណង (Grant Aid Agreements) រាប់រយលានយន់។
· ពិព័រណ៍អាវុធ និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ Defense & Security ឆ្នាំ២០២៣៖ សេចក្តីរាយការណ៍ពិសេសរបស់អ្នកកាសែតថៃ លោកស្រី វាសនាណានួម ស្តីពីវត្តមានការទូតការពារជាតិថៃនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដែលបានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គមផ្លូវការរបស់លោកស្រី និងត្រូវបានដកស្រង់ដោយវេទិកាពិភាក្សានយោបាយថៃ (Pantip, Manager Online)។
· សេចក្តីវិភាគរបស់វិទ្យាស្ថាន Lowy Institute (អូស្ត្រាលី)៖ បានវាយតម្លៃសន្ទស្សន៍ឥទ្ធិពលការទូត (Diplomatic Influence Index) របស់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងតំបន់ បើធៀបទៅនឹងការធ្លាក់ចុះនៃឥទ្ធិពលឌីផ្លូម៉ាស៊ីថៃ ក្រោមរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយយោធា។
